Zioła na trawienie

W czasie świąt mamy wiele okazji, by zasiąść przy suto zastawionym stole. Na szczęście w każdej aptece są preparaty ziołowe mogące pomóc wszystkim, którzy zjedzą zbyt dużo.

Uskarżający się na dolegliwości przewodu pokarmowego na skutek przejedzenia, chcieliby zastosować domowe sposoby, które pomogą w pokonaniu niestrawności. Babcia podawała termofor z gorącą wodą, krople miętowe na łyżeczce cukru. A dorosłym proponowała kieliszek nalewki przygotowanej na zielonych orzechach. Jednak często w apteczce babuni były zioła, które pomagały przetrwać ten bolesny dzień.


Właściwości lecznicze ziół


Substancje czynne ziół to np. alkaloidy - znane trucizny, jak np. strychnina, oraz zawarta w niedojrzałych makówkach morfina. Ponadto są w nich glikozydy działające wykrztuśnie.

Flawonidy mają działanie nasercowe (np. flawonidy głogu) oraz moczopędne i spazmolityczne. Kumaryny działają przeciwskurczowo i rozszerzają naczynia wieńcowe. Garbniki mają np. charakter przeciwzapalny, a goryczka może podwyższać kwasowość żołądka, pobudzać apetyt, poprawiać trawienie.


Witaminy są czynnikami organicznymi niezbędnymi do prawidłowego przebiegu różnych procesów fizjologicznych w organizmie. Powinny być dostarczane z zewnątrz, ponieważ nasz organizm większości z nich nie syntetyzuje.
Kwasy organiczne (np. cytrynowy, jabłkowy, szczawiowy) działają jako łagodne środki oczyszczające i przeczyszczające.
Olejki eteryczne oddziałują: np. wykrztuśnie, przeciwzapalnie, moczopędnie, żółciopędnie, antyseptycznie.

Niektóre zioła mogą szkodzić


I tak np. substancje zawarte w nostrzyku, macierzance wonnej, żubrówce są trujące i ich zbyt duże dawki mogą uszkodzić nerki i wątrobę. Dlatego tak ważne jest, aby choremu sprzedawał je specjalista. Pacjenci nie mogą zapominać, że zioła mogą wchodzić w interakcje z lekami i innymi ziołami, a ich działanie chociaż subtelne, przy złym zastosowaniu nie pomoże, a wręcz może zaszkodzić!


Zioła na problemy pokarmowe


Mięta, a właściwie mięta pieprzowa, jest chyba najbardziej znanym ziołem stosowanym przy dolegliwościach żołądka i całego przewodu pokarmowego. Zioło to zawiera substancje korzystne dla osób z dolegliwościami trawiennymi, czyli m.in. olejek eteryczny (ponad 2 proc.), w jego skład wchodzi mentol (nie mniej niż 50 proc.); menton, pinen, diasmina, kadinen, limonen, garbniki, kwasy organiczne, związki pektynowe, żywicowe, gorycze, sole mineralne.
Napar z liści mięty pomaga przy bólach żołądka, niestrawności i wzdęciach. Szczyptę suszonych liści zalewa się szklanką wrzącej wody, przykrywa i po 10 - 15 minutach płyn jest gotowy. Najlepiej pić po pół szklanki kilka razy dziennie.


Czytaj także: Zapach mięty



Szałwia lekarska zawiera olejek eteryczny, gorzki laktoz dwuterpenowy, garbniki, flawonidy. Najczęściej stosowana jest przy dolegliwościach układu oddechowego, ale napar z 10 g na 1 litr wody używa się przy płukaniu jamy ustnej i gardła przy obrzękach dziąseł, bólach, przy niedoborach w organizmie witaminy C.


Rozmaryn leśny, dziki, czyli bagno zwyczajne zawiera olejek eteryczny (do 2 proc.) w skład którego wchodzą terpeny, związek podobny do kamfory, a także tłuszcze i woski. Zioło ułatwia trawienie, wzmaga też apetyt i polepsza krążenie krwi.


Rumianek zawiera błękitny olejek eteryczny (do 0,8 proc.), którego głównym składnikiem jest azulen, kadinen, a także gorycze, związki żywicowe, cholinę, kwasy organiczne, węglowodany, śluz, glikozydy kumarynowe i flawonowe. Pity pod postacią herbatki z kwiatów pomaga przy bólach brzucha, wzdęciach, kolkach i zatruciach.



Skrzyp polny posiada w swym składzie saponiny steroidowe, takie jak np. ekwizetyna, związki mineralne (do 17 proc.) z czego ¾ stanowi kwas krzemowy, kwas akonitowy i pochodne flawonu, kwasy jabłkowy i szczawiowy, flawonole pochodne kwercetyny, luteoliny i kemferolu. Dlatego ma wiele zastosowań: przy chorobach nerek i pęcherza, a głównie przy kamicy nerkowej stosuje się odwar z ziela 15 g ziela na 1 l wody. Pić 3 razy dziennie po pół szklanki. Odwar ten działa moczopędnie. Odwar z ziela wpływa korzystnie na przemianę materii.


Tymianek (macierzanka) zawiera od 0,75 do 3,5 proc. olejku, którego głównym składnikiem jest tymol i karwol. Obie te substancje decydują o niezwykłym smaku. Ma działanie bakterio- i grzybobójcze oraz wykrztuśne. Używa się do poprawiania apetytu. Zawarte w liściach substancje wykazują również działanie przeciwutleniające.




Autor: Iwonna Widzyńska-Gołacka