​Wygląd paznokci zdradzi, na co chorujesz

Rozdwajanie się paznokci, odwarstwianie, zmiany zabarwienia, żółte, matowe, popękane paznokcie - wszystko to może wskazywać nie tylko na błędy pielęgnacyjne, ale też na chorobę paznokci. Znaczenie ma prawie każda plamka, pęknięcie czy wgłębienie. Jak rozpoznać chorobę paznokci po ich wyglądzie?

Rozdwajanie się paznokci, odwarstwianie, zmiany zabarwienia, żółte, matowe, popękane paznokcie - wszystko to może wskazywać nie tylko na błędy pielęgnacyjne, ale też na chorobę paznokci. Znaczenie ma prawie każda plamka, pęknięcie czy wgłębienie. Jak rozpoznać chorobę paznokci po ich wyglądzie?

Co robimy, gdy chcemy dowiedzieć się, czy organizm funkcjonuje, jak należy? Idziemy do laboratorium i prosimy o przeprowadzenie badań. Ale oznaki choroby mogą być widoczne gołym okiem. Obłożony język, zażółcone białka oczu, zaczerwieniona skóra – to sygnał, że w naszym organizmie dzieje się coś niedobrego. A gdy spojrzymy na paznokcie?


Czytaj też: Choroby paznokci u nóg i rąk – zmiany na paznokciach, leczenie


Rozdwajanie się paznokci - na co wskazują miękkie i rozdwajające się paznokcie?

Rozdwojone paznokcie mogą być efektem błędów pielęgnacyjnych, takich jak nieumiejętne piłowanie, ale może to też być sygnał, że w naszym organizmie nie wszystko gra, np. brakuje nam witamin A, E, C czy z grupy B. Winny może też być niewystarczający poziom takich pierwiastków jak wapń, żelazo, cynk, magnez czy krzem. Takie niedobory – oprócz rozwarstwiania płytki paznokciowej – powodują także jej kruchość i łamliwość.


Odwarstwianie paznokci - to może być onycholiza po hybrydzie lub w wyniku choroby


Odwarstwienie paznokci to inaczej onycholiza. Polega na oddzieleniu się płytki paznokciowej od leżącego pod nią łożyska (łożysko paznokcia to tkanka położona bezpośrednio pod płytką – odżywia paznokieć, ale nie przyczynia się do jego wzrostu). Procesowi temu towarzyszy zmiana zabarwienia płytki paznokciowej z różowej na białą (najczęściej). A jakie sygnalizuje choroby? Onycholiza może pojawić się, gdy organizm zmaga się z nadczynnością tarczycy, którąś z chorób autoimmunologicznych bądź dróg oddechowych. Może też być objawem łuszczycy, grzybicy czy sygnałem, że organizm jest wyniszczony przez choroby.


Zdrowa płytka paznokcia jest gładka, lśniąca, jednolita i jasnoróżowa.


Zmiany na paznokciach i zmiana zabarwienia paznokci


Różowe zabarwienie paznokci wynika z obecności naczyń krwionośnych znajdujących się w łożysku paznokcia. Zdarza się jednak, że paznokcie zmieniają barwę. Może to być związane np. z przyjmowaniem leków. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy sprawę bagatelizować, lecz za każdym razem skonsultować takie zmiany z lekarzem. Najlepiej dermatologiem, który – jeśli będzie miał wątpliwości co do przyczyn zmiany koloru płytki – zleci odpowiednie badania.

Natomiast białe plamki na płytce paznokciowej, jeśli nie są następstwem urazu mechanicznego, najczęściej są oznaką niedoboru cynku i żelaza.


Twarde i żółte paznokcie - co to może oznaczać?


Jeśli płytka paznokciowa ma kolor żółtawy, najprawdopodobniej oznacza to grzybicę, szczególnie jeśli kolor na krawędziach paznokcia jest ciemniejszy. Ale na tym nie koniec. Żółknięcie paznokci może świadczyć też o wiele poważniejszych problemach, np. chronicznym zapaleniu oskrzeli czy obrzęku limfatycznym tkanek podskórnych rąk. Żółty odcień płytki paznokcia może też być efektem ubocznym przyjmowania niektórych leków, np. tetracykliny, beta-karotenu albo antybiotyków.


Zaczerwienione paznokcie i ból paznokci


Gdy początkowa część paznokcia jest biała (z powodu obrzęku tkanek łożyska i sieci włośniczkowej), a część końcowa, czyli ta, która odstaje od skóry, różowa lub czerwonawobrązowa, najprawdopodobniej mamy problem z nerkami, a dokładniej z podwyższoną ilością azotu we krwi (zdarza się tak u pacjentów hemodializowanych i po przeszczepie nerek).


Paznokcie zabarwione na niebiesko - to mogą być toksyny lub problemy z krążeniem


Paznokcie, które zabarwiają się na intensywny niebieski kolor, zazwyczaj świadczą o tym, że w organizmie obecna jest toksyczna substancja. Jest to więc najczęściej efekt poważnego zatrucia, które może wystąpić np. z powodu przyjmowania niektórych leków. Sine i błękitne paznokcie mogą też być objawem problemów z krążeniem.


Zmieniony wygląd płytki paznokcia może być wynikiem błędów pielęgnacyjnych lub sygnalizować kłopoty ze zdrowiem.


Paznokcie w kolorze ziemi - wskazują na problem z tarczycą


Zdarza się, że paznokcie przybierają intensywny brązowy kolor. Taka zmiana zazwyczaj związana jest z nieprawidłowym funkcjonowaniem tarczycy. Brązowy kolor paznokci jest też charakterystycznym objawem bulimii oraz anoreksji.


Paznokcie jak matowe szkło - paznokcie Terry'ego - choroba wątroby, cukrzyca lub problem z jelitami


Paznokcie nieprzezroczyste, przypominające matowe, białe szkło (z ciemnym paskiem na koniuszku, w miejscu gdzie płytka oddziela się od skóry), określa się mianem paznokci Terry’ego. Co prawda paznokcie o takim wyglądzie najczęściej są oznaką starości, ale mogą też być objawem niewydolności serca, choroby wątroby, cukrzycy czy poważnych zaburzeń żywieniowych podczas ciężkich schorzeń jelita cienkiego. Nie można więc takich zmian w wyglądzie paznokcia bagatelizować.


Linie Muehrckego na paznokciach - hipoalbuminemia (za mało albumin w krwi)


To białe, występujące parami i równolegle do siebie pasma na płytce paznokcia, które nie zmieniają swojego położenia mimo wzrostu paznokcia. Linie Muehrckego są objawem hipoalbuminemii, czyli zmniejszenia ilości albumin w osoczu (albuminy to białka). Pojawiają się też u osób poddawanych chemioterapii oraz cierpiących na zespół nerczycowy, kłębuszkowe zapalenie nerek, choroby wątroby i u osób niedożywionych.


Białe punkciki na płytce paznokciowej najczęściej wskazują na awitaminozę.


Bruzdy poprzeczne na paznokciach (linie Beau)


Bruzdy poprzeczne, inaczej linie Beau (od nazwiska francuskiego lekarza żyjącego w XIX wieku, który pierwszy rozpoznał przyczynę pojawiania się takich bruzd), zazwyczaj przecinają cały paznokieć, a płytka sprawia wrażenie, jakby była pofalowana. Mogą pojawiać się w wyniku uszkodzeń mechanicznych wywołanych przez uderzenie lub przygniecenie, lecz równie często mogą być efektem długotrwałego stresu lub przebycia ciężkiej choroby. Linie Beau pokazują wtedy wyraźnie, że organizm przez jakiś czas bardziej niż na budowaniu paznokcia skupiał się na odzyskaniu zdrowia. Wśród najczęstszych chorób, które są winne powstawaniu linii Beau, wymienia się cukrzycę, zaburzenia krążenia i choroby przebiegające z wysoką gorączką (zapalenie płuc, odra). Linie Beau pojawiają się 2-3 tygodnie po przebytej chorobie.


Zmiany pionowe na paznokciach - za mało żelaza i witaminy B12


W przeciwieństwie do zmian poziomych pionowe linie (minimalne zgrubienia) na paznokciu są zwykle naturalną konsekwencją starzenia się i nie świadczą o żadnej chorobie. Za to wgłębienia i pionowe bruzdy są symptomami nadmiernego spożycia węglowodanów, deficytu żelaza i witaminy B12 albo chorób jelita.


Paznokcie zegarkowe - mogą wskazywać na chorobę nowotworową


Paznokcie zegarkowe to paznokcie pałeczkowate – końcowe części palców są pogrubione, a paznokcie okrągłe i uwypuklone (jak szkiełko od zegarka). Taki rodzaj paznokcia pojawia się u osób z chronicznym niedotlenieniem krwi i tkanek (choroby serca i płuc) bądź z chronicznym stanem zapalnym jelit i chorą wątrobą. Pałeczkowate paznokcie mogą też towarzyszyć chorobom nowotworowym, zakaźnym, endokrynologicznym i wieloukładowym. Może to też być zmiana wrodzona.


Paznokcie przybierające kształt łyżeczki - niski poziom żelaza w przebiegu chorób


Paznokcie łyżeczkowate to paznokcie wklęsłe, przybierające kształt łyżeczki; wklęsłość jest na tyle duża, że może zmieścić się tam kropla wody (inna nazwa tego defektu to koilonychia). Co taka zmiana mówi o naszym zdrowiu? Łyżeczkowate paznokcie zwykle są symptomem długotrwałego deficytu żelaza w organizmie (żelazo jest potrzebne do prawidłowego funkcjonowania naskórka, którego produktem jest prawidłowa płytka paznokciowa, dlatego też w przypadkach braku żelaza w organizmie dochodzi do zniekształcenia dotychczas zdrowego paznokcia). Niski poziom żelaza w organizmie towarzyszy takim chorobom jak przewlekłe zapalenie przełyku, celiakia, choroby nowotworowe żołądka i jelita grubego, choroba wrzodowa żołądka, dwunastnicy, choroby nerek bądź przewlekłe zapalenie jelit.


Odwarstwienie paznokci to inaczej onycholiza.


Paznokcie rurkowate - problem wynikający z genów


Paznokcie rurkowate to takie, w których płytka paznokciowa jest pogrubiona, jej brzegi zawijają się pod spód, a pod paznokciem gromadzą się masy rogowe. Takie zmiany są wynikiem dziedzicznej choroby, której zwykle towarzyszy nadmierne rogowacenie skóry rąk i stóp.

Autor: Joanna Grzegorzewska / Jacek Krajl