Święconka - co powinno być w koszyczku wielkanocnym. Co symbolizuje koszyk wielkanocny?

Wielkanoc to niekwestionowane święto jajka, symbolizującego odradzające się życie. Jednakże w tradycyjnym koszyczku ze święconką żaden z pokarmów nie jest przypadkowy. Czy wiesz, dlaczego nie może zabraknąć w nim chleba, soli czy ciasta?

Wielkanoc to niekwestionowane święto jajka, symbolizującego odradzające się życie. Jednakże w tradycyjnym koszyczku ze święconką żaden z pokarmów nie jest przypadkowy. Czy wiesz, dlaczego nie może zabraknąć w nim chleba, soli czy ciasta?

Chrześcijańska tradycja święcenia pokarmów sięga prawdopodobnie VIII wieku. W Polsce święconkę błogosławi się od około XIV stulecia. Obecnie to wierni zanoszą koszyczek z pokarmami do kościoła, ale nie zawsze tak było. Dawniej to proboszcz objeżdżał dwory szlacheckie, by pobłogosławić wszystkie pokarmy, które będą spożywane podczas Wielkanoc.


Jeszcze w okresie międzywojennym, na wsiach święcono całość pokarmów, które trafiały później na stoły podczas śniadania w Wielką Niedzielę. Z biegiem czasu zawartość świątecznego koszyczka ulegała zmianom. Początkowo błogosławiono jedynie figurkę baranka wypieczoną z ciasta chlebowego. Z czasem dodawano do niego pokarmy mięsne, ciasto i jaja. Żaden pokarm nie trafił do koszyczka przypadkowo. Każdy ma swoją symbolikę, ugruntowaną przez tradycję ludową lub chrześcijańską.


Obecnie w żadnym koszyczku nie może zabraknąć baranka i siedmiu podstawowych pokarmów: chleba, jaj, soli, wędliny, sera, chrzanu i ciasta.


Znaczenie pokarmów w święconce

  • Baranek, niegdyś uformowany z masła, obecnie przeważnie w postaci cukrowej lub czekoladowej figurki z chorągiewką z napisem Alleluja, to symbol zmartwychwstałego Chrystusa.


  • Chleb we wszystkich kulturach jest gwarantem pomyślności i dobrobytu. W tradycji chrześcijańskiej to przede wszystkim symbol Ciała Chrystusa. Niegdyś do koszyczka wkładano specjalnie wypieczony w tym celu bochenek. Obecnie wystarczy choćby kromka.


  • Jajko to symbol nowego odradzającego się życia i zwycięstwa nad śmiercią. Pisanki i kraszanki różnorodnie zdobione w poszczególnych regionach Polski, dodają także uroku i malowniczości zawartości koszyczka.


  • Sól chroni przed zepsuciem i odstrasza wszelkie zło. Jest symbolem życia, oczyszczenia i prawdy.


  • Wędlina – szynka lub tradycyjna kiełbasa zapewnia płodność, zdrowie i dostatek. Dawniej pokarmy mięsne były dobrem luksusowym, dlatego uznawano je za przejaw bogactwa.


  • Ser włożony do koszyczka symbolizuje przyjaźń między człowiekiem a siłami przyrody. Wierzono, że gwarantuje dobre zdrowie trzody domowej.


  • Chrzan w tradycji ludowej symbolizował siłę fizyczną i dobre zdrowie. Jako dodatek do innych pokarmów święconki, miał wzmacniać ich właściwości.


  • Ciasto w koszyczku to stosunkowo nowy składnik. Najczęściej jest nim wielkanocna baba lub babeczki. Najlepiej, by były upieczone własnoręcznie, gdyż świadczą o umiejętnościach kulinarnych ich wykonawcy.

O ile składniki wielkanocnego koszyczka bardzo dokładnie określa tradycja, o tyle świąteczne menu to pole do popisu dla każdego z osobna.

Tym, którzy pragną zachwycić bliskich oryginalnym mazurkiem, mamy przepis na pysznego mazurka.


Mazurek „jajo” z kajmakiem i bezikami


Składniki:

  1. 250 g mąki
  2. 130 g zimnego masła
  3. 100 g cukru
  4. 1 jajko
  5. ⅔ puszki kajmaku
  6. 50 ml mleka
  7. szczypta soli
  8. 1 opakowanie migdałów w płatkach
  9. ½ opakowania bezy
  10. 60 ml wody

Sposób przygotowania:

  1. Ciasto kruche zagnieć szybko z mąki, masła, cukru i jajka. Gotowe włóż do lodówki na 30 minut.
  2. Bezę przygotuj z połowy opakowania produktu Delecta i 60 ml wody. Składniki zmiksuj na jednolitą, sztywną masę.
  3. Wyłóż blachę papierem do pieczenia. Małe beziki formuj za pomocą rękawa cukierniczego i piecz około 20-30 minut w 160 stopniach.
  4. Ciasto kruche uformuj w kształt jaja. Brzegi wykończ warkoczem lub spiralnym paskiem. Gotowe „jajko” piecz ok. 45 minut w 180 stopniach.
  5. Kajmak podgrzej z dodatkiem mleka i soli, mieszając rózgą.
  6. Na upieczone i wystudzone ciasto wyłóż kajmak, posyp płatkami migdałów i udekoruj bezikami.
Autor: IH