Udar cieplny (udar słoneczny) – objawy, pierwsza pomoc. Czym jest groźna hipertermia?

Udar cieplny (inaczej porażenie cieplne) to skutek silnego nasłonecznienia i przegrzania organizmu. Objawy udaru cieplnego to m.in. silne bóle głowy, gorączka, dreszcze, przyspieszone tętno, zawroty głowy i nudności. Do udaru cieplnego może doprowadzić hipertermia, czyli przegrzanie organizmu, na które narażone są przede wszystkim dzieci i osoby starsze. Jakie są objawy udaru słonecznego i hipertermii? Jak postępować w przypadku udaru cieplnego?

Udar cieplny (inaczej porażenie cieplne) to skutek silnego nasłonecznienia i przegrzania organizmu. Objawy udaru cieplnego to m.in. silne bóle głowy, gorączka, dreszcze, przyspieszone tętno, zawroty głowy i nudności. Do udaru cieplnego może doprowadzić hipertermia, czyli przegrzanie organizmu, na które narażone są przede wszystkim dzieci i osoby starsze. Jakie są objawy udaru słonecznego i hipertermii? Jak postępować w przypadku udaru cieplnego?

Hipertermia – co to jest?

Hipertermia (przegrzanie organizmu) to niebezpieczny stan, w którym dochodzi do podwyższenia temperatury organizmu powyżej normy. Jeśli hipertermia utrzymuje się długo, to może doprowadzić do udaru cieplnego.


Przyczyną hipertermii może być długotrwałe przebywanie na słońcu. Organizm ochładza się poprzez pocenie – jeśli oddawanie ciepła do otoczenia nie jest możliwe lub organizm nie jest wydajny na tyle, by oddać nadmiar ciepła, dochodzi do przegrzania.


Latem nietrudno o hipertermię, przy czym szczególnie narażone są na nie osoby starsze i małe dzieci. Należy pamiętać, że niebezpieczne jest nie tylko przebywanie bezpośrednio na słońcu, czyli np. na plaży – większym zagrożeniem są zamknięte, nagrzane samochody, a nawet zbyt szczelnie zasłonięte wózki dziecięce.


Czytaj też: Oparzenie słoneczne – ile trwa? Objawy oparzenia 1. i 2. stopnia


Hipertermia – objawy

  • wzrost temperatury ciała powyżej normy;
  • osłabienie;
  • silne pragnienie;
  • nudności;
  • wymioty;
  • skurcze mięśni.


Jeśli pacjent nie uzyska pomocy, do objawów hipertermii dołączyć mogą:


  • zaburzenia oddychania;
  • przyspieszenie akcji serca;
  • obrzęki stóp, obrzęki kostek;
  • utrata przytomności.


Warto wiedzieć: UVaga na słońce. Jak wybrać preparaty do opalania z filtrem UV


Hipertermia – pierwsza pomoc

Osoba z podejrzeniem hipertermii powinna usiąść w zacienionym miejscu – koniecznie z dostępem do świeżego powietrza. Należy stosować chłodne okłady na kark. UWAGA! Kładzenie bardzo zimnych przedmiotów lub kotek lodu na poparzone miejsca może wywołać szok termiczny. Kostki lodu należy umieścić w ręczniku – i przykładać do poparzonych miejsc. Ważne są również: nawadnianie organizmu (chłodna woda mineralna) i odpoczynek.


>>> Słońce szkodzi i pomaga


Udar cieplny (udar słoneczny) – konsekwencja hipertermii

Konsekwencją przegrzania organizmu, a właściwie skutkiem załamania jego mechanizmów termoregulacyjnych (np. poprzez zablokowanie parowania potu), jest udar cieplny. Jednym z jego rodzajów jest udar słoneczny, czyli przegrzanie organizmu w wyniku nadmiernego przebywania na słońcu. Przy dużym nasłonecznieniu temperatura wewnątrz organizmu może przekroczyć 41 stopni Celsjusza, co z kolei może skutkować zmianami w tkankach i komórkach.


Czytaj też: Ulga dla spieczonej skóry


Udar cieplny (udar słoneczny) – objawy

Charakterystyczne objawy udaru cieplnego:


  • podwyższona temperatura ciała (powyżej 39°C);
  • sucha, gorąca, zaczerwieniona skóra;
  • bóle i zawroty głowy;
  • osłabienie;
  • nudności;
  • wymioty;
  • drgawki;
  • przyspieszenie tętna;
  • zaburzenia psychiczne.


Czytaj też: Objawy anginy – groźna angina ropna od klimatyzacji


Udar cieplny (udar słoneczny) – pierwsza pomoc

Do dzieci i seniorów z objawami udaru oraz do wszystkich osób z bardzo podwyższoną temperaturą ciała (zwłaszcza powyżej 40°C) i niepokojącymi symptomami należy pilnie wezwać pomoc. Udar cieplny może doprowadzić nawet do zgonu.


Pierwsza pomoc w przypadku udaru słonecznego:

  1. chorego lub osobę z podejrzeniem udaru słonecznego należy przenieść w zacienione miejsce, rozpiąć ubranie i ochłodzić głowę oraz klatkę piersiową wilgotnymi okładami.
  2. Nie wolno gwałtownie zmieniać temperatury ciała, by nie doprowadzić do szoku termicznego.
  3. Nie jest wskazane nagłe wkładanie chorego do zimnej wody lub ochładzanie go kostkami lodu.
  4. Nie wolno podawać mu żadnych leków przeciwgorączkowych, napojów z kofeiną ani alkoholu.
  5. Należy mierzyć temperaturę ciała chorego – najlepiej co 10 minut. Kiedy obniży się do 38 stopni można przerwać schładzanie ciała.
  6. Jeśli chory jest przytomny, a jego głowa jest czerwona, układamy go w pozycji półleżącej.
  7. Jeżeli chory stracił przytomność (ale oddycha i ma wyczuwalne tętno), układamy go w pozycji bezpiecznej ustalonej na boku i wzywamy pogotowie ratunkowe. Jeśli natomiast nie oddycha, wzywamy pogotowie i przystępujemy do sztucznego oddychania i masażu serca.


Czytaj też: Czerniak – jak go rozpoznać, co mu sprzyja i jak go uniknąć?

Autor: jot