8 testów diagnostycznych z apteki, po które warto sięgnąć

W każdej aptece dostępne są domowe testy diagnostyczne, które mogą wykryć pierwsze objawy choroby i inne zmiany zachodzące w organizmie, więc chociażby z tego powodu raz na jakiś czas warto je robić. Tak profilaktycznie, dla samokontroli. Nie zastąpią badań wykonywanych w specjalistycznych laboratoriach.

W każdej aptece dostępne są domowe testy diagnostyczne, które mogą wykryć pierwsze objawy choroby i inne zmiany zachodzące w organizmie, więc chociażby z tego powodu raz na jakiś czas warto je robić. Tak profilaktycznie, dla samokontroli. Nie zastąpią badań wykonywanych w specjalistycznych laboratoriach.

Domowe testy diagnostyczne (inaczej medyczne testy przyłóżkowe, point-of-care testing – POCT) są obecnie najtańszym i najlepiej dostępnym źródłem informacji medycznych.

Testy należy przechowywać w temperaturze od 4°C do 30°C, z dala od bezpośredniego działania promieni słonecznych, wilgoci i źródeł ciepła oraz w zamkniętym opakowaniu i tylko do upłynięcia terminu ważności.


1. Test do wykrywania infekcji


Test do różnicowania infekcji i diagnostyki stanów zapalnych jest szybkim testem do wykrywania poziomu białka C-reaktywnego. Jak to działa? Ten płytkowy test domowego użytku diagnozuje podłoże infekcji (zakażenie bakteryjne czy wirusowe) i stany zapalne poprzez wykrywanie podwyższonego poziomu CRP, czyli tzw. białka ostrej fazy. Test jest wykonywany z krwi.


A w jakim celu możemy go wykonać? Na przykład, aby:

  • uniknąć niepotrzebnej antybiotykoterapii – przypomnijmy, poziom CRP jest wskaźnikiem diagnostycznym pomagającym odróżnić infekcję wirusową od bakteryjnej, a wiemy przecież, że antybiotyki zabijają tylko bakterie;
  • wykryć stan zapalny, np. jelit i układu pokarmowego, czy rozwój infekcji bakteryjnej po zabiegach chirurgicznych i stomatologicznych;
  • potwierdzić zwiększone ryzyko rozwoju miażdżycy – u osób z zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz schorzeniami układu sercowo-naczyniowego wysokie CRP może wskazywać na rozwój miażdżycy naczyń.

Wykonanie testu zajmuje około 10 minut.


Czytaj także: Jak stosować antybiotyki?


2. Test do badania moczu

Dostępne na rynku testy do ogólnego badania moczu mogą sprawdzać aż 10 parametrów:

  • glukozę,
  • bilirubinę,
  • ketony,
  • ciężar właściwy,
  • krew,
  • pH,
  • białko,
  • urobilinogen,
  • azotyny
  • leukocyty.


Test ma stanowić narzędzie do wykrywania:

  • stanów zapalnych układu moczowego,
  • problemów z nerkami czy wątrobą.


W tym celu pobieramy próbkę porannego moczu do czystego i suchego pojemnika, zanurzamy test w moczu. Pierwszego odczytu dokonujemy po 30 sekundach, rozpoczynając od glukozy i zmierzając po kolei w górę.


Na interpretację i zaznaczenie wyników na skali mamy maksymalnie 2 minuty.


3. Test na krew utajoną w kale


Zasada działania testu na krew utajoną w kale opiera się na reakcji antygen–przeciwciało. Przeciwciała, naniesione na membranę testu w czasie produkcji, reagują z hemoglobiną pochodzącą z krwi obecnej w badanym kale.


Kto w pierwszej kolejności powinien wykonać taki test? Na przykład osoby, które obserwują u siebie objawy związane z chorobami jelita grubego (m.in. ból przy wypróżnianiu, bóle w dole brzucha, niezamierzone chudnięcie, wzdęcia brzucha, brak łaknienia), oraz osoby mające co najmniej 35 lat, nawet jeśli nie mają tego typu objawów. Po 50. roku życia takie badania są bezwzględną koniecznością. Wskazaniem do wykonania badania na krew utajoną w kale są także predyspozycje rodzinne, ponieważ około 10 proc. zachorowań na raka jelita grubego ma podłoże genetyczne.


Jak wykonać badanie? Opakowanie zawiera płytkę testową, pojemnik z rozcieńczalnikiem i aplikatorem do pobierania próbek kału oraz precyzyjną instrukcję obsługi. Wynik odczytujemy po 5 minutach.


Dowiedz się więcej:Zdrowie seniora. Badania profilaktyczne dla seniora


4. Test na Helicobacter pylori

To płytkowy test z krwi wykrywający przeciwciała przeciw bakterii Helicobacter pylori, która jest odpowiedzialna za 80 proc. przypadków występowania wrzodów żołądka i dwunastnicy. Wykrywa przeciwciała w klasie IgG i stanowi badanie przesiewowe i pomoc w rozpoznaniu infekcji.


Po test powinny sięgnąć osoby, które mają problemy gastrologiczne, np. bóle brzucha czy wzdęcia, osoby, u których wystąpiła anemia związana z niedoborem żelaza, oraz te, które chcą zbadać się profilaktycznie.


Wykonanie testu zajmuje tylko 10 minut. W zestawie znajduje się nakłuwacz, płytka testowa, pipeta oraz specjalny płyn do rozcieńczenia próbki krwi.


5. Cholesterol – test paskowy

Test ten pozwala na samodzielne oznaczenie poziomu cholesterolu z krwi. Mogą go wykonać osoby dbające o profilaktykę, osoby z nadciśnieniem tętniczym, po 40. roku życia z nadwagą, skarżące się na duszności, bóle w klatce piersiowej, szybkie męczenie się, złe samopoczucie i częste bóle głowy. Zakres pomiarowy testu to 150-300 mg/dl lub 3,9-7,8 mmol/l.

Test najlepiej wykonać rano, będąc na czczo. Po odczekaniu 3 minut odczytujemy wyniki i porównujemy je ze znajdującą się na teście skalą.


6. Test na niedoczynność tarczycy

Test służy do wykrywania podwyższonego poziomu hormonu tyreotropowego (TSH) we krwi i jest pierwszym badaniem przesiewowym w kierunku niedoczynności tarczycy.

Test przeznaczony jest dla osób, które zauważyły u siebie objawy mogące sugerować niedoczynność tarczycy, takie jak nadmierne wypadanie włosów, przesuszona i łuszcząca się skóra, wzmożona senność i zmęczenie, nawet po przespanej nocy, wzrost masy ciała lub problem z utratą wagi, zaburzenia termoregulacji – uczucie zimnych dłoni i stóp, oraz wahania nastroju.

W zestawie znajduje się nakłuwacz, płytka testowa, pipeta oraz specjalny płyn do rozcieńczenia próbki krwi. Wykonanie testu zajmuje mniej niż 10 minut.


7. Kondycja nerek – test paskowy

Test, dzięki któremu dowiemy się, czy nasze nerki funkcjonują bez zarzutu, wykrywa albuminę w moczu. W prawidłowych warunkach fizjologicznych w moczu obecna jest bowiem tylko niewielka ilość tego białka, a zwiększenie jego wydalania to sygnał, że bariera filtracyjna w nerkach nie działa prawidłowo. Albumina jest jednym z największych białek krwi, dlatego ten parametr najlepiej służy do oceny pracy nerek.

Nad zrobieniem testu powinny się zastanowić osoby z cukrzycą (nerki często zostają uszkodzone z powodu zbytniego obciążenia glukozą), z nadciśnieniem (nerki są odpowiedzialne za regulację ciśnienia krwi, w wyniku wysokiego ciśnienia mogą ulec uszkodzeniu), osoby, u których występują obrzęki (związane jest to z utratą białka przez nerki), oraz osoby zażywające duże ilości leków.

W zestawie znajduje się pasek testowy oraz pojemnik na mocz.


8. Test wykryje menopauzę

Menopauza to czas w życiu kobiety pojawiający się około 50. roku życia, w którym wygasają funkcje jajników. W organizmie kobiety dochodzi wówczas do zmniejszenia stężenia progesteronu i estrogenów a zwiększenia stężenia hormonów luteinizującego (LH) oraz folikulotropowego (FSH). Mechanizm działania testu na menopauzę wykorzystuje fakt podwyższonego poziomu FSH w moczu.

Wynik testu odczytuje się wzrokowo, obserwując pojawienie się linii w polu kontrolnym C oraz testowym T. Dodatni wynik testu świadczy o podwyższonym poziomie hormonu FSH oraz o mogącym się zbliżać klimakterium. Czułość diagnostyczna testu menopauzalnego jest na poziomie 99,9 proc.


WAŻNE! Dodatnie wyniki testu mogą mieć także niegroźne przyczyny, a ujemne nie zawsze oznaczają całkowite odwołanie alarmu. Ostatecznego rozpoznania zawsze powinien dokonać lekarz.


Fot. Pixabay



Autor: JG/IH