Szpinak - właściwości, wartości odżywcze i kalorie

Tylakoid, związek znajdujący się w szpinaku, może mieć istotny wpływ na hamowanie głodu - wskazują badania. Udowodniono również, że szpinak wzmacnia mózg i zmniejsza ryzyko rozwoju choroby Alzheimera. Chroni przed miażdżycą, wspomaga kondycję wzroku, a także pełni istotną rolę w profilaktyce antynowotworowej.

Tylakoid, związek znajdujący się w szpinaku, może mieć istotny wpływ na hamowanie głodu - wskazują badania. Udowodniono również, że szpinak wzmacnia mózg i zmniejsza ryzyko rozwoju choroby Alzheimera. Chroni przed miażdżycą, wspomaga kondycję wzroku, a także pełni istotną rolę w profilaktyce antynowotworowej.

Szpinak jest rośliną uprawną, która przywędrowała do Europy z Persji. Okres największej popularności tego warzywa nastąpił w XVI wieku i od tej pory szpinak na stałe zagościł na naszych stołach.

Szpinak bomba witaminowo-mineralna

Bogactwo witamin (A, B, C, E, PP), żelazo, jod, fosfor, magnez, mangan, miedź oraz liczne mikroelementy to największe atuty tego warzywa. Może być spożywany świeży oraz mrożony.

Szpinak zawiera również minerały, takie jak magnez, potas, wapń czy żelazo, które są dobre dla serca.


Mitem jest, że w warzywie tym jest więcej żelaza niż w wielu rodzajach mięs. W 100 gramach zielonych liści znajdują się jedynie 3 miligramy tego pierwiastka.


Warzywo to jest jednak bogate w kwas foliowy, który wspomaga pracę mózgu. Związek ten zmniejsza ryzyko zaburzeń nerwowych czy depresji. Naukowcy z Uniwersytetu Tufts w USA twierdzą, że podawanie szpinaku i warzyw kapustnych może zredukować nawet o 40 procent zanik funkcji poznawczych następujący z wiekiem.

Innym cennym dla zdrowia składnikiem szpinaku są: witamina K, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu kostnego, oraz karotenoidy, które poprawiają widzenie. To zielone warzywo zawiera jednak również dużo kwasu szczawiowego, który nie jest dobry dla wszystkich. Wszystko dlatego, że tworzy on wraz z wapniem nieprzyswajalny przez ludzki organizm związek. Stąd szpinaku nie powinny jeść osoby cierpiące m.in. na reumatyzm czy artretyzm oraz mające poważne problemy z nerkami lub wątrobą.




Szpinak pomaga na wzrok

Szpinak jest dosłownie wypełniony prawie każdą witaminą, ale jego najważniejsze składniki to witamina C, luteina, zeaksantyna i beta-karoten. Wykazuje wysokie stężenie przeciwutleniaczy, które pomagają w zwalczaniu zwyrodnienia plamki żółtej i chronią oczy przed degeneracją. Zeaksantyna i luteina zwiększają gęstość plamki żółtej, co sprawia, że działają jak naturalny filtr przeciwsłoneczny, wchłaniając od 40 do 90 procent niebezpiecznego promieniowania. Wyższe stężenie tego barwnika zapewnia lepszą ochronę siatkówki i niesie niższe ryzyko wystąpienia zwyrodnienia plamki. Naukowcy zaobserwowali u osób spożywających szpinak mniejsze problemy z oczami niż u tych, którzy nim gardzą.


Szpinak wspomaga mięśnie

Najnowsze badania wykazały, że szpinak rzeczywiście poprawia pracę mięśni. Okazało się, że związki zawarte w tym warzywie odżywiają komórki mięśniowe, pomagają regulować ciśnienie krwi, wzmacniają odporność i poprawiają metabolizm komórkowy.

Badania nad wpływem azotanów, które występują w szpinaku, przeprowadzili naukowcy ze szwedzkiego Instytutu Karolinska. Podzielili oni ochotników na dwie grupy. Pierwszej podawali azotany w dawce odpowiadającej tej, którą zawiera 200-300 gram szpinaku, a drugiej tabletki placebo. Po trzech dniach badani zostali poddaniu testom wytrzymałościowym. Okazało się, że osoby przyjmujące azotany dużo lepiej wypadły podczas ćwiczeń fizycznych.

Po przyjrzeniu się reakcjom zachodzącym na poziomie komórkowym, naukowcy stwierdzili, że azotany wspomagają pracę wytwarzania tlenku azotu (NO), który pełni niezwykle ważną rolę w organizmie. Związek ten dostarcza tlen do krwi i pełni rolę w szerokiej gamie innych procesów fizjologicznych - jest silnym czynnikiem przeciwzapalnym, przeciwzakrzepowym i rozszerzającym naczynia krwionośne. Oznacza to, że spożywanie warzyw bogatych w tlenek azotu przynosi wiele korzyści dla zdrowia. Najwięcej NO można znaleźć w zielonych liściach np. sałaty czy szpinaku. Poza zwiększeniem wzrostu masy mięśniowej i poprawą zdrowia komórek, znajdujące się w szpinaku substancje pomagają także w leczeniu cukrzycy.


Szpinak na cukrzycę

Dieta bogata w zielone warzywa liściaste np.: szpinak i kapustę, zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 - wynika z analizy brytyjskich naukowców.

Wpływ na cukrzycę typu 2 mają, do pewnego stopnia, geny, ale największe znaczenie odgrywa niezdrowy tryb życia - przejadanie się, nadwaga i otyłość oraz brak ruchu. Badania wskazują, że zmiany stylu życia, takie jak regularna aktywność fizyczna, zrzucenie zbędnych kilogramów, ograniczenie spożycia tłuszczu i mniej kaloryczna dieta mogą zapobiegać rozwojowi tej postaci cukrzycy u osób, u których doszło już do pewnych zaburzeń w metabolizmie glukozy.


Czytaj także: Leczenie, przyczyny i objawy cukrzycy: czym się różni cukrzyca typu 1. od cukrzycy typu 2.? [INFOGRAFIKA]


Dieta bogata w warzywa i owoce jest znana z korzystnego wpływu na układ krążenia - wyniki licznych badań dowodzą, że zmniejsza ona znacznie ryzyko chorób serca i zgonów z ich powodu. Jednak jej rola w prewencji cukrzycy typu 2 nie została dobrze udokumentowana.


Czytaj także: Cukrzyca typu 2. – charakterystyka, przyczyny cukrzycy


Aby zweryfikować związek między zwiększeniem spożycia warzyw i owoców a spadkiem ryzyka cukrzycy typu 2, naukowcy z Uniwersytetu w Leicester przeanalizowali dane zebrane w sześciu różnych badaniach, które łącznie objęły ponad 220 tys. osób.

Okazało się, że osoby jedzące więcej warzyw i owoców nie były mniej narażone na cukrzycę typu 2. Tylko zielone liściaste warzywa, jak szpinak, kapusta oraz spokrewnione z nią brokuły i kalafior, obniżały ryzyko tego schorzenia. Osoby, które zjadały dziennie ok. 122 gramy zielonych warzyw były o 14 proc. mniej narażone na cukrzycę.
Naukowcy spekulują, że może to mieć związek z tym, że zielone warzywa są bogate w przeciwutleniacze, np. w witaminę C, chroniące przed szkodliwym oddziaływaniem wolnych rodników na tkanki.

Zawierają też duże ilości magnezu, który - jak wykazano ostatnio - może chronić przed cukrzycą oraz są dobrym źródłem kwasu alfa-linolenowego, jednego z kwasów omega-3 mających pozytywny wpływ na wrażliwość komórek na insulinę.

Jednak najnowsze wyniki badań powinno się traktować z ostrożnością - nadal aktualne pozostaje zalecenie, by dla zdrowia spożywać pięć porcji warzyw i owoców dziennie, w tym również zielone warzywa liściaste.


Szpinakowy koktajl na odchudzanie

Zielone listki szpinaku to skarbnica witamin i mikroelementów. 100 g szpinaku dostarcza jedynie 20 kalorii. Szpinak zawiera cholinę, która zapobiega otłuszczeniu wątroby i reguluje odkładanie tłuszczu w organizmie.

Tylakoid, związek znajdujący się w szpinaku, może mieć istotny wpływ na hamowanie głodu - wskazują badania. Tylakoidy blokują w jelitach rozkładanie tłuszczów pochodzących z posiłku, i co za tym idzie, dłużej czujemy się syci.

Osoby otrzymujące rano zastrzyk z ekstraktu szpinaku, już po kilku dniach twierdziły, że znacznie zmalało ich uczucie głodu oraz chęć podjadania między posiłkami. Grupa przyjmujących tylakoidy miała także wyższy poziom hormonów sytości we krwi oraz stabilny poziom glukozy we krwi.

Niestety, spożywanie świeżych liści szpinaku lub gotowanego nie przynosi efektów. Szpinak należy rozdrobnić, przesączyć i jeszcze raz zblendować, aby uwolnić tylakoid z komórek rośliny.

Tylakoidy to spłaszczone, błoniaste woreczki tworzące w chloroplastach roślin oraz w komórkach fotosyntetyzujących bakterii silnie rozbudowany system błon, w który wbudowane są barwniki fotosyntetyczne i cały aparat fazy świetlnej fotosyntezy.

Szpinakowa dieta na Alzheimera

Niemieckim naukowcom z uniwersytetu w Ulm udało się udowodnić, że szpinak wzmacnia mózg i zmniejsza ryzyko rozwoju choroby Alzheimera. Grupę osób w wieku od 65 do 90 lat poddali ćwiczeniom neuropsychologicznym, które pozwoliły stwierdzić, u jakiej części z nich zaczyna rozwijać się łagodna demencja.

Badani najpierw odpowiadali na szereg pytań, a następnie naukowcy zgromadzili informacje o stylu ich życia, ulubionych potrawach, sprawdzili ich indeks BMI (stwierdzający zależność między wzrostem a wagą i będący najprostszym wyznacznikiem otyłości) i poddali testom medycznym.


Szpinak na dobry humor

Uczeni z Uniwersytetu Cambridge odkryli, że na stan umysłu i nasz nastrój bardzo korzystnie wpływa tryptofan, aminokwas o właściwościach relaksacyjnych. Naukowcy opracowali listę produktów, które spożywane codziennie poprawią nam nastrój - pojawiła się ona w specjalistycznym magazynie "Biological Psychiatry". Na szczycie zestawienia znalazł się szpinak, a dalej ser kozi, migdały, jajka i cukinia. Szpinak zawiera ponadto kwas foliowy, a on także dobrze wpływa na samopoczucie.

Autor: Redakcja