Rekordowa liczba zakażonych przez jednego chorego to 200 osób. Jakie są objawy odry?

217 osób zachorowało w Polsce na odrę od stycznia do połowy lutego 2019. W ubiegłym roku, w tym samym czasie - takich przypadków było zaledwie 28.

W całym 2018 roku odrę zdiagnozowano u 349 pacjentów. Według najnowszego meldunku epidemiologicznego Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, liczba zachorowań na odrę w Polsce od początku 2019 roku wzrosła prawie ośmiokrotnie w porównaniu do analogicznego okresu w ubiegłym roku.

Najwięcej chorych (ponad 26 procent) stanowią osoby w wieku 30-39 lat. Wśród pacjentów, u których zdiagnozowano chorobę, 46 było zaszczepionych dwiema dawkami szczepionki przeciwko odrze, a 42 przyjęły jedną dawkę preparatu. Do powikłań po odrze doszło u 12 osób. Nie zanotowano żadnych przypadków śmiertelnych.


Najwięcej zachorowań na odrę w Europie od 10 lat


Jak informuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) z powodu odry w Europie w 2018 roku zmarły 72 osoby. W 2018 roku w Europie zanotowano rekordową liczbę 82 tys. przypadków odry. Powrót odry wynika m. in. z unikania obowiązku szczepienia.


Czytaj także: Zmiany w kalendarzu szczepień na 2019


Odra to poważna choroba! Aż około 1/3 chorych wymaga hospitalizacji. Najciężej chorują małe dzieci do 5. roku życia i dorośli po 20. roku życia. Chory człowiek przez kilka dni ma około 40 stopni gorączki, czuje się fatalnie, nie ma siły wstać z łóżka. Odra może być chorobą śmiertelną, zwłaszcza dla małych dzieci.


Jak można się zarazić odrą

Odra jest wysoce zaraźliwą chorobą wirusową. Jedna osoba jest w stanie zarazić 15 do 20 osób, podczas gdy chory na grypę zaraża 1 do 3 osób. Łatwo przenosi się z osoby chorej na osoby nieuodpornione. Wirus ten przenosi się drogą kropelkową (kaszel, kichanie osoby chorej na osoby zdrowe) oraz przez bezpośrednią styczność z wydzieliną z nosa, gardła lub moczem osoby chorej

Osoba zakażona jest zaraźliwa dla innych na około 4 dni przed wystąpieniem wysypki i innych objawów wskazujących na zakażenie.

Najczęściej do zarażeń dochodzi poprzez:

  • przebywanie w pomieszczeniu, w którym był obecny nosiciel wirusa,
  • dotknięcie np. zainfekowanej klamki,
  • poprzez bliski kontakt z wydzielinami z gardła lub nosa osoby zakażonej (kichnięcie/zakasłanie).

Od momentu zakażenia wirusem odry do wystąpienia pierwszych objawów choroby może upłynąć 10-12 dni.



- Zarazić się możemy także na odległość np. przebywając w jednym autobusie z osobą chorą - mówił w rozmowie z PAP dr Paweł Grzesiowski, sekretarz Zespołu Ekspertów do Spraw Programu Szczepień Ochronnych. - Rekordowa liczba zakażonych od jednego chorego wynosi 200 osób. Pierwszymi skutkami zmniejszenia się liczby szczepień, jest właśnie odra. Jest jedną z najbardziej zaraźliwych chorób zakaźnych.


Objawy odry

Odra najczęściej przebiega z wysoką gorączką, która trwa kilka dni. U małych dzieci mogą jej towarzyszyć drgawki gorączkowe. Inne objawy odry to męczący suchy kaszel, zapalenie gardła, światłowstręt, zapalenie spojówek. Po kilku dniach na skórze pojawia się wysypka. To klasyczny przebieg odry.




Choroba ta może mieć też przebieg powikłany, tj. doprowadzić do innych chorób, a nawet – kalectwa.

Dla przykładu:

  • zapalenie ucha środkowego zdarza się u 7-9 na 100 chorych na odrę;
  • zapalenie płuc – u 1-6 na 100 chorych na odrę (u dzieci to powikłanie jest najczęstszą przyczyną zgonu);
  • zapalenie mózgu – zdarza się u 1 na 1000 chorych, przy czym u części z nich pozostanie na zawsze pamiątka po odrze w postaci trwałego okaleczenia (niedowład, głuchota), a część pacjentów z powodu zapalenia mózgu umiera;
  • podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE) – to odległe i niezwykle groźne powikłanie odry. Jest postępującym i nieodwracalnym schorzeniem ośrodkowego układu nerwowego, które prowadzi do śmierci. Rozwija się najczęściej w kilka do kilkunastu lat po przechorowaniu odry. Zgodnie z danymi epidemiologicznymi przydarza się 1-4 pacjentom na 100 tys. osób, które przeszły odrę, przy czym ostatnie badania sugerują, że częstość ta jest prawdopodobnie wyższa.


Odra: leczenie


Chorych leczy się objawowo. Każda chora osoba powinna pojawić się u lekarza. On oceni ryzyko i zdecyduje o tym, czy pacjent ma zostać w domu, czy pójść do szpitala. Chory na odrę musi większość czasu spędzać w łóżku, w osobnym, przewietrzonym pokoju. Warto zadbać o to, by powietrze było nawilżone - suche nasili nieżytowe objawy odry.


Ciężkich powikłań po odrze można uniknąć. Niezbędna jest terapia wzmacniająca i likwidacja odwodnienia. Antybiotyki powinny być stosowane w leczeniu zapaleń uszu i spojówek oraz przy zapaleniu płuc. Dzieci chorujące na odrę powinny być właściwie odżywiane i nawadniane.


Czytaj także: Odra wróciła, bo ludzie unikają szczepień


Szczepionka przeciw odrze


Szczepionka przeciw odrze występuje w postaci połączonej jako szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (tzw. MMR). Zawiera żywe, osłabione wirusy. Nie zawiera adiuwantów. Szczepienie przeciw odrze należy do szczepień obowiązkowych (bezpłatnych) podawanych w Polsce w 13-14 mies. życia oraz 10 roku życia. Skuteczność szczepienia po podaniu 2 dawek szczepionki wynosi 98 procent, utrzymuje się do końca życia. Szczepionka typu MMR jest szczepionką bezpieczną.

Ryzyko związane ze szczepieniem MMR to niepożądane odczyny szczepienne:

  • gorączka – nieco mniej niż 17 przypadków na 100 dawek; pamiętajmy, że gorączka towarzyszy zachorowaniu na odrę w 98 proc. przypadkó
  • wysoka gorączka (powyżej 39,9 stopni) – 5-15 na 100 dawek
  • drgawki gorączkowe – 0,33 na 1000 dawek
  • wysypka podobna do wysypki w odrze – 5 na 100 dawek (niemal 100 proc. chorych na odrę ma tzw. osutkę, czyli wysypkę – to jeden z klinicznych objawów odry).
  • ciężkie reakcje alergiczne – 1 na milion dawek
  • małopłytkowość (czyli spadek płytek krwi, co powoduje problem m.in. z krzepnięciem) – 2,6 na 100 tys. dawek, jako powikłanie odry występuje u 33 pacjentów na 100 tys. przypadków odry.


W szeregu badań nie udało się ani potwierdzić, ani wykluczyć związku przyczynowo-skutkowego między podaniem szczepionki przeciwko MMR, a zapaleniem mózgu, drgawkami bez gorączki, schorzeniami demielinizacyjnymi i encefalopatią. Wykluczono natomiast związek przyczynowo-skutkowy między szczepieniem a zaburzeniami ze spektrum autyzmu.


Dowiedz się więcej:
>> Szczepienia obowiązkowe – kiedy je wykonać i jakie są ich rodzaje?

>> Gorączka po szczepieniu − jak długo trwa i jak ją zbijać?

>> Co to jest szczepionka MMR? Szczepionka MMR a autyzm


Szczepienia przeciwko odrze dla dorosłych

W okresie przed zastosowaniem powszechnych szczepień przeciwko odrze, tj. przed 1975 rokiem, przechorowanie odry w populacji było zjawiskiem powszechnym. Zatem osoby po 50 roku życia z dużym prawdopodobieństwem przechorowały odrę. Przechorowanie odry daje trwałą odporność na całe życie.

Jeśli nie wiesz lub nie pamiętasz, czy chorowałeś lub byłeś szczepiony, to powinieneś:
• zgłosić się do swojego lekarza,
• zapytać lekarza o zasadność badania poziomu przeciwciał przeciwko odrze,
• ewentualnie poddać się szczepieniu ochronnemu, po konsultacji z lekarzem.
Osoby dorosłe zaszczepione jedną dawką szczepionki, w celu pełnego uodpornienia powinny przyjąć drugą, przypominającą dawkę szczepionki.

Koszt szczepienia osoby powyżej 19 roku życia leży po stronie tej osoby.

Szczepienia przeciwko odrze przeprowadza się szczepionką skojarzoną przeciwko odrze, śwince i różyczce. Wszystkie zarejestrowane w Polsce szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce dopuszczone są do stosowania także u osób Dorosłych.


Schemat podania szczepionki wskazuje Charakterystyka Produktu Leczniczego (CHPL), zgodnie z którą zaleca się podanie 1 dawki szczepionki, jako szczepienia podstawowego. Zaleca się podanie 2 dawki szczepionki, najlepiej w ciągu 3 miesięcy od podania 1 dawki (nie wcześniej, niż 4 tygodnie od podania 1 dawki).

Nie zaleca się podawania szczepionki w okresie ciąży, a przez 1 miesiąc po szczepieniu nie należy zachodzić w ciążę.

Fot. Pixabay


Źródło:

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w Polsce od 1 stycznia do 15 lutego 2019 r. oraz w porównywalnym okresie 2018 r. Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH

gis.gov.pl

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC)


Autor: IH