"Rakietą" w raka

Miniaturowe ruchome próbniki, funkcjonujące niczym silniki rakietowe, mogą aktywnie przeszukiwać próbkę krwi i śliny, w celu wyłapania komórek nowotworowych. To nowatorskie urządzenie być może w przyszłości stanowić będzie podstawę diagnostyki medycznej.

XXI wiek, przez historyków prawdopodobnie zostanie okrzyknięty stuleciem nanotechnologii. Praktycznie nie ma dnia, by gdzieś na świecie nie powstała technologia lub materiał, o którym jeszcze do niedawna można było jedynie marzyć lub poczytać w książkach z gatunku fikcji naukowej.

Przykładem może być nowo opracowana przez naukowców z University of California (USA) aktywnie poruszająca się mikrosonda, która umie wyłapać różne komórki nowotworowe. Miniaturowy próbnik zbudowany jest z rurki o stożkowym kształcie, gdzie koniec "wydechowy" ma większą średnicę niż czoło układu. Sonda de facto składa się z trzech warstw. Wewnętrzna to platynowa, będąca "silnikiem", a dokładniej katalizatorem przeprowadzającym reakcję rozkładu nadtlenku wodoru w wodę i tlen (wydostawanie się tlenu z rozszerzonego końca rurki, powoduje niczym w silniku odrzutowym ruch próbnika w przeciwnym kierunku). Środkowa warstwa utworzona jest z nano warstwy żelaza, która wykorzystywana jest do kierowania sondy za pomocą zewnętrznego pola magnetycznego. Zewnętrzna część mikro próbnika pokryta jest złotem, do którego dołączane są odpowiednio zaprojektowane przeciwciała, tak by całość specyficznie łączyła się ze ściśle określonymi komórkami np. nowotworowymi.

Po zawieszeniu próbników w kropli śliny lub krwi i dodaniu niewielkiej ilości nadtlenku wodoru (paliwa dla sond), układy te samoczynnie poruszają się w cieczy, trwale łącząc się z komórkami nowotworowymi, na które zaprojektowano przeciwciała. Proces ten jest dość wydajny, gdyż nawet 70 procent komórek zmienionych nowotworowo zawartych w kropli cieczy była wyłapywana przez miniaturowe próbniki. Co więcej, poruszające się sondy, po połączeniu się z komórką rakową, nadal były zdolne do ruchu - naukowcy zaobserwowali niewielki spadek prędkości, po obciążeniu próbnika komórką.

Według autorów odkrycia, samobieżne mikrosondy doskonale nadają się jako narzędzia do zaawansowanej diagnostyki medycznej, pozwalając wykryć raka, jak również inne czynniki biologiczne na które zaprojektowano połączone z próbnikami odpowiednie przeciwciała (np. bakterie).

Autor: Świat Zdrowia, PAP