Diagnostyka raka jajnika - jakie badania wykonać?

Rak jajnika na początku choroby jest często bezobjawowy – a kiedy już daje objawy, są tak mało charakterystyczne, że łatwo pomylić je z problemami gastrycznymi - pisze *lek.med. Monika Babkiewicz-Gorbacka z Vertimed. Trwa IV ODSŁONA OGÓLNOPOLSKIEJ KAMPANII DIAGNOSTYKA JAJNIKA – REWOLUCJE W BRZUCHU? Może to nie to, co myślisz…

Akcja pod patronatem magazynu "Świat Zdrowia"


Rak jajnika pod względem śmiertelności zajmuje czwarte miejsce pośród wszystkich nowotworów. Wzrost zachorowań na raka jajnika następuje już od 40 roku życia, lecz zdarza się również wcześniej. Częściej spotykany jest u kobiet, w których w rodzinach notuje się zachorowanie na raka jajnika jak również u kobiet, które nie rodziły.


Objawy raka jajnika

Rak jajnika na początku choroby jest często bezobjawowy – a kiedy już daje objawy, są tak mało charakterystyczne, że łatwo pomylić je z problemami gastrycznymi.


Kobiety skarżą się na zaparcia, wzdęcia, bóle w podbrzuszu, uczucie pełności w brzuchu, parcie na pęcherz, ból przy oddawaniu moczu w połączeniu z bólem podbrzusza.

Często tym objawom towarzyszą ogólne zmęczenie, osłabienie, utrata apetytu, złe samopoczucie.







Zmiany dają o sobie znać dopiero wtedy, kiedy guz osiągnie spore rozmiary – na tyle duże, że zaczyna uciskać sąsiadujące narządy: pęcherz moczowy, macicę lub pochwę. Właśnie te niecharakterystyczne i skąpe objawy powodują, że u niemal 80 proc. kobiet rak jajnika wykrywany jest w III lub IV stadium zaawansowania.

U młodych dziewcząt (10 proc. przypadków raka jajnika dotyczy kobiet poniżej 30. roku życia) rak jajnika może powodować nieregularne miesiączki, przedwczesne dojrzewanie czy nieprawidłowe owłosienie.


>>> REWOLUCJE W BRZUCHU? Może to nie to, co myślisz…


Badania na raka jajnika


Pierwszym badaniem jest ultrasonografia jajników i narządów podbrzusza. Najlepsze i najdokładniejsze jest badanie przez pochwowe (rzadziej stosuje się badanie przez odbytnicze).

Po wykryciu zmiany w jajniku należy wykonać test ROMA obejmuje trzy podstawowe składowe: statystyczne oszacowanie ryzyka zachorowania na złośliwy guz jajnika oraz dwa testy markerów nowotworowych: Ca 125 i HE4. Wynik algorytmu podawany jest w procentach: określają one prawdopodobieństwo, że u chorej rozwija się stan nowotworowy.

W teście ROMA ważne jest jednak, aby wyniki wszystkich poszczególnych części korelować z pozostałymi, pojedyncze wyniki mówią za mało i mogą dawać mylne wnioski. Tego testu nie można zastosować w przypadku pacjentek poniżej 18 roku życia, kobiet będących w trakcie chemioterapii oraz uprzednio leczonych na nowotwór.

W przypadku kobiet przed menopauzą wynik testu poniżej 7,4 proc. oznacza niskie ryzyko choroby nowotworowej, a wynik równy lub wyższy 7,4 proc – ryzyko wysokie. W przypadku kobiet po menopauzie ryzyko wysokie oznacza wynik równy lub wyższy niż 25,3 proc. poniżej tej wartości ryzyko uważane jest za niskie.



Genetyczne uwarunkowania raka jajnika


Część nowotworów raka jajnika uwarunkowana jest genetycznie zarówno w zakresie genów dominujących jak i recesywnych.

Nosicielstwo mutacji BRCA1 i BRCA2 w obecnych szacunkach może być przyczyną rajka jajnika w ok 5 %

Kobiety z nosicielstwem zmutowanych genów należy monitorować w zakresie badania ginekologicznego , usg dopochwowego i markera Ca 125 raz w roku.

Uznaną metodą zapobiegania wystąpieniu raka jajnika jest stosowanie doustnej antykoncepcji w szczególności u nosicielek mutacji genowych.

Profilaktyczne usuniecie jajników u pacjentek z nosicielstwem zmutowanych genów ma swoje wady głównie z powodu braku dowodów na zmniejszenie częstotliwości występowania raka jajnika.

Najistotniejszą informacją dla wszystkich kobiet jest konieczność corocznego profilaktycznego badania ginekologicznego w celu wychwycenia wczesnych objawów chorobowych, diagnostyki i podjęcia wczesnego leczenia jako gwarancji zachowania życia.


>>> Rak jajnika - czynniki ryzyka genetycznego






Lekarz medycyny Monika Gorbacka–Babkiewicz jest specjalistą II stopnia ginekologii i położnictwa. Posiada długoletnie doświadczenie zawodowe w lecznictwie szpitalnym i ambulatoryjnym. Leczy w oparciu o najnowszą wiedze medyczna zdobywaną na licznych kursach i sympozjach w kraju i za granicą. Pomaga kobietom w leczeniu zaburzeń hormonalnych. Udziela konsultacji ginekologicznych oraz prowadzi ciążę. Specjalizuje się w zakładaniu wkładek domacicznych , kolposkopii diagnostycznej, krioterapii ginekologicznej, histeroskopii diagnostycznej, a także usuwaniu endometriozy. Pacjentki cenią jej fachowość i celne stawianie diagnozy.

Autor: *Specjalista II stopnia ginekologii i położnictwa Lek.med. Monika Babkiewicz-Gorbacka, Vertimed