​Przytarczyce – hormon PTH (parathormon), choroby przytarczyc

Gruczoły przytarczyczne (przytarczyce) są niewielkimi gruczołami wewnątrzwydzielniczymi, które znajdują się w przedniej części szyi. Ich funkcją jest wydzielanie parathormonu (PTH) – hormonu regulującego gospodarkę wapniowo-fosforową. Jakie są objawy zaburzeń czynności przytarczyc? Jak leczyć choroby przytarczyc?

Gruczoły przytarczyczne (przytarczyce) są niewielkimi gruczołami wewnątrzwydzielniczymi, które znajdują się w przedniej części szyi. Ich funkcją jest wydzielanie parathormonu (PTH) – hormonu regulującego gospodarkę wapniowo-fosforową. Jakie są objawy zaburzeń czynności przytarczyc? Jak leczyć choroby przytarczyc?

Układ hormonalny jest siecią gruczołów rozmieszczonych w różnych częściach ciała – cały ten system odpowiada za homeostazę, czyli wewnętrzną równowagę. Ważną częścią układu hormonalnego są przytarczyce. Jak wskazuje nazwa tych gruczołów – leżą przy tarczycy.


Przytarczyce – budowa. Jak wygląda przytarczyca?

Przytarczyce to niewielkie, parzyste gruczoły umiejscowione na rogach tarczycy produkują jeden hormon (parathormon) – przypominają niewielkie, owalne ziarenka. Mimo niewielkich rozmiarów przytarczyce odgrywają bardzo ważną rolę w organizmie – regulują gospodarkę wapniowo-fosforową. Nawet niewielkie zaburzenie pracy przytarczyc może skutkować pojawieniem się zaćmy czy niewydolności serca.


Czytaj też: Co to jest tarczyca?


Hormon przytarczyc – parathormon (PTH)

Przytarczyce wydzielają parathormon (PTH), który wraz z kalcytoniną i kalcytriolem (aktywną postacią witaminy D3) reguluje gospodarkę wapniowo-fosforową w organizmie.


Jak działa parathormon? Jego zadaniem jest regulowanie poziomu wapnia we krwi w procesie uwalnianie wapnia z kości. Niedobór parathormonu może powodować tężyczkę, nadmiar hormony przytarczyc może prowadzić do osłabienia kości, rozwoju osteopenii i osteoporozy.


Choroby przytarczyc

Niedostateczne wydzielanie hormonu PTH grozi pojawieniem się zaćmy, niewydolności serca, drętwienia kończyn czy nerwicy, nadmiar hormonu we krwi powoduje zaś podwyższone stężenie wapnia (hiperkalcemię), która z kolei może powodować zaburzenia pracy układu pokarmowego.


Nadczynność przytarczyc

Nadczynność gruczołów przytarczycznych to choroba, która wynika z nadprodukcji parathormonu. Nadczynność przytarczyc może być pierwotna (przebiega z hiperkalcemią, czyli podwyższonym poziomem wapnia) lub wtórna (w odpowiedzi na hipokalcemię, czyli za niski poziom wapnia we krwi). Przyczyną wtórnej nadczynności przytarczyc mogą być niewydolne nerki, przyczyną pierwotnego typu nadczynności mogą być m.in. gruczolaki przytarczyc.


Niedoczynność przytarczyc

Jeśli dochodzi do obniżonej czynności wewnątrzwydzielniczej przytarczyc, to można mówić o niedoczynności przytarczyc. Zaburzenie endokrynologiczne tego rodzaju może objawiać się tężyczką (skurcze i bóle mięśni), zaćmą oraz a burzeniami jonowymi, które wynikają z zaburzeń wydzielania parathormonu.


Przytarczyce – badania

W diagnostyce chorób przytarczyc wykonywane są m.in.: RTG, scyntygrafia, badanie USG, a w niektórych przypadkach również tomografia komputerowa. Dodatkowo wykonywane są badania laboratoryjne: badanie poziomu kreatyniny, oznaczenie w moczu stężenie wapnia i kreatyniny. W diagnostyce nadczynności przytarczyc wykonywane są również: badanie gęstości mineralnej kości oraz fosfataza zasadowa.

Autor: jot