​Progesteron – normy. Jak się przygotować do badania progesteronu?

Progesteron (dawniej: luteina) to żeński hormon płciowy wytwarzany głównie w fazie lutealnej i na wczesnym etapie ciąży. Badanie poziomu progesteronu wykonywane jest m.in. w diagnostyce niepłodności, chorób jajników, monitorowaniu ciąży, badaniu przyczyn krwawienia u ciężarnych. Na co wskazuje za wysoki lub za niski poziom progesteronu?

Progesteron (dawniej: luteina) to żeński hormon płciowy wytwarzany głównie w fazie lutealnej i na wczesnym etapie ciąży. Badanie poziomu progesteronu wykonywane jest m.in. w diagnostyce niepłodności, chorób jajników, monitorowaniu ciąży, badaniu przyczyn krwawienia u ciężarnych. Na co wskazuje za wysoki lub za niski poziom progesteronu?

Progesteron jest hormonem żeńskim produkowanym m.in. przez korę nadnerczy, ciałko żółte i jajniki. Dodatkowo progesteron produkowany jest w ciąży przez łożysko.


Podstawową funkcją progesteronu jest przygotowanie błony śluzowej macicy na nadejście komórki jajowej po zapłodnieniu.


Stężenie progesteronu w organizmie zależy m.in. od fazy cyklu – tylko jeśli progesteron jest w normie, możliwe jest zapłodnienie oraz bezproblemowe utrzymanie ciąży.


Progesteron – badanie. Kiedy i po co bada się stężenie progesteronu?

  • niepłodność (diagnostyka przyczyn niepłodności)
  • zaburzenia hormonalne
  • ocena rozwoju płodu
  • monitorowanie ciąży
  • ocena owulacji
  • rozpoznanie ciąży pozamacicznej
  • nieprawidłowe krwawienia
  • monitorowanie skuteczności leczenia po podaniu progesteronu


Badanie progesteronu – jak się przygotować?

Badanie progesteronu polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej – nie wymaga więc specjalnych przygotowań. Na wynik może wpłynąć zarówno etap cyklu miesiączkowego, jak i godzina badania (w przypadku stężenia progesteronu występuje zmienność dobowa). Z tego powodu u kobiet zaleca się pobranie próbki krwi w kilku etapach cyklu miesiączkowego, zaś aby prawidłowo interpretować kolejne wyniki – zaleca się wykonywać badanie za każdym razem o tej samej porze.


Czytaj też: Badanie TSH – jak się przygotować?


Badanie progesteronu – cena

Badanie progesteronu – w zależności od laboratorium – kosztuje ok. 15-35 zł.


Progesteron – norma

  • prawidłowy progesteron, okres okołoowulacyjny: 0,64–1,63 ng/ml
  • progesteron w fazie folikularnej: 0,28–0,72 ng/ml
  • menopauza: 0,07–1,25 ng/ml
  • faza lutealna: 4,71–18,0 ng/ml


Normy progesteronu w ciąży (+/- 10ng/ml)

  • 4. tydzień ciąży, norma progesteronu: 21.6 ng/ml
  • 6. tydzień ciąży, norma progesteronu: 26.2 ng/ml
  • 8. tydzień ciąży, norma progesteronu: 25.9 ng/ml
  • 10. tydzień ciąży, norma progesteronu: 30 ng/ml
  • 12. tydzień ciąży, norma progesteronu: 33.4 ng/ml
  • 14. tydzień ciąży, norma progesteronu: 39.5 ng/ml
  • 16. tydzień ciąży, norma progesteronu: 47.8 ng/ml
  • 18. tydzień ciąży, norma progesteronu: 51.8 ng/ml
  • 20. tydzień ciąży, norma progesteronu: 55.6 ng/ml
  • 22. tydzień ciąży, norma progesteronu: 65 ng/ml
  • 24. tydzień ciąży, norma progesteronu: 72.2 ng/ml
  • 26. tydzień ciąży, norma progesteronu: 81.6 ng/ml
  • 28. tydzień ciąży, norma progesteronu: 90.4 ng/ml
  • 30. tydzień ciąży, norma progesteronu: 104.5 ng/ml
  • 32. tydzień ciąży, norma progesteronu: 118.2 ng/ml
  • 34. tydzień ciąży, norma progesteronu: 134.8 ng/ml
  • 36. tydzień ciąży, norma progesteronu: 152.3 ng/ml
  • 38. tydzień ciąży, norma progesteronu: 159.4 ng/ml
  • 40. tydzień ciąży, norma progesteronu: 166.2 ng/ml


progesteron w ciąży - badanieNa wynik w badaniu progesteronu może wpłynąć zarówno etap cyklu miesiączkowego, jak i godzina badania /123RF


Wysoki progesteron – objawy

  • nadmiar wody w organizmie
  • zatrzymanie wody w organizmie
  • wolniejszy przepływ krwi przez żyły
  • żylaki
  • obrzęki


Wysoki progesteron – objawy

  • problemy z cerą
  • sucha skóra
  • wypadanie włosów
  • nadwaga i otyłość
  • wahania poziomu cukru


Progesteron za wysoki – możliwe przyczyny

  • ciąża
  • ciąża mnoga
  • torbiele na jajnikach
  • guzy nadnercza
  • nadczynność nadnerczy
  • nowotwory
  • guzy jajników
  • choroby wątroby
  • niewydolność wątroby


Progesteron za niski – możliwe przyczyny

  • stan przedrzucawkowy
  • brak owulacji
  • zaburzenia pracy łożyska
  • zatrucie ciążowe


Czytaj też: USG jamy brzusznej – przygotowanie


Progesteron u mężczyzn

Progesteron w niewielkich ilościach u mężczyzn powstaje w nadnerczach i jądrach.

  • Norma progesteronu u mężczyzn: 0,2–1,38 ng/ml


Badanie stężenia tego hormonu u mężczyzn może być zlecone w przypadku podejrzenia uszkodzenia przysadki lub wrodzonego przerostu nadnerczy.

Autor: Jacek Krajl