Probiotyki - fakty i mity

Istnieją substancje, które mogą nam pomóc w przywracaniu harmonii pracy korzystnych dla organizmu drobnoustrojów. To probiotyki.

Iwonna Widzyńska-Gołacka

Zastanawiając się nad tym, które nasze opinie o probiotykach są prawdziwe, a które fałszywe, warto na początek uściślić wiedzę o tym, czym one są. Otóż zgodnie z naukową definicją probiotyki to żywe mikroorganizmy, które po spożyciu wywierają korzystny wpływ na organizm gospodarza. Do bakterii tworzących naturalne bariery zalicza się głównie te z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium. Na ogół wszystkim probiotykom przypisuje się wiele dobroczynnych działań, ale tylko część z nich znalazła potwierdzenie w wynikach obiektywnych badań klinicznych. Dlatego sprawdźmy, jaka część naszej wiedzy jest prawdziwa, a jaka fałszywa, czyli co jest faktem, a co mitem!


Probiotyki promowane są jako produkty pozytywnie wpływające na zdrowie. Wszystkie zawsze pomagają!

FAŁSZ! Wiadomo, że właściwości preparatów probiotycznych są ściśle uzależnione od znajdującego się w nich szczepu bakterii. Aby racjonalnie je stosować, niezbędna jest znajomość działania konkretnego szczepu, który w nim występuje. Jednym z najbardziej szczegółowo przebadanych jest LGG (Lactobacillus rhamnosus GG). Na jego temat zostało napisanych ponad 500 publikacji naukowych.


Nie ma znaczenia, który z probiotyków wybierzemy, bo pomogą i tak.

FAŁSZ! Jeśli chcemy, aby probiotyki nam pomogły, czytajmy dokładnie informację na opakowaniu. Najkorzystniejsze działanie mają wtedy, gdy wybierze się właściwy probiotyk w celu, który chcemy osiągnąć.


Probiotyki powinno się stosować przy biegunce.

PRAWDA! Najlepiej udokumentowana jest efektywność stosowania bakterii probiotycznych w terapii biegunek różnego pochodzenia, zwłaszcza u dzieci, u których ta dolegliwość często jest wskazaniem do hospitalizacji. Zastosowanie probiotyku znacząco skraca występowanie objawów biegunki.


Probiotyki powinno się stosować przy zapobieganiu biegunce poantybiotykowej.

PRAWDA! Antybiotykoterapia często zaburza prawidłowy stan mikroflory przewodu pokarmowego, której całkowite odtworzenie może trwać nawet 6 miesięcy. Im szybciej rozpocznie się przyjmowanie preparatów osłonowych, tym szybciej nasz organizm wróci do formy. Pierwszą dawkę probiotyków można wziąć już pierwszego dnia kuracji antybiotykowej. Należy jednak pamiętać, że nie każdy szczep bakterii probiotycznych zaczyna działać w momencie przyjmowania antybiotyków.


Probiotyki powinno się stosować przy zapobieganiu biegunce podróżnych.

PRAWDA! To odmiana biegunki infekcyjnej, występującej u około 20-50 proc. wszystkich podróżujących do krajów tropikalnych (zwłaszcza o niższym standardzie higienicznym). Biegunka tego typu zazwyczaj ma podłoże bakteryjne, głównie z powodu zanieczyszczenia środowiska, niedostatecznego zaopatrzenia w czystą wodę oraz nieodpowiednich warunków sanitarnych i higienicznych. Probiotyki mogą być skuteczne w redukcji ryzyka tego typu biegunki. Ich przyjmowanie możemy rozpocząć tuż przed wyjazdem i w czasie jego trwania.


Probiotyki powinno się stosować przy zapobieganiu alergii.

PRAWDA! Najnowsze badania potwierdzają występowanie współzależności pomiędzy mikroflorą jelitową a alergią. Naukowcy doszli do wniosku, że odpowiednie zadbanie o skład mikroflory jelitowej może być kluczowym elementem zapobiegania i niwelowania skutków ubocznych alergii pokarmowych.


Probiotyki można stosować w dowolnej ilości, im więcej, tym lepiej.

FAŁSZ! Odpowiednia liczba bakterii w preparacie gwarantuje dobroczynny wpływ na zdrowie (w przypadku LGG to 6 miliardów bakterii w jednej dawce dla osób dorosłych i 3 miliardy w przypadku dzieci).


Probiotyki można podawać tylko w pigułkach.

FAŁSZ! Probiotyki znajdują się w prawie każdym produkcie mleczarskim. Zwłaszcza w jogurtach, maślankach, kefirach, serkach, twarogach, mleku acidofilnym itp. Równie skuteczne są te podawane w postaci kapsułek, saszetek, granulek rozpuszczalnych w ustach.


Probiotyki mają zastosowanie przy wzmacnianiu układu odpornościowego.

PRAWDA! Mikroflora jelitowa jest jak drugi mózg w organizmie. Ich skład, czyli bakterie, grzyby, wirusy żyją w ekosystemie. Od nich zależy, czy pojawi się stan zapalny w organizmie, czy też zostanie on wchłonięty przez silny, korzystny dla organizmu ekosystem. Probiotyki wpływają na odporność naszego organizmu poprzez stymulację systemu immunologicznego.


Probiotyki mają wpływ na nasze zachowanie.

PRAWDA! Flora bakteryjna w układzie pokarmowym ma wpływ na to, jakie reakcje mikrobiologiczne zachodzą w naszym organizmie. Ma to wpływ na wydzielanie hormonów, pracę systemu nerwowego i w konsekwencji na nasze zachowanie.


Probiotyki są zawsze bezpieczne i każdy może je stosować.

FAŁSZ! Probiotyki niektórym pomagają, a niektórym szkodzą. W USA, Niemczech, a także w Polsce prowadzone są badania nad tym, komu pomagają, a komu mogą zaszkodzić. Ostrożnie i dopiero po konsultacjach z lekarzami będą mogli je stosować chorzy z grup ryzyka, czyli przede wszystkim osoby przewlekle chore i bardzo osłabione.


Probiotyki poprawiają pracę jelita grubego.

PRAWDA! Umożliwiają one jelitu grubemu pełnienie jego funkcji oczyszczającej i detoksykacyjnej, poprawiając perystaltykę jelit i obniżając masę stolca.


Probiotyki współpracują z organizmem przy wytwarzaniu witamin i obniżaniu poziomu cholesterolu.

PRAWDA! Biorą udział w procesie produkcji witamin B12, PP, K oraz kwasu foliowego oraz w obniżaniu poziomu szkodliwego cholesterolu.


Probiotyki i prebiotyki to jedno, tylko pod inną nazwą.

FAŁSZ! Wiemy, co to probiotyki, natomiast prebiotyki to składniki pokarmowe, które nie podlegają trawieniu, a ich korzystny wpływ polega na stymulowaniu wzrostu i aktywności probiotyków. Najwartościowsze z nich to inulina, fruktooligosacharydy i galaktooligosacharydy.

Autor: Iwonna Widzyńska-Gołacka