​Poziom cukru we krwi – norma, tabela. Jakie są normy cukru?

Poziom cukru we krwi (glikemia, poziom glukozy we krwi) to badanie profilaktyczne w kierunku cukrzycy i monitorujące cukier we krwi u diabetyków. Prawidłowy poziom cukru we krwi mieści się w przedziale 70-99 mg/dl (3,9-5,5 mmol/l). Wysoki poziom cukru (przecukrzenie, hiperglikemia) może wskazywać na cukrzycę typu 1., cukrzycę typu 2., stan przedcukrzycowy, insulinooporność. Poziom cukru poniżej normy (niedocukrzenie, hipoglikemia) może wskazywać m.in. na choroby wątroby i nerek, niedoczynność tarczycy, niewydolność przysadki mózgowej. Jak przygotować się do badania poziomu cukru? Jak interpretować wynik stężenia glukozy we krwi?

Poziom cukru we krwi (glikemia, poziom glukozy we krwi) to badanie profilaktyczne w kierunku cukrzycy i monitorujące cukier we krwi u diabetyków. Prawidłowy poziom cukru we krwi mieści się w przedziale 70-99 mg/dl (3,9-5,5 mmol/l). Wysoki poziom cukru (przecukrzenie, hiperglikemia) może wskazywać na cukrzycę typu 1., cukrzycę typu 2., stan przedcukrzycowy, insulinooporność. Poziom cukru poniżej normy (niedocukrzenie, hipoglikemia) może wskazywać m.in. na choroby wątroby i nerek, niedoczynność tarczycy, niewydolność przysadki mózgowej. Jak przygotować się do badania poziomu cukru? Jak interpretować wynik stężenia glukozy we krwi?

Poziom cukru we krwi – spis treści


Poziom cukru we krwi – badanie

Kto powinien wykonać badanie stężenia glukozy we krwi?


  • Badanie poziomu cukru we krwi powinien wykonać każdy – minimum raz w roku.
  • Dla osób z cukrzycą typu 1. lub cukrzycą typu 2. jest to badanie podstawowe w samokontroli cukrzycy – monitorujące przebieg choroby, dla pozostałych – badanie profilaktyczne, które umożliwia wczesne wykrycie cukrzycy i uniknięcie powikłań.
  • Poziom cukru warto również zmierzyć, gdy występują objawy hiperglikemii, takie jak senność, chudnięcie, częste oddawanie moczu, zaburzenia widzenia, częste bóle głowy, wzmożone pragnienie, sucha skóra. Przecukrzenie (za wysoki poziom cukru) może być pierwszym symptomem cukrzycy lub wskazywać na stan przedcukrzycowy.
  • Im wyższy poziom cukru we krwi, tym intensywniejsze objawy hiperglikemii.
  • U kobiet w ciąży badanie poziomu glukozy na czczo wykonuje się do 9.-10. tygodnia ciąży, a krzywą cukrową – między 24. a 28. tygodniem ciąży.
  • Objawy hipoglikemii, czyli niedocukrzenia (drżenie rąk i nóg, nadmierne pocenie się, uczucie głodu, niepokój) – powinny skłonić do pilnej wizyty u lekarza i wykonania badania glikemii. Dotyczy to szczególnie osób z grupy ryzyka cukrzycy typu 2. (nadwaga, otyłość, cukrzyca w rodzinie).


Objawy hipoglikemii, czyli niedocukrzenia (drżenie rąk i nóg, nadmierne pocenie się, uczucie głodu, niepokój) – powinny skłonić do pilnej wizyty u lekarza i wykonania badania glikemii. Dotyczy to szczególnie osób z grupy ryzyka cukrzycy typu 2. (nadwaga, otyłość, cukrzyca w rodzinie) / PixabayBadanie poziomu cukru powinien wykonać każdy - minimum raz w roku. Nadwaga, otyłość, cukrzyca w rodzinie - czynniki ryzyka cukrzycy powinny skłonić do częstszego badania cukru / Pixabay


Stężenie glukozy we krwi można zmierzyć zarówno w laboratorium diagnostycznym, jak i w warunkach domowych – za pomocą glukometru.


Czytaj też: Cukrzyca typu 2. – objawy


Poziom cukru – tabela

W zależności od zaleceń mogą być zlecone badania: poziom cukru na czczo; krzywa cukrowa (doustny test obciążenia glukozą – OGTT), przygodny test glukozy.


Podane normy poziomu cukru są zgodne z wytycznymi PTD (Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego). Nieprawidłowy poziom cukru na czczo nie oznacza od razu cukrzycy – badanie należy wówczas powtórzyć, dopiero dwukrotne zaburzenie może wskazywać na chorobę.


Poziom cukru na czczo – norma:

POZIOM CUKRU NA CZCZO

INTERPRETACJA – JAK ODCZYTAĆ WYNIK?

70-99 mg/dL (3.9 do 5.5 mmol/L)

prawidłowy poziom cukru we krwi

100-125 mg/dL (5.6 do 6.9 mmol/L)

stan przedcukrzycowy, nieprawidłowy poziom cukru

126 mg/dL (7.0 mmol/L) lub powyżej

cukrzyca (jeśli wynik powtórzy się w dwóch badaniach)


Badanie stężenia glukozy na czczo najlepiej wykonać rano – 12 godzin po ostatnim posiłku. Norma poziomu cukru we krwi na czczo mieści się w przedziale 70-99 mg/dl (3,9 - 5,5 mmol/l).


Krzywa cukrowa – norma:

POZIOM CUKRU – WYNIK

INTERPRETACJA – JAK ODCZYTAĆ WYNIK?

poniżej 140 mg/dL (7.8 mmol/L)

prawidłowa reakcja organizmu na podaną glukozę

140–199 mg/dL (7.8–11.1 mmol/L)

stan przedcukrzycowy (nieprawidłowa tolerancja glukozy)

200 mg/dL (11.1 mmol/L) lub więcej

cukrzyca (jeśli wynik powtórzy się w dwóch badaniach)


Inne nazwy badania to: test obciążenia glukozą, krzywa glikemiczna, OGTT, test tolerancji glukozy.


Czytaj więcej o badaniu krzywej cukrowej:


Test OGTT (Oral Glucose Tolerance Test, czyli „doustny test obciążenia glukozą”) polega na wykonaniu pomiaru poziomu cukru na czczo, następnie wykonaniu dwóch pomiarów cukru we krwi: po 60. i 120. minutach od wypicia roztworu z 75 g glukozy. Poziom cukru na czczo w badaniu krzywej cukrowej powinien wynosić poniżej 92 mg/dl, po 60 minutach -poniżej 180 mg/dl; po 120 minutach od wykonania testu – poniżej 140 mg/dl.


W zależności od zaleceń mogą być zlecone badania: poziom cukru na czczo; krzywa cukrowa (doustny test obciążenia glukozą – OGTT), przygodny test glukozy / PixabayW zależności od zaleceń mogą być zlecone badania: poziom cukru na czczo; krzywa cukrowa (doustny test obciążenia glukozą – OGTT), przygodny test glukozy / Pixabay


Przygodny test glukozy

Przygodny test glukozy we krwi jest badaniem, które nie musi być wykonywane na czczo – może być wykonane o dowolnej porze, w zależności od zaleceń lekarza.


  • podejrzenie cukrzycy – wynik przygodnego testu glukozy równy lub większy niż 200 mg/dl (11,1 mmol/l), gdy występują objawy hiperglikemii: wielomocz, osłabienie, wzmożone pragnienie.


Poziom cukru we krwi po jedzeniu

  • prawidłowe stężenie glukozy we krwi ok. 2 godziny po jedzeniu wynosi do 140 mg/dl (7,8 mmol.l);
  • na hiperglikemię poposiłkową może wskazywać wynik mieszczący się w przedziale 140 do 200 mg/dL;
  • na cukrzycę wskazywać może wynik wyższy bądź równy 200 mg/dL (11,1 mmol/l);
  • hipoglikemia reaktywna (inaczej: hipoglikemia poposiłkowa) to wartość cukru do 55 mg/dL (2,8 mmol/l).


Poziom cukru we krwi – przelicznik

Wartość stężenia glukozy we krwi może być wyrażana w milimolach na litr (mmol/L) lub miligramach na decylitr (mg/dL). Jednostką częściej stosowaną w glukometrach jest mg/dL, jeśli jednak potrzebna jest zmiana wartości na mmol/L i odwrotnie - stosuje się przelicznik:


  • 1 mmol/L = 18 mg/dL


Prawidłowy poziom cukru we krwi z palca

Poziom glukozy na prawidłowym poziomie w przypadku pomiaru za pomocą glukometru mieści się w przedziale 70–99 mg/dL (3.9 do 5.5 mmol/L).


Mierząc cukier glukometrem, pamiętaj o ważnych zasadach: przemyj dłonie ciepłą wodą z mydłem; dokładnie osusz dłonie; sprawdź datę ważności pasków do glukometru; staraj się nie pobierać krwi z kciuka i palca wskazującego.


Poziom cukru u osoby starszej

Poziom cukru we krwi u osób starszych interpretuje się nieco inaczej – próg poziom cukru dla osób powyżej 70. roku życia może być nieco wyższy niż u osób młodych. Na czczo poziom cukru u osoby starszej nie powinien przekraczać 140 mg/100 ml (7.8 mmol/l), po posiłku – wynik do 180 mg/100 ml. (10,0 mmol/l) jest akceptowalny.


U osób starszych znacznie bardziej niebezpieczna dla zdrowia może być hipoglikemia (niedocukrzenie). Należy jednak pamiętać, że normy glikemii to kwestia indywidualna – nieprawidłowy wynik cukru, objawy niedocukrzenia lub przecukrzenia należy zawsze skonsultować z lekarzem.


Poziom cukru u dzieci

Niski poziom cukru u noworodka jest naturalnym stanem fizjologicznym, który mija po kilku godzinach. Hipoglikemia może wystąpić u dzieci, których matki w czasie ciąży miały cukrzycę ciążową.


Prawidłowy poziom cukru u dzieci mieści się w przedziale 70-100 mg/dL (po posiłku: 70-140 mg/dL). Pierwsze objawy cukrzycy typu 1. u dziecka: bardzo duże pragnienie, częste oddawanie moczu, osłabienie, senność.


Pierwsze objawy cukrzycy typu 1. u dziecka: bardzo duże pragnienie, częste oddawanie moczu, osłabienie, senność.Pierwsze objawy cukrzycy typu 1. u dziecka: bardzo duże pragnienie, częste oddawanie moczu, osłabienie, senność / Pixabay


Wysoki poziom cukru – przyczyny i objawy hiperglikemii

Za wysoki poziom cukru może być pierwszym symptomem cukrzycy. Inne przyczyny to m.in.: insulinooporność, stan przedcukrzycowy, zespół Cushinga, działanie niektórych leków (np. kortykosteroidy, hormonalna terapia zastępcza, antydepresanty).


Przewlekły stan hiperglikemii może prowadzić do powikłań, takich jak: retinopatia cukrzycowa; jaskra; zaćma; nefropatia cukrzycowa; neuropatia cukrzycowa; choroba niedokrwienna serca; miażdżyca; udar mózgu; zawał serca.


Rekordowy poziom cukru we krwi

Poziom cukru we krwi przekraczający 600 mg/dL to stan zagrażający życiu – grozi utratą przytomności, śpiączką hiperosmolarną, ostrą niewydolnością nerek. Przy poziomie cukru 1000 mg/dL organizm może bardzo szybko się odwodnić (nerki wydalają duże ilości wody).


Objawy ostrej hiperglikemii to m.in.: płytki i przyspieszony oddech, cechy dużego odwodnienia,obniżone ciśnienie, przyspieszone bicie serca.


Niski poziom cukru – przyczyny i objawy hipoglikemii

  • nadmierne pocenie się;
  • uczucie niepokoju;
  • pobudzenie;
  • bladość skóry;
  • zaburzenia równowagi;
  • problemy z koncentracją.


Niedocukrzenie (hipoglikemia) to częsty problem osób z cukrzycą, które stosują insulinoterapię. Intensywne leczenie insuliną, pomylenie dawki insuliny, przyjęcie insuliny w zbyt dużej dawce - wszystko to może prowadzić do ostrego niedocukrzenia, a w konsekwencji nawet do utraty przytomności lub śpiączki cukrzycowej. Przyczynami zbyt niskiego poziomu cukru mogą być też m.in. choroby wątroby i nerek, niedoczynność tarczycy, niewydolność przysadki mózgowej.


Czytaj też:

Autor: Jacek Krajl