Pokonać ból

Zdaniem lekarzy ból jest objawem choroby lub zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu. Umożliwia szybsze rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia.

Zdaniem lekarzy ból jest objawem choroby lub zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu. Umożliwia szybsze rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia.

Jest więc pożyteczny i w rezultacie korzystny dla zdrowia. Wszystko to prawda. Jednak my, pacjenci, gdy zmagamy się z bólem, myślimy przede wszystkim o tym, by się go pozbyć. Teoretycznie wiemy, że należałoby skontaktować się z lekarzem, zwłaszcza gdy cierpi się na jakąś przewlekłą chorobę, ale w praktyce nie jest to proste, więc szukamy ulgi na własną rękę. Najczęściej sięgamy po środki przeciwbólowe, które można kupić bez recepty. Jest to działanie logiczne, tyle tylko, że może prowadzić do fatalnych skutków.


Kłopoty z nadmiarem

- Leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty mamy coraz więcej - mówi mgr farmacji Maria Pachocka, właścicielka apteki przy ul. Bogusławskiego w Warszawie. - A popyt na nie wciąż rośnie, bo coraz więcej osób chce jak najszybciej pozbyć się dyskomfortu powodowanego przez ból. Bywa, że metodą prób i błędów usiłują znaleźć środek lub dawkę najlepszą dla siebie. Często jest to niebezpieczne. Bo pod różnymi nazwami handlowymi leków przeciwbólowych często kryje się ta sama substancja lecznicza. Tak więc pragnienie, by jak najszybciej pozbyć się bólu, sprawia, że dochodzi do przedawkowania, bo sięga się np. po dwa identyczne leki, choć inaczej nazwane, co bywa niebezpieczne.

A oto przykłady najpopularniejszych substancji przeciwbólowych, które pod różnymi nazwami występują w wielu lekach:

* Paracetamol znajduje w kilku bardzo popularnych środkach przeciwbólowych, ponadto w mieszankach.

* Ibuprofen również zażywany jest pod różnymi nazwami, przy czym niektóre jego „odmiany" wskazywane przez producenta w przypadku bólów określonych organów.

*Diclofenag, podobnie jak poprzednio wymieniane środki, ma różne nazwy handlowe.

Poza tym można jeszcze wymienić meloksikan, pyralginę i dobrze nam znaną aspirynę, czyli kwas acetylosalicylowy, również występujący pod różnymi nazwami. Środki przeciwbólowe mogą mieć postać tabletek do połykania, tabletek rozpuszczalnych, granulek lub maści i żeli. W tym nadmiarze łatwo się pogubić. Dlatego, jeśli lekarz rodzinny lub specjalista prowadzący przewlekle chorego nie wskazał środka, który można stosować w przypadku bólu, najrozsądniej jest poradzić się farmaceuty.


Niebezpieczne związki

- Przy stosowaniu na własną rękę środków przeciwbólowych szczególną ostrożność powinni zachować wszyscy, którzy są przewlekle chorzy. Szczególnie przy kłopotach z układem krążenia i nadciśnieniem, cukrzycą, chorobami nerek. -informuje mgr Maria Pachocka. - Rozwaga wskazana jest także u osób skłonnych do podrażnień śluzówki żołądka oraz seniorów, nawet gdy generalnie są w niezłej formie. W praktyce powinno to oznaczać: dokładne poinformowanie farmaceuty o swojej chorobie , przyjmowanych lekach, następnie o rodzaju bólu, czasie jego trwania i miejscu w, jakim się go odczuwa. Wówczas możliwy jest optymalny dobór środka przeciwbólowego oraz wskazanie, jak i kiedy go przyjmować. Zastosowanie bowiem czegoś zachwalonego przez reklamę czy sąsiadkę może oznaczać zahamowanie działania leków na podstawową chorobę albo ich interakcję, czyli walkę środka przeciwbólowego z preparatami przyjmowanymi stale.


Wymowne przykłady

Dla zachowania maksymalnego bezpieczeństwa przy chorobach przewlekłych ważne jest przede wszystkim, by nie zastosować preparatu, który ewidentnie szkodzi. Znaczenie ma także kolejność przyjmowania leków. I niby drobiazg, ale często lekceważony, czyli sposób zażycia. Otóż wszystkie leki należy popijać wyłącznie wodą. Bardzo niewskazane jest popijanie mlekiem i napojami na jego bazie oraz sokami owocowymi, zwłaszcza grejpfrutowym. Oto przykłady, które wskazują, co jest szczególnie ważne w praktyce.

*Kłopoty z krążeniem i przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych oznacza, że najbezpieczniej jest zwalczać ból środkiem z paracetamolem lub pyralginą.

*Gdy przyjmuje się stale preparat z kwasem acetylosalicylowym, to wskazany przez farmaceutę środek przeciwbólowy, z reguły ibuprofen, należy zażyć po porcji stałych leków. Inaczej nie będzie działać.

* Przy nadciśnieniu stosunkowo bezpieczne jest zażywanie pyralginy lub paracetamolu, natomiast ibuprofen może podnosić ciśnienie. Na wszelki wypadek warto jednak sprawdzić ciśnienie po 2 godz. od zażycia preparatu.

* Przy cukrzycy konieczna jest szczególna ostrożność. Bo nie ma leku przeciwbólowego dostępnego bez recepty, który może być w pełni bezpiecznie stosowany. Szkodliwe są nawet popularne leki przeciw przeziębieniu, z syropami i pastylkami na ból gardła włącznie. Po konsultacji z lekarzem można przyjąć paracetamol lub pyralginę , ale tylko wtedy, gdy zdrowe są nerki. Niestety, cukrzycy często towarzyszą kłopoty z nerkami, wątrobą oraz nadciśnienie. Ponadto bardzo męczące są bóle neuropatyczne. Wówczas sprawdzają się wyłącznie leki na receptę.

* Błędem popełnianym stosunkowo często jest równoczesne stosowanie paracetamolu i ibuprofenu . Mieszanka taka szkodzi nerkom, zwłaszcza w przypadku osób starszych.

* Przy podrażnionej śluzówce żołądka niekorzystne jest przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego w tradycyjnej postaci. Można zmniejszyć ryzyko, stosując tabletki dojelitowe, ale w niewielkiej ilości i niezbyt długo.


Specjalistyczne leczenie bólu

Powszechnie dostępne środki przeciwbólowe spełnią swoją rolę i nie zaszkodzą, jeśli stosuje się je incydentalnie. Gorzej, gdy ich zażywanie staje się nawykiem. Zdaniem mgr Pachockiej może o tym decydować nastawienie psychiczne. Na zachodzie Europy i w USA coraz powszechniejsze są zajęcia chorych z psychoterapeutą, podczas których wyrabia się dystans do nawet bardzo nieprzyjemnych odczuć. Podobno jest to skuteczne także w usuwaniu samego odczucia bólu. U nas nie jest to metoda popularna. Tymczasem właśnie takie podejście pozwala np. szybciej uporać się z zespołami bólowymi kości czy mięśni, zwłaszcza w sytuacjach, gdy po to, by odczuć ulgę, należy prowadzić rehabilitację ruchem przy wsparciu kuracji lekami pochodzenia roślinnego lub homeopatii

Jednak uporczywy czy przewlekły ból, bez względu na to, gdzie się umiejscowił i co go spowodowało, warto leczyć specjalistycznie , czyli w poradniach lub ośrodkach leczenia bólu. Najlepiej skierowanie do takiej placówki uzyskać od swojego lekarza. Ciągłe bowiem borykanie się z bólem mocno utrudnia życie. Lepiej więc po prostu go leczyć.

Autor: Ewa Łuszczuk