​Objawy chorej tarczycy – za co odpowiadają hormony tarczycowe?

Hormony tarczycy (TSH, fT3, fT4, aTPO) wpływają na funkcjonowanie większości tkanek. Choroby tarczycy to m.in.: niedoczynność i nadczynność tarczycy, zapalenie tarczycy, nowotwory (rak tarczycy), wole guzkowe nietoksyczne oraz choroba Hashimoto. Jakie badania wykonuje się w przypadku podejrzenia problemów z tarczycą lub zaburzenia wydzielania hormonów tarczycy?

Hormony tarczycy (TSH, fT3, fT4, aTPO) wpływają na funkcjonowanie większości tkanek. Choroby tarczycy to m.in.: niedoczynność i nadczynność tarczycy, zapalenie tarczycy, nowotwory (rak tarczycy), wole guzkowe nietoksyczne oraz choroba Hashimoto. Jakie badania wykonuje się w przypadku podejrzenia problemów z tarczycą lub zaburzenia wydzielania hormonów tarczycy?

Co to jest tarczyca?

Tarczyca (gruczoł tarczowy) znajduje się w dolnej części szyi i zazwyczaj zbudowana jest z dwóch płatów i łączącej je cieśni. Tarczyca jest nieparzystym gruczołem wydzielania wewnętrznego, a jej prawidłowe lub wadliwe działanie wpływa na pracę układu pokarmowego, stan skóry, serce, układ rozrodczy, przemianę materii, a nawet psychikę. Hormony tarczycy, kontrolowane przez układ podwzgórze-przysadka mózgowa na zasadzie sprzężenia zwrotnego, mają więc wpływ na funkcjonowanie całego organizmu.


Hormony tarczycy – rodzaje i funkcje

  • trójjodotyronina (T3) i wolna tyroksyna (tetrajodotyronina, T4) – te hormony tarczycowe stymulują rozwój i wzrost organizmu, kontrolują procesy przemiany materii i energii oraz mają istotne znaczenie dla rozwoju ośrodkowego układu nerwowego.
  • kalcytonina – hormon tarczycy z grupy peptydów regulujący gospodarkę wodną organizmu (obniża stężenie fosforanów i jonów wapnia we krwi, powoduje odkładanie wapnia w kościach).


Tyroksyna (T4) i trójjodotyronina (T3) to hormony decydujące o szybkości przemiany materii - uczestniczą w regulowaniu temperatury ciała i wpływają na pracę serca. Wraz z krwią docierają do wszystkich tkanek i komórek organizmu.Pracę tarczycy reguluje produkowana w przysadce mózgowej tyreotropina (TSH).


Czytaj też: Przytarczyce, choroby przytarczyc


Choroby tarczycy

  • nadczynność tarczycy
  • niedoczynność tarczycy
  • choroba Gravesa-Basedowa - ta choroba autoimmunologiczna jest najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy
  • choroba Hashimoto – przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy
  • wole guzkowe toksyczne – rozwój nadczynności tarczycy w wyniku jej guzkowego rozrostu
  • gruczolak przysadki mózgowej wydzielający TSH


Szacuje się, że schorzenia i zaburzenia w pracy tarczycy dotyczą co najmniej jednej piątej naszego społeczeństwa - nadczynność i niedoczynność tarczycy (łącznie z chorobą Hashimoto) to jedne z najczęstszych obecnie zaburzeń hormonalnych.


Czytaj też: Choroba Hashimoto a niedoczynność tarczycy – różnice


Tarczyca – objawy nadmiaru hormonów tarczycy

  • wypadanie włosów
  • utrata masy ciała
  • wzrost ciśnienia tętniczego
  • biegunka
  • przyspieszone bicie serca
  • kołatanie serca
  • nadmierna potliwość
  • niepokój
  • pobudzenie


hormony tarczycoweChoroba Hashimoto jest chorobą autoimmunologiczną, która stopniowo niszczy tarczycę, zaburza pracę tego gruczołu i produkcję hormonów tarczycy / 123RF

Nadmiar hormonów tarczycy (nadczynność tarczycy) – przyczyny

Przyczynami nadczynności tarczycy mogą być: choroba Gravesa i Basedowa; gruczolak przysadki mózgowej wydzielający TSH; wole guzkowe toksyczne.


Tarczyca – objawy niedoboru hormonów tarczycy

  • osłabienie
  • senność
  • zmniejszona potliwość
  • uczucie chłodu
  • łamliwe włosy, wypadanie włosów
  • zaparcia
  • ból stawów
  • zaburzenia koncentracji


Niedobór hormonów tarczycy (niedoczynność tarczycy) – przyczyny

Przyczyny niedoczynności tarczycy: choroba Hashimoto (zapalenie tarczycy typu Hashimoto); leczenie jodem; niedoczynność przysadki mózgowej; stan po zabiegu usunięcia tarczycy.


Choroby tarczycy – badania; diagnostyka


W diagnostyce chorób tarczycy wykonywane są najczęściej badania:


  • oznaczenie stężenia TSH
  • oznaczenie FT3 i FT3
  • badanie anty-TPO (oznaczenie przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie
  • badanie anty-Tg (oznaczenie przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie)
  • anty-TSH (anty-TSHR) (oznaczenie przciwciał przeciwko receptorowi anty-TSH)
  • USG tarczycy
  • scyntygrafia tarczycy


Scyntygrafia tarczycy - badanie, guzki tarczycy, podejrzenie choroby tarczycy/choroby HashimotoScyntygrafia tarczycy to badanie obrazowe, które umożliwia ocenę gruczołu tarczycy (wskazaniami do wykonania badania są stany zapalne, podejrzenie chorób tarczycy lub guzki. Lekarz od chorób tarczycy to tyreolog - jeśli występują problemy z tarczycą, guzki na tarczycy lub podejrzenie choroby Hashimoto, to należy udać się właśnie do tyreologa / 123RF


Czytaj też: Badanie TSH – jak się przygotować? Czy trzeba być na czczo?

Autor: jot