Nie trzymaj problemu w tajemnicy

Niehigieniczny styl życia, nadwaga czy picie kawy w dużych ilościach mogą powodować występowanie nietrzymania moczu (NTM). Tymczasem, jak wynika ze społecznego raportu kampanii „CoreWellness – wewnętrzna siła”*, prawie trzy czwarte kobiet cierpiących na NTM nie zdaje sobie sprawy z tego, że same przyczyniają się do wystąpienia tej dolegliwości.

Nietrzymanie moczu dotyczy co siódmej kobiety na świecie powyżej 20 roku życia. U kobiet występuje dwukrotnie częściej niż u mężczyzn, głównie ze względu na odmienną budowę cewki moczowej. Z problemem tym zmaga się 8 proc. populacji. Najczęściej jednak nie szukamy fachowej pomocy – międzynarodowe badania wykazały, że zgłaszamy lekarzowi nietrzymanie moczu średnio po 9 latach od momentu pojawienia się tej dolegliwości**. Aż 81 proc. badanych kobiet zmagających się z nietrzymaniem moczu cierpi na wysiłkowe lub mieszane nietrzymanie moczu, charakteryzujące się popuszczaniem niewielkiej jego ilości w trakcie kaszlu, kichania oraz aktywności fizycznej.


Co jest przyczyną?

Przyczyn NTM jest dość dużo i większości z nich można w prosty sposób zaradzić bez stosowania leków czy zabiegów chirurgicznych. Na wystąpienie dolegliwości związanych z nietrzymaniem moczu ma wpływ przede wszystkim osłabienie mięśni dna miednicy lub zmiany hormonalne (menopauza), a także częste infekcje dróg moczowych, porody, szybkie tempo życia, stres, ciężka praca fizyczna, nieodpowiednia dieta oraz nadwaga.

Wiele pacjentek uważa nietrzymanie moczu za dolegliwość nieodłącznie związaną ze starzeniem się, której nie można ani leczyć, ani kontrolować. Cierpią w milczeniu. Nie wiedzą, że nietrzymanie moczu można i trzeba leczyć, a w wielu przypadkach można też pomóc samemu sobie poprzez zmianę nawyków, ćwiczenia itp. Do występowania nietrzymania moczu mogą przyczynić się takie czynniki, jak nadwaga, zbyt intensywny wysiłek fizyczny czy też nadmierna ilość kofeiny w organizmie – tłumaczy doc. Piotr Radziszewski z Katedry i Kliniki Urologicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, koordynator kampanii „CoreWellness – wewnętrzna siła”. Dlatego gdy zaobserwujemy pierwsze objawy NTM, warto zastanowić się, czy prowadzony przez nas styl życia nie jest szkodliwy i co możemy zrobić, by go zmienić – podsumowuje doc. Radziszewski.


Jesteś tym, co jesz

Na występowanie nietrzymania moczu szczególnie narażone są osoby z nadwagą. Zbyt duży ciężar ciała może powodować obciążenie mięśni brzusznych i mięśni dna miednicy. Ważne jest zatem kontrolowanie masy ciała. Dzięki odpowiedniej diecie w połączeniu z umiarkowanym wysiłkiem fizycznym łatwiej będzie pozbyć się zbędnych kilogramów, a przy tym nie dopuścić do przeciążenia mięśni dna miednicy.


Uważaj, co pijesz!

Także nadmierne spożywanie niektórych płynów może doprowadzić do występowania NTM. Alkohol oraz napoje zawierające kofeinę, takie jak kawa czy herbata, mają działanie moczopędne i mogą przy tym podrażniać pęcherz moczowy. Wskazane jest ograniczenie picia kawy do dwóch filiżanek, a herbaty do maksimum czterech kubków dziennie. Również napoje gazowane negatywnie działają na pęcherz, dlatego należy zwracać szczególną uwagę na to, czy nie spożywamy ich zbyt dużo.


Paleniu powiedz NIE!

Nietrzymanie moczu może się pojawić w sytuacji, gdy kaszlemy lub kichamy. Szczególnie narażone są osoby palące tytoń. Dym papierosowy drażni drogi oddechowe palaczy, przez co wywołuje częsty, silny i uporczywy kaszel. Dlatego warto całkowicie rozstać się z nałogiem. Odczujemy wówczas także inne korzyści, jak ogólna poprawa samopoczucia, zdrowia i kondycji fizycznej naszego organizmu. Wśród innych przyczyn nietrzymania moczu można wymienić także przyjmowanie dużej ilości leków, częste problemy z zaparciami czy też niedostateczną dbałość o higienę intymną.


Dbamy o higienę

Dbanie o higienę sfery intymnej wymaga od kobiety szczególnej ostrożności. Nieświadomie może ona popełnić wiele błędów, które następnie przyczynią się do wystąpienia zapalenia bądź zakażenia narządów rodnych. Jeśli kobieta ma problem z nietrzymaniem moczu, jednym z elementów higieny intymnej powinno być stosowanie specjalnych wkładek o anatomicznym kształcie, które wchłaniają wilgoć oraz neutralizują nieprzyjemny zapach. Nie powinno się używać w tym celu zwykłych podpasek czy tamponów, ponieważ nie są one przystosowane do wchłaniania moczu – stają się wilgotne na powierzchni i trzeba je często wymieniać, ponieważ mają zbyt małą chłonność. Dodatkowo, ich długotrwałe stosowanie może doprowadzić do podrażnienia okolic intymnych.


Wysiłek, ale z umiarem

Aktywność fizyczna tak, ale umiarkowana. Zwiększony wysiłek fizyczny pomaga wprawdzie pozbyć się nadwagi, jednak zbyt duże przeciążenie organizmu może powodować ucisk przepony na jamę brzuszną, podnosząc w niej ciśnienie. Wówczas staje się ono wyższe niż ciśnienie w cewce moczowej, a to w konsekwencji może prowadzić do pojawienia się NTM. Dlatego na tę dolegliwość narażone są kobiety wykonujące ciężką pracę fizyczną, podnoszące duże ciężary. Warto zatem aktywność fizyczną dostosować do potrzeb naszego organizmu, a do ćwiczeń włączyć te, które wzmacniają mięśnie dna miednicy.


Ćwicz na zdrowie

Ćwiczenie mięśni dna miednicy polega przede wszystkim na ich napinaniu, rozciąganiu i rozluźnianiu przy jednoczesnym wykonywaniu skłonów, przysiadów czy też ugięć kolan. Najczęściej ćwiczenia wykonuje się w pozycji stojącej i leżącej, a ich najważniejszym elementem jest utrzymywanie maksymalnego napięcia mięśni dna miednicy. Właściwie wykonywane ćwiczenia pozwalają przywrócić częściowo lub całkowicie kontrolę nad pęcherzem. Zwykle po 2 miesiącach regularnych ćwiczeń można wyrobić sobie nawyk kontroli mięśni dna miednicy i zacząć radzić sobie w sytuacjach krytycznych, związanych z wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Wówczas nawyk ten stanie się jedną z wielu czynności wykonywanych rutynowo w ciągu dnia, jak choćby kąpiel czy mycie zębów. W przypadku osób starszych, przy wykonywaniu ćwiczeń wzmacniających mięśnie dna miednicy, należy brać pod uwagę ich aktualną kondycję fizyczną i uważać na ewentualne zmiany w obrębie kręgosłupa lędźwiowego oraz niewydolność krążeniowo-oddechową.

*Ogólnopolskie badanie „Polki wobec nietrzymania moczu” opracowane w kwietniu 2008 r. na grupie 300 kobiet cierpiących na nietrzymanie moczu. Badanie zrealizowano na zlecenie firmy SCA Hygiene Products, organizatora ogólnopolskiego programu edukacyjnego „CoreWellness – wewnętrzna siła”.

**Socio-Economic Evaluation of Incontinence in Adults – Report, Leuven, Belgium 1997.

Autor: Anna Sarnacka