​Nefropatia cukrzycowa – objawy, leczenie, dieta

Nefropatia cukrzycowa (cukrzycowa choroba nerek) to przewlekłe powikłanie cukrzycy, które dotyczy ok. 35 proc. osób z cukrzycą typu 1. i cukrzycą typu 2. Objawy nefropatii cukrzycowej to m.in. brak apetytu, zmęczenie, skurcze mięśni, mikroalbuminuria (wydalanie z moczem niewielkich ilości białka), białkomocz, postępująca niewydolność nerek. Nefropatii cukrzycowej często towarzyszy nadciśnienie tętnicze. Jak leczyć nefropatię?

Nefropatia cukrzycowa (cukrzycowa choroba nerek) to przewlekłe powikłanie cukrzycy, które dotyczy ok. 35 proc. osób z cukrzycą typu 1. i cukrzycą typu 2. Objawy nefropatii cukrzycowej to m.in. brak apetytu, zmęczenie, skurcze mięśni, mikroalbuminuria (wydalanie z moczem niewielkich ilości białka), białkomocz, postępująca niewydolność nerek. Nefropatii cukrzycowej często towarzyszy nadciśnienie tętnicze. Jak leczyć nefropatię?

Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) to uszkodzenie nerek zaliczane do mikroangiopatycznych powikłań cukrzycy. W pierwszej fazie nefropatii dochodzi do zwiększenia przepuszczalności kłębuszków nerkowych dla białka, stwierdza się białkomocz. W kolejnej fazie dochodzi do stwardnienia kłębuszków i rozwoju niewydolności nerek.


Czytaj też:


Nefropatia cukrzycowa – objawy

  • zmęczenie;
  • brak apetytu;
  • szybka męczliwość;
  • problemy z kondycją;
  • skurcze mięśni w nocy;
  • nadciśnienie tętnicze;
  • zmiany skórne;
  • spłycony oddech;
  • anemia;
  • obrzęki kończyn;
  • opuchlizna (szczególnie na kostkach i nadgarstkach).


Objawom nefropatii cukrzycowej towarzyszą często objawy nadciśnienia: bóle głowy, potliwość, bezsenność, uczucie kołatania serca.


Kompendium wiedzy o cukrzycy:


Nefropatia cukrzycowa – etapy

Wyróżnia się pięć stadiów cukrzycowej choroby nerek.


  • W I i II stadium nefropatii cukrzycowej nie występują objawy kliniczne – nie ma też badań służących do diagnostyki nefropatii na tym etapie. Niemy przebieg nefropatii trwa aż do momentu pojawienia się jawnego białkomoczu.
  • Początkową nefropatię cukrzycową można rozpoznać na podstawie badań – jeśli w dwóch z trzech badań poziomu albumin w moczu stwierdza się nadmierne wydalanie albuminy, to występuje tzw. III stadium cukrzycowej choroby nerek. Mikroalbuminuria, czyli stan, w którym z moczem wydalane są albuminy w ilości od 30 do 300 mg, to pierwszy objaw nefropatii cukrzycowej.
  • Zauważalne przez diabetyka objawy cukrzycowej choroby nerek pojawiają się najczęściej dopiero wraz z tzw. jawnym białkomoczem, który występuje w IV stadium nefropatii cukrzycowej. Na tym etapie często występują objawy towarzyszące nefropatii: nadciśnienie tętnicze, zwiększone stężenie lipidów w surowicy krwi, obrzęki (jako efekt zatrzymywania wody w organizmie).
  • W V stadium nefropatii cukrzycowej stwierdza się niewydolność nerek. W badaniach laboratoryjnych na tym etapie cukrzycowej choroby nerek stwierdza się podwyższone stężenie kreatyniny i mocznika. Piąte stadium nefropatii cukrzycowej oznacza zwykle konieczność wdrożenia dializoterapii, czyli leczenia nerkozastępczego.


Nefropatia cukrzycowa – przyczyny

Główną przyczyną cukrzycowej choroby nerek jest hiperglikemia (zwiększone stężenie glukozy we krwi) w przebiegu cukrzycy. Nefropatia cukrzycowa jest przewlekłym powikłaniem cukrzycy – tak jak wszystkie powikłania, jest efektem niewłaściwego leczenia i nieprawidłowego wyrównania cukrzycy.


Przyczyny nefropatii cukrzycowej:

  • źle leczona cukrzyca;
  • predyspozycja genetyczna;
  • nadciśnienie tętnicze;
  • wysoki poziom cholesterolu;
  • duża zawartość białka w diecie;
  • palenie tytoniu.


Nefropatia cukrzycowa jest przewlekłym powikłaniem cukrzycy – tak jak wszystkie powikłania, jest efektem niewłaściwego leczenia i nieprawidłowego wyrównania cukrzycy / PixabayNefropatia cukrzycowa jest przewlekłym powikłaniem cukrzycy – tak jak wszystkie powikłania, jest efektem niewłaściwego leczenia i nieprawidłowego wyrównania cukrzycy / Pixabay


Nefropatia cukrzycowa – zapobieganie

Chorzy na cukrzycę, którzy nie mają zdiagnozowanych problemów z nerkami, powinni regularnie wykonywać badania kontrolne moczu w kierunku zawartości albumin. Należy też oznaczać stężenie kreatyniny w osoczu z wyliczeniem szacowanej wartości przesączania kłębuszkowego (eGFR). Zaleca się wykonywać badanie minimum raz w roku (w cukrzycy typu 1. – od 5. roku cukrzycy, a w cukrzycy typu 2. od chwili jej rozpoznania).


Zarówno w cukrzycy typu 1., jak i w cukrzycy typu 2. kluczowa jest regularna samokontrola. Dzięki temu diabetyk może uniknąć hipoglikemii i hipoglikemii, chroniąc się w ten sposób przed rozwinięciem powikłań cukrzycy. Do badań cukru w domu warto wybrać nowoczesny i precyzyjny glukometr.


Czytaj też:


Nefropatia cukrzycowa – leczenie

Całkowite wyleczenie nefropatii nie jest możliwe – można jedynie zahamować rozwój cukrzycowej choroby nerek. Podstawą leczenia nefropatii cukrzycowej jest dążenie do jak najlepszego wyrównania metabolicznego cukrzycy.


Ważnym kierunkiem leczenia nefropatii cukrzycowej jest wyrównanie zaburzeń lipidowych, leczenie hipercholesterolemii i znormalizowanie ciśnienia tętniczego. Celem leczenia cukrzycowej choroby nerek jest odsunięcie w czasie konieczności dializoterapii, czyli leczenia nerkozastępczego. Wdrożenie intensywnego leczenia nefroprotekcyjnego i dializoterapii konieczne jest dopiero w przypadku uszkodzenia lub niewydolności nerek.


Nefropatia cukrzycowa – dieta

Nadmierna podaż białka w diecie to jeden z czynników sprzyjających rozwojowi cukrzycowej choroby nerek. Duża zawartość białka w diecie powoduje tzw. hipefiltrację – nerki muszą pracować intensywniej, wydzielanie albumin z moczem jest większe, co z kolei zwiększa ryzyko rozwoju nefropatii cukrzycowej.


Osoby z nefropatią powinny stosować się do tzw. diety cukrzycowej, czyli ogólnych zaleceń dietetycznych osób chorujących na cukrzycę (przede wszystkim ograniczenie cukrów prostych), a dodatkowo ograniczyć ilość spożywanej soli (najlepiej do ok. 1,5 g na dobę), ograniczyć zawartość białka, potasu oraz fosforu. Ważne jest odpowiednie nawadnianie organizmu i uzupełnianie niedoborów wapnia, które mogą być wynikiem ograniczenia białka w diecie.


Warto wiedzieć:

Autor: Jacek Krajl