Nasza czuła plamka

Mała, a – jak się okazuje – wiele może. Plamka żółta jest centralną częścią siatkówki oka, a trwałe uszkodzenie znajdujących się w niej fotoreceptorów może grozić utratą wzroku.

Zwyrodnienie plamki żółtej (ang. Age-related Macular Degeneration, w skrócie AMD) daje niejednorodne objawy. Często rozwój choroby jest tak powolny, że niemal się nie zauważa pogorszenia wzroku. Zdarzają się jednak przypadki gwałtownego ataku i szybkiej utraty widzenia.


Zwyrodnienie występuje w dwu postaciach:


• Tzw. suche, początkowo może powodować tylko jakby przymglenie wzroku, co przez chorego bywa tłumaczone przemęczeniem oczu, niewyspaniem itp.

• Tzw. wysiękowe uszkadza wzrok gwałtownie. Szybciej powoduje gorsze postrzeganie lub niedostrzegania przedmiotów znajdujących się w centrum pola widzenia.

Chory na AMD widzi nieistniejące zakrzywienie linii, np. krzywe framugi. Ma trudności z czytaniem, gdyż mylą mu się litery o podobnych kształtach, nie odróżnia dobrze szczegółów, traci wrażliwość na kontrast, słabiej odróżnia barwy. Stąd problemy z prowadzeniem samochodu, a nawet oglądaniem telewizji. Wreszcie w centrum jego pola widzenia pojawia się ciemna plama, a chory widzi tylko to, co znajduje się po jej bokach.

Zwyrodnienie plamki żółtej jest nieuleczalne. Można jednak skutecznie zahamować jej rozwój lub spowolnić go na tyle, by nie doszło do ślepoty. Najistotniejsza jest możliwie wczesna diagnoza. Dlatego okuliści apelują, by przy wszelkich kłopotach z widzeniem niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Specjalne preparaty podawane co jakiś czas dają pozytywny skutek. U większości pacjentów hamują chorobę, u sporej części następuje poprawa widzenia.


Komu grozi?

Dzisiaj wiadomo, że rozwojowi AMD sprzyja nie tylko zaawansowany wiek, pewną rolę odgrywają czynniki genetyczne. Na AMD częściej niż mężczyźni chorują kobiety – jasnookie częściej niż ciemnookie. Ponadto znaczący wpływ na zwyrodnienie plamki żółtej ma tryb życia i takie jego skutki jak: otyłość, nadciśnienie, zmiany miażdżycowe w tkankach oka. Szkodzą też niedobre przyzwyczajenia – palenie papierosów, brak ochrony przed nadmierną ilością słońca.


Z wizytą u lekarza

Warto, by każdy po ukończeniu 40 roku życia wykonał pełne badanie okulistyczne, w tym koniecznie dna oka. Ponadto można pokusić się, by samemu na bieżąco badać stan plamki, posługując się prostym testem Amslera. Jest on dostępny we wszystkich przychodniach okulistycznych, także u wielu lekarzy rodzinnych.


Rady na co dzień

Lekarze uważają, że warto zadbać o specjalny jadłospis. Zalecają, by w menu było pod dostatkiem luteiny i zeaksantyny, naturalnych barwników plamki żółtej, witamin C i E, składników mineralnych, takich jak cynk i selen. Bardzo ważna jest także odpowiednia ilość kwasów tłuszczowych omega-3. W praktyce oznacza to codzienne spożywanie przynajmniej dwóch porcji warzyw i owoców zawierających luteinę. Ponadto 2-3 razy w tygodniu należy jeść tłuste ryby. Bywa, że ponadto lekarz zaleci przyjmowanie odpowiednich preparatów, czasem przygotowywanych na receptę.


Moim zdaniem

Anna Walewska-Szafran, specjalista chorób oczu: W przypadku AMD koncentrujemy się na zapobieganiu dalszemu pogorszeniu, co osiąga się głównie poprzez wspieranie organizmu farmaceutykami zawierającymi luteinę. Jest to substancja, której ludzki organizm nie wytwarza, ale może dostarczać sobie w pożywieniu. Jest ona m.in. w ciemnozielonych warzywach, takich jak szpinak i brokuły, w papryce i czarnych jagodach. Jeśli jednak dostarczamy jej zbyt mało, warto wesprzeć się specyfikiem z apteki.

Autor: Ewa Łuszczuk

Komentarze