Najcenniejszy owoc świata

Jej niepozorne owoce posiadają wszystkie zalety zielonej herbaty i czerwonego wina. Naukowcy wiążą z nią nadzieję współczesnej medycyny.

Dlaczego w walce z chorobami cywilizacyjnymi aż tak wielką nadzieję wiąże się z niesmaczną na surowo aronią? – Z powodu jej unikalnego składu chemicznego – mówi prof. Iwona Wawer z Akademii Medycznej w Warszawie. – W miarę coraz lepszego poznawania i odkrywania w owocach kolejnych związków chemicznych, entuzjazm świata nauki narasta. Okazało się bowiem, że czarna jagoda aronii zawiera zestaw witamin i związków mineralnych, których daremnie szukać w większości owoców. Aronia jest jednym z najbogatszych źródeł antocyjanów w przyrodzie, posiada również taniny. To jeden z nielicznych owoców, w którym znajdują się jednocześnie te dwa bezcenne dla naszego zdrowia związki.


Tajemnicze substancje

Wykonano już setki badań naukowych, których przedmiotem były związki chemiczne występujące w cierpkich owocach aronii. Udowodniono, że warto je spożywać, gdyż zapobiegają:

• Miażdżycy – badania przeprowadzone w Holandii wykazały niezbicie, że dieta bogata w antocyjany i taniny zmniejsza ryzyko choroby serca. Im więcej tych składników w diecie, tym mniejsze prawdopodobieństwo problemów z układem kardiologicznym. Przypomnijmy, że oba składniki występują w wyjątkowo dużej ilości w owocach i przetworach z aronii. Aronia obniża także ciśnienie tętnicze krwi i dlatego powinna być stałym składnikiem diety osób zagrożonych zawałem i udarem. Naukowcy uważają, że jedna łyżka np. konfitur aroniowych całkowicie pokrywa dzienne zapotrzebowanie organizmu na antocyjany i taniny.

• Nowotworom – eksperymenty na myszach wykazały, że zestaw związków zawartych w aronii chronił przed rakiem nawet wówczas, gdy zwierzęta karmione były paszami z domieszką toksyn wywołujących nowotwory. Naukowcy wyjaśnili, w jaki sposób aronia chroni komórki naszego organizmu przed uszkodzeniami – okazuje się, że naturalne związki aronii wiążą toksyny i tym samym je unieszkodliwiają.

• Chorobom neurologicznym i spowalnia przebieg choroby Alzheimera i Parkinsona. Grupie 100 osób w wieku powyżej 70 lat podawano ekstrakty bogate w polifenole (antocyjany, taniny). Po kilku miesiącach odnotowano znaczną poprawę pamięci u wszystkich badanych. Nastąpiła również poprawa procesów uczenia się. Neurolodzy, zachęceni obiecującym wynikami, postanowili sprawdzić, czy związki aroniowe mogą być przydatne w leczeniu ciężkich schorzeń układu nerwowego. Istnieje wiele hipotez na temat przyczyn choroby Alzheimera i Parkinsona. Przyjmuje się, że zmiany w mózgu polegające na degeneracji neuronów powodowane są między innymi przez wolne rodniki. Owe wolne rodniki można poskromić za pomocą silnych antyoksydantów, znajdujących się w dużych ilościach właśnie w aronii. Teoria ta nie została jeszcze ostatecznie potwierdzona. Warto jednak, nie czekając na końcowe wnioski naukowców, na wszelki wypadek jeść jak najwięcej przetworów z aronii. Rada ta jest szczególnie ważna dla osób, które z powodów dziedziczności, znajdują się w grupie dużego ryzyka.

• Aronia to także kosmetyk. Ochrona przed wolnymi rodnikami interesuje także kosmetologów i w tej kwestii są oni zgodni: cierpkie owoce aronii zawierają wszelkie składniki potrzebne skórze do opóźnienia procesu starzenia się.

• Dla polepszenia wzroku. Wolne rodniki są przyczyną wielu chorób oczu. Między innymi to właśnie one przyspieszają powstawanie katarakty i zmian plamki żółtej oka. Dieta bogata w antyoksydanty może spowolnić te procesy, wpływa na zapewnienie dobrego widzenia nocnego i ostrość wzroku (antocyjany poprawiają mikrokrążenie i zmniejszają kruchość naczyń włosowatych).

• Aronia jest sprzymierzeńcem osób odchudzających się i cierpiących na cukrzycę. W owocach aronii można znaleźć kwas chlorogenowy, który blokuje i spowalnia przyswajanie węglowodanów z przewodu pokarmowego. Wiele drogich preparatów ułatwiających odchudzanie ma w swoim składzie właśnie kwas chlorogenowy. A zatem owoce aronii pomogą w walce z niechcianą tkanką tłuszczową na brzuchu i biodrach.


Aronia w kuchni

Owoce aronii zawierają wyjątkowo dużo cennych dla zdrowia związków chemicznych. Ale każdy kij ma, jak wiadomo, dwa końce. To bogactwo składników w owocach aronii sprawia, że mają one na tyle zdecydowany, intensywny smak, że może on zdominować smak potraw. Wytrawni kucharze uważają jednak, że dodatek niewielkiej ilości owoców aronii smażonych w cukrze nadaje potrawom niepowtarzalny smak. Klasyczne naleśniki z serem mogą stać się wykwintnym posiłkiem, gdy dodamy do nich rubinowy, słodki sok z owoców aronii. Przemysł spożywczy chętnie sięga po owoce aronii ze względu na ich wyjątkowo intensywny kolor. Sokiem aroniowym barwione są inne soki owocowe, wina, galaretki i słodycze. Zwykło się je wówczas uważać za produkty luksusowe – takie, do produkcji których nie używa się chemicznych barwników. We własnych domach możemy także wykorzystywać naturalny, zdrowy barwnik z owoców aronii przy przyrządzaniu wielu przetworów.

Oto wybrane przykłady wykorzystania soku z aronii:

• cukier puder wymieszany z kilkoma kroplami soku z aronii staje się wyjątkowo smacznym i efektownym lukrem, którym można ozdobić babeczki, szarlotkę, sernik czy inne słodkie wypieki,

• nawet niewielki dodatek owoców aronii do śliwek smażonych z cukrem zmienia smak i wygląd popularnych powideł śliwkowych

• owoce aronii z dodatkiem jabłek, gruszek lub brzoskwiń, po doprawieniu pikantnymi przyprawami (np. chrzanem lub imbirem) i uduszeniu, są wspaniałym dodatkiem do mięs, pasztetów i ryb

• soki owocowe i warzywne z niewielką domieszką soku z aronii nie tylko zmieniają kolor, ale i zyskują na smaku

• dodatek kilku kropli soku z aronii do majonezu zabarwi go na lekko różowy kolor i wspaniale uatrakcyjni sosy i sałatki


Nalewka dla zdrowia

Lekarze twierdzą, że picie jednego kieliszka nalewki z aronii dziennie można traktować jako wspaniałe i wyjątkowo smaczne lekarstwo. Taką nalewkę można przyrządzić w bardzo prosty sposób. Podajemy więc przepis i zachęcamy, do jego wypróbowania.

Do przygotowania nalewki potrzebujemy: 1 kg owoców aronii (najlepiej wybrać mrożoną), 1 l spirytusu, 40-50 dkg cukru, 1 laskę wanilii, 10 goździków, skórkę z 1½ cytryny, szczyptę cynamonu i 2 szklanki wody. Owoce razem z przyprawami należy zalać alkoholem i odstawić na 4 tygodnie. Potem płyn odcedzamy, a owce zasypujemy cukrem i odstawiamy jeszcze na kilka dni. Gdy cukier całkowicie się rozpuści, należy odcedzić owoce. Uzyskany sok łączymy z nalewką. Następnie owoce trzeba zalać 2 szklankami wody i po jednym dniu odcedzić, wyciskając maksymalnie dużo soku. Także ten sok należy połączyć z nalewką. Następnie rozlewamy nalewkę do butelek i odstawiamy na 2 miesiące.

Autor: Barbara Hołub