​Nadciśnienie i choroby serca – nowe wytyczne 2019

Najważniejszą nowością jest nowa definicja zawału serca i nadciśnienia tętniczego. Wytyczne dotyczące nadciśnienia ogłoszono podczas wiosennej Konferencji Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Najważniejszą nowością jest nowa definicja zawału serca i nadciśnienia tętniczego. Wytyczne dotyczące nadciśnienia ogłoszono podczas wiosennej Konferencji Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Pierwsze objawy nadciśnienia tętniczego to m.in. poranny ból z tyłu głowy; bezsenność; zaczerwieniona twarz i szyja. Przez wiele lat nadciśnienie może rozwijać się bezobjawowo – często prowadząc w ten sposób do zagrażających życiu powikłań. Na podstawie wyników najnowszych badań określono nowe wytyczne dotyczące diagnozowania nadciśnienia tętniczego i postępowania w diagnostyce.


Czytaj też: Nadciśnienie tętnicze – pierwsze objawy


Klasyfikacja ciśnienia tętniczego według ESH/ESC:

  • ciśnienie optymalne: ciśnienie skurczowe < 120 mmHg; ciśnienie rozkurczowe < 80 mmHg;
  • ciśnienie prawidłowe: ciśnienie skurczowe 120–129 mmHg; ciśnienie rozkurczowe 80–84 mmHg;
  • ciśnienie wysokie prawidłowe: ciśnienie skurczowe 130–139 mmHg; ciśnienie rozkurczowe 85–89 mmHg;


Trzy stopnie nadciśnienia:

  • nadciśnienie – stopień 1.: ciśnienie skurczowe 140–159 mmHg; ciśnienie rozkurczowe 90–99 mmHg;
  • nadciśnienie – stopień 2.: ciśnienie skurczowe 160–179 mmHg; ciśnienie rozkurczowe 100–109 mmHg;
  • nadciśnienie – stopień 3.: ciśnienie skurczowe > 180 mmHg; ciśnienie rozkurczowe – 110 mmHg.


Czytaj też: Nadciśnienie – czynniki ryzyka. Kto jest narażony na nadciśnienie tętnicze?


Diagnostyka nadciśnienia - wytyczne

Procedura diagnostyczna w przypadku podejrzenia nadciśnienia to kilkukrotny pomiar ciśnienia tętniczego - na obu ramionach, prawidłowo dobranym mankietem. Dodatkowe pomiary należy wykonać u osób starszych, diabetyków, pacjentów z neurodegeneracyjnymi chorobami. Potwierdzenie rozpoznania stawiane jest dopiero w badaniu holterowskim (w czasie kolejnej wizyty) lub pomiarach domowych. Dodatkowe badania wykluczają m.in. nadciśnienie białego fartucha i nadciśnienie maskowane.


Kolejnym zaleceniem jest prowadzenie programów przesiewowych w celu zwiększenia świadomości o nadciśnieniu, znajomości prawidłowej wartości ciśnienia i rozpoznania nadciśnienia tętniczego. Ustalono również, że czas, w którym pacjent musi uzyskać docelowe wartości ciśnienia tętniczego, to 12 tygodni.


Nowe docelowe wartości ciśnienia tętniczego ustalono dla grupy pacjentów po zawale serca:


  • wartości ciśnienia tętniczego u pacjentów poniżej 65. roku życia -> niższe niż 130/80 mm Hg,
  • wartości ciśnienia tętniczego u pacjentów powyżej 65. roku życia -> niższe niż 140/80 mm Hg.


Podstawą już na początku leczenia nadciśnienia powinna być terapia skojarzona (wyjątkiem są osoby w podeszłym wieku i z nadciśnieniem tętniczym I stopnia bez współistniejących czynników ryzyka). W pierwszej kolejności preferowane połączenie to:


  • lek hamujący układ renina–angiotensyna–aldosteron
  • antagonista wapnia / lek moczopędny (dobór leku zależy od funkcji nerek)


Trzeci lek, antagonista wapnia lub diuretyk, dołączany jest do terapii, gdy w dalszym ciągu stwierdza się nieoptymalne wartości ciśnienia tętniczego. Jeśli tego rodzaju terapia nie jest skuteczna, kolejnym krokiem jest zastosowanie spironolaktonu.


Czytaj też: Nadciśnienie, czyli ukryte zagrożenie


Zawał serca i nadciśnienie – wytyczne

W przypadku zawału serca wytyczne skupiają się m.in. na uporządkowaniu definicji zawału i podkreśleniu różnicy pomiędzy uszkodzeniem mięśnia sercowego a zawałem serca. Aby stwierdzić zawał serca, powinny być spełnione kliniczne cechy niedokrwienia mięśnia serca. Echokardiografia i rezonans magnetyczny są badaniami niezbędnymi w obiektywnej ocenie uszkodzenia mięśnia sercowego.

Autor: Jacek Krajl / źródło: Termedia