Miód i tran - naturalne wzmocnienie odporności

Picie ciepłego (nie gorącego!) roztworu wodnego miodu pomaga na kaszel, zwłaszcza ten uciążliwy, nocny, a także łagodzi ból gardła i ułatwia odkrztuszanie flegmy. Zawarta w tranie witamina D pozytywnie wpływa na rozwój i stan kości oraz zębów, dlatego jest on od lat stosowany w profilaktyce krzywicy u dzieci i osteoporozy u seniorów.

Produkowany przez pszczoły miód oraz pozyskiwany z niektórych gatunków ryb morskich tran wykorzystujemy od wieków i od zawsze kojarzą nam się ze zdrowiem. I choć jednym najchętniej zajadalibyśmy się bez ograniczeń, a przed smakiem drugiego wzdrygamy się z niechęcią, obydwa warto włączyć do diety.



Miód z grobowców faraonów

Zapiski o wykorzystywaniu miodu pochodzą ze wszystkich zakątków świata, a warto wiedzieć, że służył on nie tylko celom kulinarnym, lecz bywał też przedmiotem religijnego kultu, afrodyzjakiem, bazą do napojów alkoholowych oraz środkiem płatniczym. Od zawsze wykorzystywany był też w medycynie naturalnej, głównie jako środek przyspieszający gojenie ran, ale również jako lek na kaszel oraz… kaca. Kiedyś był dostępny tylko dla bogaczy, których stać było na utrzymanie własnych pasiek. Obecnie można go kupić w każdym markecie, choć prawdziwe, naturalne miody nie są tanie i nadal uchodzą za towar luksusowy.



Historia tranu

Pierwsze wzmianki na temat wykorzystywania oleju z wątroby rekina pochodzą z XIV-wiecznej Skandynawii, a olej ten służył wówczas jako paliwo do lamp, środek do garbowania skór, konserwowania desek podłogowych i ścian domów, a także jako dodatek do paszy dla zwierząt. Wiadomo jednak, że norwescy i szwedzcy rybacy pozyskiwali tran i stosowali go również w celach zdrowotnych, m.in. do leczenia trudno gojących się ran oraz wspomagania procesów trawiennych. Zjadali też surowe rybie wątroby, by wzmocnić się przed wyczerpującymi wyprawami morskimi. Wierzyli również, że tran ma właściwości przeciwbólowe i przeciwzapalne, wcierali go więc w skórę i oczekiwali, że przyniesie ulgę w bólach stawów. Dopiero wiele lat później zostało udowodnione, że tran niewystarczająco wchłania się przez skórę, jednak przyjmowany doustnie rzeczywiście pomaga w dolegliwościach reumatycznych. Gdy w pierwszej połowie XX w. rozłożono tran na czynniki pierwsze i odkryto, jak wiele cennych składników odżywczych zawiera, zaczęto rekomendować jego suplementację u dzieci z krzywicą, głównie ze względu na obecność witaminy D. I choć tran stał się powszechnie dostępny, przez wiele dziesięcioleci był zmorą najmłodszych – podawano go bowiem w formie płynnej, a jego smak i zapach przez wielu był zupełnie nieakceptowany.


>> Jaki tran wybrać − kapsułki czy płyn? Porównanie



Co dobrego w miodzie?

Miód nie bez przyczyny jest taki słodki – w jego składzie dominują węglowodany (nawet 80 proc. suchej masy), a konkretnie glukoza i fruktoza, czyli cukry proste. Zawiera też sacharozę, której zawartość maleje w miarę dojrzewania produktu. Miód zawiera ponad 300 substancji o działaniu w większości korzystnym dla ludzkiego organizmu.

Miód jest źródłem pewnych ilości potasu, chloru, fosforu, magnezu, wapnia, żelaza, manganu, miedzi i kobaltu, śladowych ilości witamin A, B1, B2, B6, B12, C, kwasu foliowego, pantotenowego, a także kwasów organicznych (mlekowy, jabłkowy, bursztynowy, mrówkowy, cytrynowy, octowy, masłowy, p-aminobenzoesowy, piroglutaminowy oraz glukonowy), biotyny, niacyny, związków polifenowych, barwników roślinnych, olejków eterycznych i enzymów (m.in. inwertaza, diastaza, maltaza, fosfataza kwaśna, oksydaza glukozy i lizozym).


Właśnie obecność niektórych enzymów przyczynia się do wytwarzania nadtlenku wodoru odpowiedzialnego za właściwości przeciwbakteryjne miodu. Za jego działanie bakteriobójcze odpowiadają również flawonoidy czy składniki olejków eterycznych, a także niskie pH miodu oraz jego wysokie ciśnienie osmotyczne.






Co dobrego w tranie?

Tran to koncentrat oleju ze świeżej wątroby dorsza atlantyckiego i innych ryb dorszowatych. Zwyczajowo tranem nazywa się też oleje z wątroby rekina i halibuta, choć nieco różnią się one składem. Najcenniejsze, co można pozyskać z tranu, to kwasy omega-3 i omega-6 oraz witamina D, których obecność w codziennej diecie Polaków bywa śladowa (z powodu trudnego dostępu, a czasami i niechęci do spożywania ryb morskich oraz braku wiedzy na temat innych naturalnych źródeł pozyskiwania tych ważnych dla organizmu składników). W tranie obecna jest również witamina A, ważna dla ochrony błon śluzowych i skóry przed wolnymi rodnikami, a także zapewniająca prawidłowe widzenie, oraz witamina E, zwana witaminą młodości.

Znacznie większe stężenie wszystkich tych związków znajdziemy w tranie z wątroby ryb dorszowatych niż w oleju z wątroby rekina, ten z kolei zawiera alkiloglicerole i skwalen, czyli substancje o potwierdzonym działaniu antynowotworowym (choć badania nad rzeczywistym ich wpływem na zachorowalność na niektóre rodzaje raka wciąż trwają).

>>> Tran – jaki wybrać? Analiza produktów [TABELA]



Prozdrowotne działanie miodu

Nie ma żadnych wątpliwości, że miód ma działanie antybakteryjne i przeciwzapalne – te właściwości wykorzystywała przez wieki medycyna ludowa i są one doceniane również przez współczesną medycynę konwencjonalną. Miód stosowany zewnętrznie na rany i oparzenia słoneczne działa przeciwbakteryjnie i przyspiesza ich gojenie, udowodniono też jego korzystny wpływ na leczenie i formowanie się blizn oraz tworzenie nowego naskórka. Picie ciepłego (nie gorącego!) roztworu wodnego miodu pomaga na kaszel, zwłaszcza ten uciążliwy, nocny, a także łagodzi ból gardła i ułatwia odkrztuszanie flegmy, a na dzieci działa lekko nasennie.


Wielu ekspertów jest zdania, że miód obniża ciśnienie tętnicze krwi (polecany jest pacjentom po przebytych zawałach, z miażdżycą, nadciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną oraz z innymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego), a zawarte w miodzie cukry proste (glukoza i fruktoza) są łatwo przyswajalne przez wątrobę, dzięki czemu odciążają ją i przy okazji odtruwają (dzięki podwyższonej ilości glikogenu). Prowadzone są badania nad tym, czy miód rzeczywiście obniża poziom cholesterolu, natomiast pewne jest, że całkowite zastąpienie cukru białego miodem skutkuje niewielką (1,3 proc.) utratą wagi u osób z nadwagą.


Zaletą miodu jest też jego zdolność do najszybszego (spośród wszystkich produktów naturalnych) uzupełniania niedoborów energetycznych i utrzymywania odpowiedniego poziomu energii przez wiele godzin.



Prozdrowotne działanie tranu

Tran mogą przyjmować osoby w każdym wieku, szczególnie polecany jest jednak dzieciom i młodzieży w okresie dojrzewania, seniorom, chorym, rekonwalescentom oraz osobom nadużywającym alkoholu i nałogowo palącym papierosy ze względu na szczególne zapotrzebowanie na zawarte w tranie składniki odżywcze.

Udowodnione jest korzystne działanie tranu na układ odpornościowy (głównie ze względu na wysoką zawartość kwasów omega-3 i omega-6 oraz witaminy A), kwasy tłuszczowe mają też bardzo ważny udział w rozwoju i poprawie pracy mózgu (to ważne dla dzieci oraz osób zagrożonych chorobą Alzheimera), obniżają poziom cholesterolu, zmniejszają ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca oraz miażdżycy.

Witamina A ma pozytywny wpływ na funkcjonowanie narządu wzroku, m.in. przeciwdziałając zwyrodnieniu plamki żółtej, typowemu schorzeniu wieku podeszłego, a kwasy omega-3 są bardzo istotne dla prawidłowego rozwoju oka (zarówno u dzieci w wieku szkolnym, jak i w okresie prenatalnym).

Zawarta w tranie witamina D pozytywnie wpływa na rozwój i stan kości oraz zębów, dlatego jest on od lat stosowany w profilaktyce krzywicy u dzieci i osteoporozy u seniorów.

Witamina A oraz E mają doskonały wpływ na skórę, dlatego tran bywa również suplementowany w przypadku problemów z cerą.


Czytaj więcej:


Autor: Kamila Śnieżek