​Leki na nadciśnienie (leki hipotensyjne) – jak działają?

Leczenie farmakologiczne nadciśnienia tętniczego polega na terapii lekami z pięciu grup, są to: inhibitory konwertazy angiotensyny; diuretyki; beta-blokery; blokery kanałów wapniowych; antagoniści receptora angiotensyny.

Leczenie farmakologiczne nadciśnienia tętniczego polega na terapii lekami z pięciu grup, są to: inhibitory konwertazy angiotensyny; diuretyki; beta-blokery; blokery kanałów wapniowych; antagoniści receptora angiotensyny.

Leki hipotensyjne to leki obniżające ciśnienie tętnicze krwi. Stosuje się je w chorobie nadciśnieniowej, niedokrwiennej serca i w niewydolności krążenia oraz w trakcie niektórych zabiegów chirurgicznych. Leki te mogą działać na dwa sposoby: hamować skurcz mięśni naczyń krwionośnych albo zmniejszać objętość płynów ustrojowych, w tym krwi.



Leki na nadciśnienie – rozkurczające mięśnie naczyń krwionośnych

Ich działanie prowadzi do zwiększenia światła naczyń tętniczych, co przy zachowaniu tej samej objętości płynów powoduje obniżenie ciśnienia. Dostępne są cztery grupy leków rozkurczających mięśnie naczyń krwionośnych:

  • inhibitory ACE;
  • sartany;
  • antagoniści wapnia;
  • beta-adrenolityki.


Leki na nadciśnienie – zmniejszające objętość płynów ustrojowych (diuretyki)

Działanie diuretyków, inaczej leków moczopędnych, polega na zwiększaniu diurezy, a więc objętości wydalanego moczu. Zwiększenie wydalania wody z moczem powoduje z kolei zmniejszenie objętości płynów ustrojowych, w tym krwi.


W związku z tym zmniejsza się obciążenie wstępne i następcze serca, spada ciśnienie krwi i zmniejszają się obrzęki. Działanie hipotensyjne większości tych leków opiera się również na pośrednim wpływie na napięcie mięśni naczyń krwionośnych. Ich działanie jest zatem uwarunkowane tak właściwościami diuretycznymi, jak zdolnością rozkurczania mięśni gładkich naczyń.


O nadciśnieniu tętniczym, czyli poważnym schorzeniu, można mówić, gdy przez długi czas ciśnienie skurczowe krwi osiąga wartości ponad 140 mm Hg, a rozkurczowe powyżej 90 mm Hg. Nieleczone wysokie ciśnienie krwi niszczy naczynia, przyspiesza miażdżycę tętnic i powoduje przerost lewej komory serca.


Czytaj też: Nadciśnienie tętnicze - rozmowa z prof. dr. hab. n. med. Tomaszem Grodzickim, dziekanem Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego



Kwas acetylosalicylowy na nadciśnienie?

Kwas acetylosalicylowy chroni przed najgroźniejszymi powikłaniami nadciśnienia – zawałem serca i udarem mózgu. I to zarówno doraźnie, czyli w sytuacji, kiedy weźmiemy go w momencie pojawienia się pierwszych objawów zawału (taki zabieg może uratować życie), jak i przyjmowany profilaktycznie, czyli regularnie w tzw. kardiologicznych dawkach.


Taką profilaktykę zaleca się osobom po 50. roku życia lub ze znacznym ryzykiem sercowo-naczyniowym (jeśli oczywiście nie ma przeciwwskazań, takich jak chociażby astma). Kwas acetylosalicylowy można też przyjmować jednocześnie z lekami hipotensyjnymi, ponieważ w przeciwieństwie do niesteroidowych leków przeciwzapalnych nie osłabia on działania leków hipotensyjnych.


Czy wiesz, że osoba z nadciśnieniem powinna przestać palić i ograniczyć do minimum spożycie alkoholu, ponieważ używki te podnoszą ciśnienie?


Leki na nadciśnienie – skuteczność

By skutecznie walczyć z nadciśnieniem, należy pamiętać o kilku zasadach:

  • nie wolno leczyć się samemu, zawsze niezbędna jest konsultacja lekarska;
  • nie należy brać tabletek, które lekarz przepisał innemu członkowi rodziny, ponieważ te, które służą naszemu bliskiemu, niekoniecznie muszą służyć nam;
  • leki na nadciśnienie należy przyjmować systematycznie – jeśli lekarz zaleci przyjmowanie lekarstw dwa razy dziennie, należy przyjmować je dwa razy dziennie, nawet jeśli wydaje się nam, że ciśnienie w danym momencie jest na optymalnym poziomie;
  • nigdy sami nie modyfikujemy dawek leku – to lekarz decyduje o ich zmniejszeniu lub zwiększeniu, gdy ciśnienie – po zmierzeniu – okaże się wyższe lub niższe;
  • nigdy sami nie decydujemy o zakończeniu leczenia – jeśli pod wpływem przyjmowanych leków ciśnienie nam się unormuje, oznacza to tylko tyle, że leki zostały dobrze dobrane.


Potas a nadciśnienie tętnicze

Najważniejszą funkcją potasu jest regulowanie gospodarki wodnej w organizmie, kontrolowanie ciśnienia krwi i pracy nerek. Tymczasem przyjmowane przy nadciśnieniu preparaty diuretyczne sprawiają, że z moczem wydalamy więcej potasu, niż dostarczamy wraz z pożywieniem.


Bywa też, że mamy go za dużo, ponieważ wśród leków na nadciśnienie znajdziemy też takie, które „oszczędzają” potas, a nawet podnoszą jego stężenie. Dlatego ważne jest, by podczas leczenia nadciśnienia kontrolować poziom tego pierwiastka we krwi.


O niedoborze potasu mogą świadczyć obrzęki, skurcze mięśni, zmęczenie. Preparatów z potasem nie wolno jednak zażywać na własną rękę. Gwałtowny wzrost poziomu tego pierwiastka we krwi w połączeniu z niektórymi lekami na nadciśnienie może poważnie zaburzyć pracę serca.


Leki na nadciśnienie w ciąży

Leki przed ciążą. W okresie planowania ciąży kobiety z nadciśnieniem tętniczym powinny odstawić inhibitory ACE i sartany. Należy również jak najszybciej odstawić te leki, podobnie jak diuretyki tiazydowe, jeśli doszło do ciąży nieplanowanej.


Leki w ciąży. Wszystkie leki hipotensyjne przekraczają barierę łożyska, dlatego lekarz często proponuje ciężarnej z nadciśnieniem tętniczym leczenie niefarmakologiczne. Gdy jednak takie nie wystarcza, możliwe jest leczenie farmakologiczne, ponieważ niektóre leki hipotensyjne nie wykazują działań niepożądanych na rozwój płodu. Do takich leków należą np. antagoniści wapnia.


Ważne! Leczenie farmakologiczne zostaje wdrożone u ciężarnych, gdy wartości ciśnienia mieszczą się w granicach 140-149 mm Hg dla ciśnienia skurczowego i (lub) 90-95 mm Hg dla ciśnienia rozkurczowego. Przy wartościach ciśnienia tętniczego krwi co najmniej 170/110 mm Hg terapię zazwyczaj prowadzi się w warunkach szpitalnych.


fot. Pixabay


Czytaj więcej:

Autor: Joanna Grzegorzewska / Jacek Krajl