​Leczenie cukrzycy typu 2. – leki, dieta, zioła

Jak leczyć cukrzycę typu 2.? Najważniejsza jest zmiana stylu życia i łączenie kilku metod – w zależności od stopnia rozwoju cukrzycy. Celem leczenia cukrzycy typu 2. jest utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi, redukcja masy ciała, opóźnienie i zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań.

Jak leczyć cukrzycę typu 2.? Najważniejsza jest zmiana stylu życia i łączenie kilku metod – w zależności od stopnia rozwoju cukrzycy. Celem leczenia cukrzycy typu 2. jest utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi, redukcja masy ciała, opóźnienie i zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań.

Cukrzyca typu 2. dawniej nazywana była cukrzycą osób dorosłych lub cukrzycą starczą. Dziś cukrzyca tego typu nadal częściej występuje u osób po 45. roku życia, ale coraz częściej choroba diagnozowana jest też u młodszych osób. Główną przyczyną jest niezdrowy tryb życia, dieta typu fast food, epidemia nadwagi i otyłości u najmłodszych.


Warto wiedzieć, że cukrzyca typu 2. może rozwijać się latami – początkowo nie dając żadnych objawów. Pierwsze symptomy to zazwyczaj: nadmierne pragnienie, napady głodu, chudnięcie, senność po posiłku. Kolejnymi objawami mogą być często nawracające zakażenia grzybicze i drożdżakowe, swędzenie skóry, zaburzenia widzenia i ogólne osłabienie. Cukrzycę typu 2. często poprzedza stan przedcukrzycowy, który nie jest chorobą, tylko stadium pośrednim między prawidłowym poziomem cukru we krwi a cukrzycą typu 2.


Leczenie cukrzycy typu 2. zależy od stopnia rozwoju choroby – podstawą na pierwszym etapie rozwoju cukrzycy typu 2. jest zmiana stylu życia. Dopiero w kolejnych etapach rozwoju choroby wdrażane są leki na cukrzycę oraz insulinoterapia.


Czytaj też:


Leki na cukrzycę typu 2. – leczenie farmakologiczne cukrzycy

Leki na cukrzycę stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2. to:

  • metformina;
  • leki inkretynowe;
  • tiazolidinediony (m.in. pioglitazon, rozyglitazon);
  • inhibitory alfa-glukozydazy (np. akarboza);
  • insulina;
  • inhibitory SGLT-2 (gliflozyny).


Leczenie cukrzycy typu 2.: pierwszy etap (monotrapia)

W pierwszym etapie farmakologicznego leczenia cukrzycy typu 2. najczęściej stosowanym lekiem jest metformina, podstawowy lek przeciwhiperglikemiczny stosowany w medycynie już od ponad 50 lat.


Metformina zapobiega przecukrzeniom, obniża poziom cukru we krwi na czczo – mechanizm działania metrofminy polega na hamowaniu nocnej syntezy glukozy w wątrobie. Metformina – w przeciwieństwie do innych leków na cukrzycę, takich jak inhibitory SGLT2 czy pochodne sulfonylomocznika – nie zwiększa wydzielania insuliny we krwi.


Leczenie cukrzycy typu 2.: drugi etap (terapia skojarzona cukrzycy)

W drugim etapie leczenia cukrzycy typu 2., gdy stosowanie samej metforminy nie przynosi już oczekiwanych rezultatów, stosuje się metodę polegającą na kojarzeniu dwóch rodzajów leków na cukrzycę.


Często stosowaną metodą w tej fazie choroby jest połączenie terapii metforminą z pochodnymi sulfonylomocznika, czyli lekami hipoglikemizującymi; lekiem inkretynowym; agonistą PPAR-g lub inhibitorem SGLT-2.


Przy połączeniu metforminy z pochodną sulfonylomocznika zachodzą jednocześnie dwa procesy: metformina zapobiega hiperglikemii, a jednocześnie pochodna sulfonylomocznika stymulują do zwiększonego wydzielania insuliny.


Leczenie cukrzycy typu 2.: trzeci etap (terapia trójlekowa cukrzycy)

Jeśli łączenie dwóch leków na cukrzycę nie przynosi rezultatów, dobierany jest kolejny lek. Terapia trójlekowa cukrzycy polega na dobraniu do metforminy kolejnego leku, który działa hipoglikemizująco.


Przykładowo: do metforminy i pochodnej sulfonylomocznika dodatkowo dobierany jest lek z grupy: inhibitorów a-glukozydazy, inhibitorów DPP-4, agonistów receptora GLP-1, inhibitorów SGLT-2, agonistów PPAR-g.


Leczenie cukrzycy typu 2.: czwarty etap (insulinoterapia)

Cukrzyca typu 2. może być leczona za pomocą insulinoterapii prostej lub złożonej. Prosta insulinoterapia polega na zastosowaniu tylko jednego rodzaju insuliny. Podawanie insuliny w prostej insulinoterapii (np. stosowanie insuliny ludzkiej NPH lub analogu długo działającego) łączone jest z podawaniem leków na cukrzycę stosowanych w pierwszych etapach leczenia.


Insulinoterapia złożona – jako ostatnia faza leczenia cukrzycy typu 2., najbardziej intensywna – polega na dodatkowym podawaniu insuliny również do posiłków.


Czytaj też:


Zioła na cukrzycę i poziom cukru

Terapią wspomagającą leczenie cukrzycy może być stosowanie niektórych ziół. Należy jednak pamiętać, że surowce zielarskie, które mają działanie łagodnie obniżające poziom cukru we krwi, nie mogą zastąpić leczenia, a jedynie je wspomagać.


Stosowanie ziół na cukrzycę warto również skonsultować z lekarzem lub farmaceutą – przede wszystkim z powodu możliwych interakcji ziół z lekami na cukrzycę.


Zioła na cukrzycę typu 2.:

  • morwa biała – opóźnia rozkład węglowodanów złożonych, może obniżać poziom cukru;
  • rutwica lekarska – może mieć wpływ na zmniejszenie poziomu cukru we krwi;
  • kozieradka pospolita – powoduje zmniejszenie poziomu cukru – mechanizm polega na zwiększaniu wrażliwość tkanek na insulinę;
  • owoc jałowca pospolitego – może obniżać poziom glikemii.


Leczenie dietą cukrzycy typu 2.

Kaloryczność diety w leczeniu cukrzycy ustalana jest indywidualnie z dietetykiem – tzw. dieta cukrzycowa nie jest rygorystyczną dietą eliminacyjną. Celem jest wprowadzenie zdrowych nawyków, wyeliminowanie błędów dietetycznych, monitorowanie ilości i jakości węglowodanów, a dzięki temu redukcja masy ciała.


Dieta odgrywa bardzo ważną rolę szczególnie w stanie cukrzycowym lub w pierwszej fazie rozwoju cukrzycy typu 2. – zwiększenie aktywności fizycznej w połączeniu z eliminacją złych nawyków żywieniowych może ustabilizować glikemie, a w niektórych przypadkach nawet cofnąć stan przedcukrzycowy.


Bardzo ważne w diecie diabetyka są warzyw (mają niski indeks glikemiczny, są niskokaloryczne i bogate w błonnik) – warto włączyć do diety jak najwięcej warzyw. Należy jednak uważać na owoce – szczególnie bogatych we fruktozę, czyli cukier prosty. Zaleca się ograniczyć spożycie soli w diecie. Ważną rolę w tzw. diecie cukrzycowej powinny odgrywać zbożowe produkty o niskim indeksie glikemicznym (pieczywo razowe). Ograniczyć należy produkty bogate w cukry proste.


Czytaj też:
Autor: Jacek Krajl