​Lamblia – objawy, leczenie, badania, leki

Lamblia jelitowa (inaczej: ogoniastek, wielkouściec, giardia jelitowa) to pasożyt wywołujący chorobę pasożytniczą jelita cienkiego - lambliozę. Objawy lamblii to m.in. biegunka, bóle i skurcze brzucha, nudności, gorączka, wzdęcia. Jakie badania na lamblię należy wykonać? Jak wykryć i leczyć lambliozę?

Lamblia jelitowa (inaczej: ogoniastek, wielkouściec, giardia jelitowa) to pasożyt wywołujący chorobę pasożytniczą jelita cienkiego - lambliozę. Objawy lamblii to m.in. biegunka, bóle i skurcze brzucha, nudności, gorączka, wzdęcia. Jakie badania na lamblię należy wykonać? Jak wykryć i leczyć lambliozę?

Co to jest lamblia?

Lamblia (łac. Giardia lamblia, Giardia intestinalis, Giardia duodenalis) to pasożyt, pierwotniak zaliczany do grupy wiciowców. Do tej grupy pasożytów (posiadających wici) zaliczane są m.in.: świdrowiec, rzęsistek pochwowy i euglena zielona. Lamblie wywołują jedną z częściej występujących chorób pasożytniczych – giardiozę (inaczej: lamblioza).


Lamblia – cysty i trofozoity

  • Cysty lamblii są rodzajem przetrwalnika – formą, która jest w stanie przetrwać w niekorzystnych warunkach; cysty lamblii wydalane są z kałem;
  • Trofozoity lamblii – to druga możliwa postać lamblii, czyli postacie pasożytnicze, które kolonizują ściany jelita cienkiego.


Zakażenie lamblią

  • Jak dochodzi do zakażenia lamblią? Do zarażenia lambliami dochodzi drogą pokarmową: lamblioza rozwija się w wyniku spożycia zanieczyszczonej cystami lamblii wody lub jedzenia. Dopiero w organizmie żywiciela pasożyt lamblia – jeszcze w postaci cyst – przechodzi przeobrażenie do postaci trofozoitów. Następnie trofozoity lamblii mnożą się, zasiedlając i kolonizując jelito cienkie.
  • Lamblia u kota lub psa może skutkować zarażeniem lambliozą człowieka, ale działa to też w drugą stronę – człowiek również może zarazić zwierzęta domowe.
  • Pasożyty lamblii osiedlają się zarówno w przewodzie pokarmowym (na ścianach jelita cienkiego), jak i w drogach żółciowych oraz przewodach trzustkowych.


Czytaj też: Pasożyty w organizmie


lamblioza - lamblia w wodzieDo rozwoju giardiozy (lambliozy) dochodzi na skutek spożywania pokarmu lub wody zanieczyszczonych cystami Giardia lamblia / 123RF


Lamblia – objawy

  • biegunki, luźne stolce
  • skurcze i bóle brzucha
  • złe samopoczucie, osłabienie
  • wzdęcia
  • nudności, wymioty
  • chudnięcie
  • gorączka


Objawy lamblii jelitowej bardzo często nie występują – bezobjawowy przebieg lambliozy utrudnia wczesną diagnostykę choroby. W przypadku zarażenia objawowego Giardia lamblia pierwsze symptomy występują po okresie wylęgania cyst lamblii, czyli ok. 7–14 dni od momentu zarażenia. Przewlekłą postać lambliozy (w której może dojść m.in. do zaniku mięśni i zaburzeń wchłaniania tłuszczów i węglowodanów, lamblia u dzieci może skutkować nawet zahamowaniem rozwoju psychofizycznego) może poprzedzać jej ostra postać.


Czytaj też: Ból głowy od żołądka


objawy lamblii w organizmie - ból brzuchaObjawy pasożytów w organizmie: częste biegunki, nudności, zaparcia, ból brzucha, utrata wagi, bóle stawów, bóle mięśni / 123RF


Lamblie – jak wykryć?

W diagnostyce lamblii wykonywane jest badanie kału oraz badanie morfologiczne krwi z rozmazem. Rozpoznanie lambliozy następuje w momencie stwierdzenia obecności cyst lamblii w pobranym od pacjenta materiale.


Cysty lamblii w kale mogą być jednak wydalane okresowo – co utrudnia diagnostykę w przypadku przewlekłego zarażenia lamblią. W takiej sytuacji wykonuje się serię badań kału lub dodatkowo - testy. Uwaga! W przypadku podejrzenia lambliozy warto wykonać badania na lamblię u wszystkich domowników – w tym zwierząt domowych.


Czytaj więcej: Badania na pasożyty


Badania na lamblię – diagnostyka

  • badanie morfologiczne krwi z rozmazem
  • badanie parazytologiczne kału - na obecność cyst lamblii
  • test ELISA
  • test na antygeny lamblii
  • badanie treści dwunastniczej
  • testy immunofluoroscencji
  • oznaczanie przeciwciał IgG oraz IgM – skierowane przeciw lamblii


lamblia u dzieckaObjawem zarażenia lamblią u dziecka mogą być wodniste biegunki, co w połączeniu z zaburzeniami trawienia/wchłaniania tłuszczów i węglowodanów może skutkować zaburzeniem rozwoju, odwodnieniem i niedoborem witamin.


Lamblia – leczenie. Jak leczyć zarażenie lamblią?

Po stwierdzeniu lamblii należy poddać leczeniu bliskie otoczenie, czyli wszystkich domowników - lekarz dobierze najmniej szkodliwy i skuteczny lek na lamblię. Leczenie lamblii trwa zazwyczaj kilka dni, ale konieczne jest wykonywanie badań kontrolnych po leczeniu – w celu oceny skuteczności terapii (najczęściej badanie kontrolne w kierunku lamblii wykonywane jest ok. 2 tygodnie po zakończeniu terapii).


Leki na lamblię

W leczeniu farmakologicznym lamblii stosuje się preparaty nitriomidazolowe:


  • furazolidon – lek stosowany w leczeniu zakażeń wywoływanych przez wrażliwe drobnoustroje (salmonelloza, czerwonka bakteryjna, cholera, lamblioza);
  • tynidazol – wykazuje działanie przeciwko takim pierwotniakom, jak: Gargia lamblia, rzęsistek pochwowy, pełzak czerwonki;
  • metronidazol – stosowany w leczeniu zakażeń, wywołanych przez pierwotniaki lub bakterie beztlenowe (np.: rzęsistkowica, giardiaza/lamblioza, bakteryjne zapalenie pochwy).


Czytaj też:

Tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony

Świerzb – objawy, leczenie, zdjęcia

Autor: Jacek Krajl