Kto może być krwiodawcą? Jak pobiera się krew od dawców?

Mimo postępu medycyny krwi wciąż nie da się niczym zastąpić, nie można jej też uzyskać sztucznie. Niezbędna jest w wielu stanach zagrożenia życia (krwotoki, urazy, wypadki), a także w leczeniu niedokrwistości towarzyszącej wielu chorobom, w tym nowotworowym.

Mimo postępu medycyny krwi wciąż nie da się niczym zastąpić, nie można jej też uzyskać sztucznie. Niezbędna jest w wielu stanach zagrożenia życia (krwotoki, urazy, wypadki), a także w leczeniu niedokrwistości towarzyszącej wielu chorobom, w tym nowotworowym.


Nie każdą krew można przetoczyć każdemu. Zasady transfuzji krwi wynikają z możliwości występowania przeciwciał przeciwko antygenom różnych układów grupowych krwi. I tak np. krew grupy 0Rh- można przetoczyć każdej osobie, ale osoba z tą grupą może otrzymać tylko krew od dawcy z tą samą grupą krwi. Natomiast osoba z grupą ABRh+ może otrzymać dowolną krew, natomiast może być dawcą jedynie dla osoby z tą samą grupą krwi.


Zasady transfuzji




źródło: http://www.nck.gov.pl


Najczęściej spotykanymi grupami krwi są ARh+ i 0Rh+ – takie grupy ma odpowiednio 32 proc. i 31 proc. Polaków. Rzadziej występuje BRh+ (15 proc.), znacznie rzadziej: ABRh+ (7 proc.), 0Rh- i ARh- (po 6 proc.). Najrzadszymi grupami są BRh- (2 proc.) ABRh- (1 proc.). Każda grupa krwi jest jednak potrzebna.



Nie trzeba znać swojej grupy, aby oddać krew - ośrodek dokonujący pobrania i tak ją oznaczy.


Kto może zostać krwiodawcą



Krwiodawcą może zostać każda zdrowa osoba w wieku 18-65 lat, ważąca powyżej 50 kilogramów.

Za każdym razem przed oddaniem krwi należy wypełnić szczegółowy kwestionariusz, który pozwala wstępnie stwierdzić, czy potencjalny krwiodawca nie powinien zostać z jakichś powodów wykluczony. Na stałe dyskwalifikują przede wszystkim poważne choroby; czasowa dyskwalifikacja może być spowodowana np. przeziębieniem, miesiączką, wyrwaniem zęba, a także zrobieniem tatuażu.

W dniu oddania krwi należy być wypoczętym i zdrowym, nie brać żadnych leków (nie dotyczy to większości suplementów diety czy środków antykoncepcyjnych, trzeba jednak poinformować o tym lekarza kwalifikującego).


Aby oddać krew, trzeba mieć ze sobą dokument ze zdjęciem. Od potencjalnego dawcy pobiera się do podstawowych badań próbkę krwi, następnie badany jest przez lekarza, który ostatecznie kwalifikuje do oddania krwi.



Krew oddać można w regionalnych centrach krwiodawstwa oraz w oddziałach terenowych, które funkcjonują np. w niektórych szpitalach, a także w mobilnych punktach poboru. Listę punktów oraz harmonogram akcji krwiodawstwa można znaleźć np. na stronie Narodowego Centrum Krwi




Jak pobiera się krew od dawców?



Od krwiodawców pobiera się tzw. krew pełną albo określone składniki krwi.

Krew pełna może być pobierana nie częściej niż sześć razy w roku od mężczyzn i nie częściej niż 4 razy w roku od kobiet, a przerwa pomiędzy pobraniami nie może być krótsza niż 8 tygodni dla mężczyzn i 12 tygodni dla kobiet.



Jednorazowo można pobrać ok. 450 ml krwi pełnej. Zabieg trwa ok. 10 minut.



Odseparowanie określonych składników z krwi pełnej (afereza) to zabieg polegający na uzyskaniu z krwi pełnej:

  • krwinek czerwonych (erytroafereza),
  • płytek krwi (trombafereza),
  • osocza (plazmafereza)
  • granulocytów – rodzaju białych krwinek (leukafereza).



W zależności od rodzaju aferezy, zmienia się czas trwania zabiegu, dopuszczalna objętość pobrania i okres minimalnej przerwy pomiędzy pobraniami.