#JakPrzygotowaćSięDoBadań Kolonoskopia - jak się przygotować do badania? Jak przebiega kolonoskopia?

Kolonoskopia pozwala wykryć nie tylko wczesne zmiany nowotworowe, ale i polipy – niedające żadnych objawów łagodne gruczolaki, z których może rozwinąć się rak jelita grubego. Zrobisz kolonoskopię raz i najczęściej na 10 lat masz już spokój. To dlatego, że przemiana gruczolaka w nowotwór trwa około 10 lat.

Kolonoskopia pozwala wykryć nie tylko wczesne zmiany nowotworowe, ale i polipy – niedające żadnych objawów łagodne gruczolaki, z których może rozwinąć się rak jelita grubego. Zrobisz kolonoskopię raz i najczęściej na 10 lat masz już spokój. To dlatego, że przemiana gruczolaka w nowotwór trwa około 10 lat.

Nowy cykl Swiat-zdrowia.pl #JakPrzygotowaćSięDoBadań

Chcecie wiedzieć, jak przygotować się do badań? Macie obawy? Kiedy ostatnio robiliście badania?

Śledźcie nasz hasztag #JakPrzygotowaćSięDoBadań i czytajcie serwis swiat-zdrowia.pl

Zapraszamy serdecznie!

#JakPrzygotowaćSięDoBadań to cykl, z którego dowiecie się, jak odpowiednio przygotować się do różnego typu badań. Skorzystaj z naszych poradników, aby przygotować swój organizm do badań oraz wykonać je o odpowiedniej porze.Odpowiednie przygotowanie zwiększa efektywność oraz wiarygodność wyników badania. Pozwala to na szybszą i lepszą diagnozę, oraz ocenę stanu zdrowia naszego organizmu.



Kolonoskopia #JakPrzygotowaćSięDoBadań


Polacy obawiają się kolonoskopii, choć ratuje przed zachorowaniem, a także śmiercią z powodu raka jelita grubego. Tymczasem to drugi najczęściej rozpoznawany nowotwór złośliwy.

W ostatnich latach rocznie w Polsce rozpoznaje się 18 tys. nowych zachorowań na raka jelita grubego. Przeważająca część tych chorych umiera przedwcześnie, ponieważ zbyt często jest rozpoznawany w zaawansowanych stadiach. Choroba oznacza więcej cierpienia, trudnych badań i stresu niż jedna profilaktyczna kolonoskopia.


Jak przebiega kolonoskopia?

Kolonoskopia nie należy do przyjemnych badań – polega na wziernikowym obejrzeniu przez specjalistę dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Badanie nie musi być bolesne – dużo zależy od używanej aparatury. Kolonoskopię wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub w narkozie.

W trakcie kolonoskopii pacjent leży na boku, a samo badanie trwa do kilkudziesięciu minut. Najpierw lekarz ogląda okolice odbytu, aby sprawdzić czy nie ma ropni bądź guzków krwawniczych, następnie smaruje okolice odbytu żelem znieczulającym. Badanie przeprowadzane jest za pomocą palca (per rectum). Może mu towarzyszyć nieprzyjemne uczucie.

Kolonoskopia to badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Polega na wprowadzeniu rurki endoskopu do jelita grubego poprzez odbytnicę – dotyczy zatem intymnych części ciała.

Do tego celu służy giętki instrument zwany kolonoskopem, długości od 130 do 200 cm. Tory wizyjne znajdujące się we wzierniku pozwalają na przedstawienie obrazu z wnętrza przewodu pokarmowego w odpowiednim powiększeniu na kolorowym monitorze. Badanie ma na celu ocenę powierzchni błony śluzowej jelita grubego. Przy użyciu dodatkowych instrumentów istnieje możliwość pobrania wycinków śluzówki do badania histopatologicznego i wykonania zabiegów endoskopowych, które często umożliwiają pacjentowi uniknięcie operacji chirurgicznej.

Gazy lub płyn, które wydostają się z odbytu w trakcie badania, są normalną reakcją organizmu, ponieważ do środka jelita wdmuchiwane jest powietrze, pozwalającej lepiej uwidocznić jego ściany.




To nieprzyjemne badanie pozwala na wykrycie, a często od razu usunięcie zmian, o których nie wiemy, bo na tym etapie nie dają w ogóle o sobie znać, a które za jakiś czas mogą się stać groźne. To polipy - łagodne gruczolaki, które tworzą się na wewnętrznych ścianach jelita. W większości przypadków rak jelita grubego powstaje właśnie z polipów.

Wykrycie polipów i ich usunięcie powoduje, że rak jelita się nie rozwinie. Wykrycie raka jelita grubego w I stadium zaawansowania daje natomiast 85-100 proc. szans na całkowite wyleczenie. Im później wykrywany rak, tym gorsze rokowanie. W II stopniu zaawansowania – odsetek całkowitych wyleczeń spada do 50-80 proc.


Przygotowanie do kolonoskopii. Jak przygotować się do badania?

Przygotowanie do kolonoskopii polega na oczyszczeniu jelita grubego. W tym celu 24-48 godzin przed badaniem należy stosować dietę płynną oraz w przededniu badania stosuje się doustne leki przeczyszczające (makrogole lub fosforany). Niektóre ośrodki stosują także wlewki doodbytnicze (tzw. hegary) podczas przygotowania do badania.

Każda pracownia endoskopowa wykonująca kolonoskopię przekazuje pacjentom wytyczne na temat schematu przygotowania się do badania.

Zasady przygotowania do badania:

  • Siedem dni przed kolonoskopią pacjent musi zaprzestać przyjmowania preparatów żelaza. Nie należy spożywać owoców zawierających pestkę oraz pieczywa z ziarnami, musli, siemienia, maku itp. Nie zaleca się również jedzenia buraków czerwonych! Mogą one zafałszować kolor śluzówki jelita. Cukrzycy powinni skontaktować się z lekarzem w celu ustalenia indywidualnego planu działania.
  • Trzy dni przed kolonoskopią należy przejść na dietę płynną. Niestety, musimy zrezygnować z pieczywa, mięsa czy ziemniaków. Odżywiamy się więc jak niemowlęta kaszką i zupami bez dodatków.
  • Na dzień przed badaniem należy wziąć sobie urlop w pracy. Lekarz dający skierowanie na badanie przepisze nam specjalny lek przeczyszczający, który w zaleconych dawkach należy stosować przez cały dzień. Po zażyciu środka zaleca się przebywanie w bliskiej odległości od toalety. Oprócz tego zaleca się picie dużej ilości płynów, około 3 litrów na dobę.
  • W dniu badania należy powstrzymać się od jedzenia (należy być na czczo). Dozwolone jest picie niegazowanej wody lub słabej herbaty.

  • Osoby z chorobami wymagającymi stałego, regularnego przyjmowania leków (np. nadciśnienie tętnicze, choroby serca, padaczka i inne) w dniu badania powinny zażyć poranną dawkę leku popijając niewielką ilością wody,
  • Osoby chorujące na cukrzycę powinny skonsultować z lekarzem sposób przygotowania do badania oraz poinformować o cukrzycy lekarza kierującego przed wystawieniem skierowania i personel pracowni niezwłocznie po zgłoszeniu się na badanie,
  • Osoby przyjmujące leki obniżające krzepliwość krwi (np. acenocumarol, sintrom, ticlid, plavix lub aspiryna, acard, acesan i inne) powinny przerwać ich stosowanie na 7 dni przed badaniem, należy to jednak wcześniej skonsultować z lekarzem prowadzącym. Niekiedy może zachodzić konieczność zmiany leczenia na heparynę niskocząsteczkową podawaną podskórnie np. Clexane, Fraxiparine,
  • Kobiety ciężarne i matki karmiące piersią powinny skonsultować z lekarzem prowadzącym sposób przygotowania do badania.

Warto przynieść i pokazać lekarzowi przed badaniem posiadanej dokumentacji medycznej np. kart wypisowych ze szpitala, opisów poprzednio wykonanych badań endoskopowych, EKG, echokardiografia oraz aktualnych wyników badań laboratoryjnych np. morfologii, poziomu elektrolitów, układu krzepnięcia, grupy krwi. Pacjenci powinni dokładnie znać nazwy i dawki przyjmowanych leków lub posiadać ich spis.

Jeżeli ktoś otrzymał środki uspokajające, pozostaje pod obserwacją zwykle przez 1-2 godziny. Będzie potrzebować kogoś, kto odwiezie go do domu po zabiegu.

Jeśli badanie zostanie wykonane w znieczuleniu ogólnym, pacjent pozostaje krótki czas na obserwacji, następnie może udać się do domu pod opieką osoby dorosłej. W rzadkich przypadkach może zaistnieć konieczność dłuższej obserwacji. Przez 12 godzin po zabiegu nie wolno prowadzić pojazdów mechanicznych i spożywać alkoholu.

Na badanie w znieczuleniu należy zgłaszać się z osobą towarzyszącą.


Po kolonoskopii

Po przeprowadzonej kolonoskopii pacjent powinien skorzystać z toalety, gdzie po przybraniu pozycji jak do oddawania stolca, ułatwione będzie wydostanie się powietrza z jelita na zewnątrz. Zdarza się, że po kolonoskopii utrzymują się wzdęcia. Wówczas podawane są środki rozkurczowe, np. No-Spa lub Espumisan.

Można odżywiać się i powrócić do normalnej aktywności życiowej tego samego dnia.

Nie powinno się prowadzić samochodu lub innych urządzeń w dniu badania, gdyż środki uspokajające mogą upośledzać odruchy.

Kolonoskopia to inwazyjne badanie, które może powodować podrażnienie jelita. Wówczas u badanego dochodzi do wystąpienia biegunki, która może utrzymywać się nawet kilka dni po wykonanym badaniu. Niekiedy luźne stolce są konsekwencją działania środka przeczyszczającego, który podaje się pacjentowi przed wykonaniem badania. W takim przypadku zaleca się przyjmowanie leków, który zatrzymują biegunkę.

Zdjęcia 123RF

Autor: www.zdrowie.pap.pl/IH