Kolekcjonerzy kamieni

Wielu z nas „zbiera" je zupełnie nieświadomie w... nerkach. Kamica nerkowa to utrapienie 2 procent populacji.

Polega na wytrącaniu się złogów (kamieni) w układzie moczowym - nerkach lub drogach moczowych. A wszystko przez odkładanie się i krystalizowanie związków chemicznych znajdujących się w moczu, zarówno tych prawidłowych, jak i patologicznych. Wyróżnia się złogi: fosforanowo-wapniowe, szczawianowo-wapniowe, moczanowe - powstałe z kwasu moczowego (są niewidoczne podczas badania rentgenem) oraz struwitowe, które wskazują na przewlekłe zakażenie układu moczowego określonymi szczepami bakterii (które rozkładają mocznik). Rzadziej występuje kamica cystynowa i ksantynowa. Podstawowymi badaniami, które wykonuje lekarz w celu zdiagnozowania kamicy, są badanie moczu wraz z osadem, USG oraz Rtg brzucha i urografia.


Bolesna kolka

Złogi znajdujące się w układzie moczowym mogą długo nie dawać zauważalnych dla pacjenta objawów. Kiedy jednak zebrany piasek lub większe złogi zaczynają przesuwać się z nerki do jej ujścia i moczowodu, może to wywołać napad kolki nerkowej. Przejawia się ona bólem w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, promieniującym do dolnej części brzucha i krocza. Występuje częste parcie na pęcherz, przy jednoczesnych trudnościach z oddawaniem moczu, który bywa zabarwiony krwią. Jeśli dojdzie do zapalenia dróg moczowych, pojawi się także gorączka, a nawet nudności i wymioty.


Pozbywanie się kamieni

Kolkę nerkową - w zależności od natężenia objawów - leczy się za pomocą środków przeciwbólowych i rozkurczowych. Zaleca się ciepłe okłady, gorące kąpiele i spożywanie dużej ilości wody (lub piwa). Przy mniejszych kamieniach (5-7 mm wielkości) to postępowanie zazwyczaj wystarcza do pozbycia się intruzów i nosi zwyczajową nazwę „rodzenia kamieni". Czasem jednak złogi są zbyt duże i najpierw trzeba je rozkruszyć. Można zrobić to na kilka sposobów. Pierwszym jest litotrypsja - zabieg kruszenia złogów z użyciem ultradźwięków, który wykonuje się w szpitalu. Trwa on około 30-50 minut i nie wymaga znieczulenia pacjenta. Drugim sposobem jest endoskopowe usuwanie kamieni za pomocą tzw. cystoskopu, dzięki któremu lekarz dostaje się moczowodu i tam rozbija kamienie nerkowe. W tym przypadku konieczne jest znieczulenie. Klasyczne operacje chirurgiczne stosuje się w ciężkich, powikłanych przypadkach, gdy dochodzi do niebezpiecznego dla funkcjonowania nerek zastoju moczu lub przy nagromadzeniu dużych złogów.


Przyczyny choroby

Na kamicę chorują głównie osoby dorosłe, choć zdarza się także u dzieci. Przyczyny choroby nie są do końca znane. Upatruje się ich w niewłaściwej diecie - spożywaniu zbyt dużej ilości mięsa (kamica rzadko dotyka wegetarian), produktów bogatych w wapń (mleko) czy w stosowaniu zbyt dużej ilości soli, przy jednoczesnym piciu zbyt małej ilości płynów. Kamicy sprzyjają zapalenia i zakażenia układu moczowego. Zagrożone są nią szczególnie kobiety w ciąży. Skłonność do występowania choroby jest też prawdopodobnie uwarunkowana genetycznie. Jedno jest pewne - osoba, która chorowała i pozbyła się choroby, musi liczyć się z możliwością jej nawrotu.


Dieta wybawieniem od kamicy?

Leczenie kamicy polega przede wszystkim na zapobieganiu jej nawrotom i wynikającym z tego powikłaniom. Pomocna okazuje się odpowiednia dieta. Zaleca się picie dużej ilości płynów (co najmniej 2,5 litra dziennie), aby zapobiegać zastojom osadów w układzie moczowym. Urolodzy polecają szczególnie wody krynickie. Specjalista zaleci też specjalną, indywidualnie dobraną dietę. Ułożenie jadłospisu poprzedzi analiza moczu albo badanie składu chemicznego wydalonego kamienia nerkowego.

Autor: Eliza Koźmińska-Sikora