Jajka nie tylko od święta

Przy wielkanocnym stole po jajka sięgną wszyscy. Poznajmy więc parę faktów o nich, obalmy też najpopularniejsze mity.

Jajko to cenne źródło witamin

 

FAKT Jajka są przede wszystkim źródłem pełnowartościowego białka, łatwo przyswajalnego przez organizm. To białko wzorcowe, zawierające wszystkie niezbędne aminokwasy, w tym te, których organizm nie potrafi sam wyprodukować, i to w odpowiednich ilościach. Jajka to również bogate źródło witaminy A, E, D i K oraz B2 i B12, kwasu pantotenowego oraz składników mineralnych: fosforu, potasu, wapnia, żelaza i magnezu.

 

 

Nie powinno się jeść więcej niż dwa jaja w tygodniu, z powodu cholesterolu

 

MIT Dobrych klika dekad przetrwała ta „ludowa mądrość", a niektórzy wychodzą z takiego założeni do dziś. Błąd. Żółtko jest rzeczywiście bogatym źródłem cholesterolu, ale spożycie większej liczby jaj u zdrowego człowieka nie oznacza wcale jego większego wchłaniania. Organizm sam reguluje wewnątrzustrojowy poziom cholesterolu zależnie od wzajemnych relacji pomiędzy cholesterolem a ilością nasyconych i nienasyconych kwasów tłuszczowych. W przypadku jaj, stosunek kwasów nienasyconych do cholesterolu jest bardzo korzystny, dzięki czemu nawet spożycie 2-3 jaj dziennie nie powoduje wzrostu stężenia cholesterolu we krwi. Jajka oprócz cholesterolu zawierają bowiem sporo choliny, która uczestniczy w przemianach tłuszczów i cholesterolu, zapobiegając osadzaniu się cholesterolu w ścianach tętnic.



Jajka nie tuczą

 

FAKT Jajka są niskokaloryczne. Jajko ważące ok. 50 g dostarcza tylko 75 kcal i aż 6,2 g białka.

 

 

Jaja mają wpływ na potencję

 

MIT Mitem jest przekonanie o zbawiennym wpływie kurzego jaja na potencję, mitem są też opowieści o jej utracie z powodu „przedawkowania" jaj. I to z jednego prostego powodu: jaja w męskiej diecie mają absolutnie zerowy wpływ na potencję.



Jajko chroni oczy

 

FAKT W żółtku jest luteina, która chroni oczy przed szkodliwym promieniowaniem UVA i UVB, zapobiega zwyrodnieniu plamki żółtej i poprawia widzenie.

 

 

Świeżość jajka można stwierdzić dopiero po rozbiciu skorupki

 

MIT Świeżość jajka można rozpoznać już w sklepie - po matowej skorupce. W domu do badania świeżości można wykorzystać właściwości pęcherzyka powietrza znajdującego się w szerszym końcu. W miarę starzenia się jajka komora powietrza się powiększa. Dlatego świeże jajko po włożeniu do wody idzie na dno, tygodniowe jest uniesione jednym końcem ku górze, natomiast jajka, które nie nadają się do jedzenia, pływają po powierzchni. Innym sposobem jest wstrząśnięcie. Świeże nie wydają żadnego dźwięku, nieświeże tak. Białko świeżego jajka jest bowiem ściągnięte, sprężyste, żółtko wypukłe. Z czasem białko staje się luźniejsze, a żółtko spłaszczone, dlatego po potrząśnięciu jajka starego usłyszymy, jak białko i żółtko obijają się o wewnętrzną stronę skorupki.

Jajka należy trzymać w lodówce w kartonowym pudełku

 

FAKT Kartonowe pudełko opóźnia wysychanie jaj i chroni je przed wchłanianiem zapachów. Tak chronione jajka zachowują świeżość do 3 tygodni, natomiast całe żółtka, zalane wodą, można trzymać w lodówce do 3 dni, białka w hermetycznie zamkniętym pojemniku - nawet tydzień, zamrożone - kilka miesięcy.

 

 

Brązowa skorupka jest "lepsza"

 

MIT Niektórzy uważają, że ciemna, czyli brązowa skorupka jaja jest „lepsza" od białej, ponieważ ciemna ma oznaczać, że kura miała bogatszy i lepiej dobrany pokarm. To przekonanie jest tak silne, że nie próbują z nim walczyć nawet hodowcy, a wręcz przeciwnie - wiedząc o nim, łaskawszym okiem patrzą na kury znoszące jaja brązowe i takie starają się nam dostarczać. Nie dziwmy się więc, że w sklepie łatwiej kupić „ciemne" jajko niż białe. A całe zamieszanie z rzekomą wyższością jaj ciemnych nad jasnymi to kolejny mit. Kolor skorupki zależy bowiem tylko od rasy i kodu genetycznego kury i koguta. Ich żywienie nie ma żadnego znaczenia dla koloru skorupki.

 

 

Smak jajek zależy od sposobu odżywiania kur

 

FAKT Smak jaj, w odróżnieniu od koloru skorupki, rzeczywiście w dużej mierze zależy od sposobu odżywiania kur. Najwyżej cenione są jaja wiejskie, pochodzące od kur żyjących w naturalnych warunkach i karmionych naturalną karmą. Ich jaja są najsmaczniejsze wiosną, gdy kura odżywia się młodą trawą. Wtedy też mają najwięcej witaminy A i D, świadczy o tym intensywny kolor żółtka. Ale barwa żółtka może też być efektem podawanej karmy. Jeśli kura dostaje kukurydzę, znosi jajka z żółtkami pomarańczowymi, gdy pszenicę - z jasnożółtymi.

 

 

Białko jest łatwiej trawione niż żółtko

 

FAKT Jajka ugotowane na miękko są bardziej strawne niż ugotowane na twardo, ścięte na parze - niż usmażone na tłuszczu. Prawdą jest też, że białko jest łatwiej trawione niż żółtko - mogą je jeść osoby na diecie lekko strawnej. 

Jajko to cenne źródło witamin

 

FAKT Jajka są przede wszystkim źródłem pełnowartościowego białka, łatwo przyswajalnego przez organizm. To białko wzorcowe, zawierające wszystkie niezbędne aminokwasy, w tym te, których organizm nie potrafi sam wyprodukować, i to w odpowiednich ilościach. Jajka to również bogate źródło witaminy A, E, D i K oraz B2 i B12, kwasu pantotenowego oraz składników mineralnych: fosforu, potasu, wapnia, żelaza i magnezu.

 

 

Nie powinno się jeść więcej niż dwa jaja w tygodniu, z powodu cholesterolu

 

MIT Dobrych klika dekad przetrwała ta „ludowa mądrość", a niektórzy wychodzą z takiego założeni do dziś. Błąd. Żółtko jest rzeczywiście bogatym źródłem cholesterolu, ale spożycie większej liczby jaj u zdrowego człowieka nie oznacza wcale jego większego wchłaniania. Organizm sam reguluje wewnątrzustrojowy poziom cholesterolu zależnie od wzajemnych relacji pomiędzy cholesterolem a ilością nasyconych i nienasyconych kwasów tłuszczowych. W przypadku jaj, stosunek kwasów nienasyconych do cholesterolu jest bardzo korzystny, dzięki czemu nawet spożycie 2-3 jaj dziennie nie powoduje wzrostu stężenia cholesterolu we krwi. Jajka oprócz cholesterolu zawierają bowiem sporo choliny, która uczestniczy w przemianach tłuszczów i cholesterolu, zapobiegając osadzaniu się cholesterolu w ścianach tętnic.



Jajka nie tuczą

 

FAKT Jajka są niskokaloryczne. Jajko ważące ok. 50 g dostarcza tylko 75 kcal i aż 6,2 g białka.

 

 

Jaja mają wpływ na potencję

 

MIT Mitem jest przekonanie o zbawiennym wpływie kurzego jaja na potencję, mitem są też opowieści o jej utracie z powodu „przedawkowania" jaj. I to z jednego prostego powodu: jaja w męskiej diecie mają absolutnie zerowy wpływ na potencję.



Jajko chroni oczy

 

FAKT W żółtku jest luteina, która chroni oczy przed szkodliwym promieniowaniem UVA i UVB, zapobiega zwyrodnieniu plamki żółtej i poprawia widzenie.

 

 

Świeżość jajka można stwierdzić dopiero po rozbiciu skorupki

 

MIT Świeżość jajka można rozpoznać już w sklepie - po matowej skorupce. W domu do badania świeżości można wykorzystać właściwości pęcherzyka powietrza znajdującego się w szerszym końcu. W miarę starzenia się jajka komora powietrza się powiększa. Dlatego świeże jajko po włożeniu do wody idzie na dno, tygodniowe jest uniesione jednym końcem ku górze, natomiast jajka, które nie nadają się do jedzenia, pływają po powierzchni. Innym sposobem jest wstrząśnięcie. Świeże nie wydają żadnego dźwięku, nieświeże tak. Białko świeżego jajka jest bowiem ściągnięte, sprężyste, żółtko wypukłe. Z czasem białko staje się luźniejsze, a żółtko spłaszczone, dlatego po potrząśnięciu jajka starego usłyszymy, jak białko i żółtko obijają się o wewnętrzną stronę skorupki.

 

Jajka należy trzymać w lodówce w kartonowym pudełku

 

FAKT Kartonowe pudełko opóźnia wysychanie jaj i chroni je przed wchłanianiem zapachów. Tak chronione jajka zachowują świeżość do 3 tygodni, natomiast całe żółtka, zalane wodą, można trzymać w lodówce do 3 dni, białka w hermetycznie zamkniętym pojemniku - nawet tydzień, zamrożone - kilka miesięcy.

 

 

Brązowa skorupka jest "lepsza"

 

MIT Niektórzy uważają, że ciemna, czyli brązowa skorupka jaja jest „lepsza" od białej, ponieważ ciemna ma oznaczać, że kura miała bogatszy i lepiej dobrany pokarm. To przekonanie jest tak silne, że nie próbują z nim walczyć nawet hodowcy, a wręcz przeciwnie - wiedząc o nim, łaskawszym okiem patrzą na kury znoszące jaja brązowe i takie starają się nam dostarczać. Nie dziwmy się więc, że w sklepie łatwiej kupić „ciemne" jajko niż białe. A całe zamieszanie z rzekomą wyższością jaj ciemnych nad jasnymi to kolejny mit. Kolor skorupki zależy bowiem tylko od rasy i kodu genetycznego kury i koguta. Ich żywienie nie ma żadnego znaczenia dla koloru skorupki.

 

 

Smak jajek zależy od sposobu odżywiania kur

 

FAKT Smak jaj, w odróżnieniu od koloru skorupki, rzeczywiście w dużej mierze zależy od sposobu odżywiania kur. Najwyżej cenione są jaja wiejskie, pochodzące od kur żyjących w naturalnych warunkach i karmionych naturalną karmą. Ich jaja są najsmaczniejsze wiosną, gdy kura odżywia się młodą trawą. Wtedy też mają najwięcej witaminy A i D, świadczy o tym intensywny kolor żółtka. Ale barwa żółtka może też być efektem podawanej karmy. Jeśli kura dostaje kukurydzę, znosi jajka z żółtkami pomarańczowymi, gdy pszenicę - z jasnożółtymi.

 

 

Białko jest łatwiej trawione niż żółtko

 

FAKT Jajka ugotowane na miękko są bardziej strawne niż ugotowane na twardo, ścięte na parze - niż usmażone na tłuszczu. Prawdą jest też, że białko jest łatwiej trawione niż żółtko - mogą je jeść osoby na diecie lekko strawnej. 

 

Autor: Joanna Grzegorzewska