​Grzybica stóp – objawy, leczenie, domowe sposoby. Jak wygląda grzybica na stopach?

Grzybica stóp jest jedną z częściej występujących chorób skóry – najczęściej pojawia się na podeszwie stopy (grzybica podeszwowa), między palcami (grzybica międzypalcowa) lub na bocznej powierzchni palców. Objawy grzybicy stóp mogą być różne – w zależności od postaci choroby i patogenu, który ją wywołał. Jakie są pierwsze objawy, jak leczyć i jak zapobiegać grzybicy stóp?

Grzybica stóp jest jedną z częściej występujących chorób skóry – najczęściej pojawia się na podeszwie stopy (grzybica podeszwowa), między palcami (grzybica międzypalcowa) lub na bocznej powierzchni palców. Objawy grzybicy stóp mogą być różne – w zależności od postaci choroby i patogenu, który ją wywołał. Jakie są pierwsze objawy, jak leczyć i jak zapobiegać grzybicy stóp?

Grzybica stóp jest chorobą cywilizacyjną, która co prawda nie ma ciężkiego przebiegu, ale jest bardzo uciążliwa i z powodu częstych nawrotów może uprzykrzyć życie. Szacuje się, że grzybica stóp dotyczy 15-30 proc. ogółu populacji – odsetek zachorowań jest coraz większy głównie z powodu często stosowanej antybiotykoterapii. Dodatkowo grzybica stóp może występować jednocześnie z grzybicą paznokci (nawet u co trzeciej osoby z grzybicą stóp dochodzi do zajęcia przez grzybicę paznokci).


Przyczyny grzybicy stóp

Przyczyną choroby są drożdżyce i pleśniowce. Najczęściej stwierdzanym patogenem w przypadku grzybicy stóp jest Trichophyton rubrum – grzyb antropofilny, który często w pierwszej kolejności atakuje paznokcie stóp lub skórę między palcami. Inne rodzaje często atakujących stopy grzybów dermatofitowych to: Trichophyton mentagrophytes var. interdigitale, Epidermophyton floccosum.


Czynniki ryzyka grzybicy stóp

  • niewłaściwa higiena stóp;
  • noszenie latem obuwia nieprzewiewnego;
  • używanie cudzych butów;
  • pocenie się stóp;
  • zaburzenie pracy układu immunologicznego;
  • cukrzyca;
  • zaburzenia krążenia;
  • długotrwała antybiotykoterapia.


Grzybica stóp – objawy

  • pieczenie stóp;
  • świąd, swędzenie stóp;
  • zaczerwienienie między palcami (czerwone plamki);
  • łuszczenie skóry między palcami;
  • pęcherzyki z płynem surowiczym;
  • żółte paznokcie;
  • nieprzyjemny zapach stóp;
  • złuszczający się naskórek.



Jakie są pierwsze objawy grzybicy stóp?

Objawy grzybicy stóp najczęściej w pierwszej kolejności pojawiają się między czwartym a piątym palcem. Początek choroby charakteryzuje się łagodnym przebiegiem – z czasem poza swędzeniem i zaczerwienieniem palców pojawiają się kolejne zmiany. Swędzenie staje się coraz bardziej uporczywe, a dodatkowo dochodzi do przebarwień płytki paznokcia – paznokcie robią się najpierw żółte, a później coraz ciemniejsze. Objawy mogą pojawić się w obrębie tylko jednego palca u stopy lub jednego paznokcia, ale możliwe jest przeniesienie grzybicy na wszystkie palce u stopy lub podeszwę stopy.


Symptomy grzybicy stóp mogą się w każdym przypadku różnić – w zależności od patogenu oraz rodzaju choroby.


Grzybica międzypalcowa, czyli grzybica między palcami u nóg

Ten rodzaj grzybicy stóp najczęściej zlokalizowany jest między palcami, a konkretnie między czwartym a piątym palcem stopy. Pierwszymi zwiastunami grzybicy międzypalcowej jest często łuszcząca się skóra, odpadanie płatów skóry lub niewielkich fragmentów skóry między palcami. Objawem może być również swędzenie i zaczerwienienie między palcami. Powikłaniem grzybicy międzypalcowej mogą być bąble z ropną treścią - w takim przypadku istnieje duże ryzyko rozprzestrzenienia się grzybicy międzypalcowej na paznokcie i okolicę podeszwową stopy.


Grzybica potnicowa (in.: grzybica dyshydrotyczna)

Ta odmiana grzybicy stóp charakteryzuje się występowaniem skupisk pęcherzyków z treścią surowiczą. Zmiany skórne w przebiegu tego typu grzybicy mogą pojawić się zarówno miedzy palcami, jak i na pięcie czy podeszwie. W przebiegu potnicowej grzybicy początkowo niewielkie skupiska pęcherzyków mogą łączyć się w coraz większe zmiany – obejmujące najpierw niewielki fragment między palcami lub na podeszwie stopy, a następnie przybierający czeerwony kolor wyprysk dużych rozmiarów. Zmianom najczęściej towarzyszy uporczywy świąd. Dyshydroza (potnica) to rodzaj egzemy charakteryzujący się występowaniem pęcherzyków, strupów i sączenia.


Grzybica złuszczająca – potocznie: grzybica mokasynowa

Inna nazwa złuszczającego rodzaju grzybicy to grzybica hiperkeratotyczna. Czym się charakteryzuje? Przede wszystkim nadmiernym rogowaceniem, najczęściej zlokalizowanym na podeszwach stopy lub bocznych częściach stopy – hiperkeratoza to proces polegający na znacznym pogrubieniu rogowej warstwy naskórka. Skóra w miejscu zakażenia jest znacznie twardsza, a jednocześnie podatna na uszkodzenia (i pogłębiający się stan zapalny).


Grzybica stóp – leczenie

Leczenie grzybicy stóp jest długotrwałe i najczęściej wymaga łączenia kilku rodzaju terapii, a dodatkowo wdrożenia terapii uzupełniającej, czyli leczenia ziołowego.


Punktem wyjściowym jest wizyta u dermatologa i badanie mikrobiologiczne, dzięki któremu możliwe jest określenie konkretnego patogenu. Po otrzymaniu wyników dobierane są leki, na które dany patogen wywołujący grzybicę nie jest odporny.


Grzybica stóp – leki

Leczenie obejmuje stosowanie maści przeciwgrzybicznych (leczenie miejscowe – stosowane są m.in. pochodne imidazolowe) oraz leków doustnych na grzybicę (leczenie ogólne – wskazane w przypadku poważnych zmian lub gdy leczenie miejscowe nie przynosi rezultatów). Stosowane w leczeniu ogólnym leki to m.in. terbinafina, flukonazol i itrakonazol.


Leczenie miejscowe grzybicy najczęściej polega na stosowaniu maści przeciwgrzybicznych na noc – może dać pierwsze efekty nawet po dwóch dniach od momentu rozpoczęcia terapii.


Grzybica na stopach – domowe sposoby

Do domowych metod na grzybicę stóp zalicza się m.in. stosowanie olejku herbacianego (smarować kilka razy dziennie zajęte grzybicą miejsca), aloesu rozmarynu lekarskiego oraz żyworódki (najlepiej przygotować napar i moczyć w nim stopy przez kilkanaście minut).


Grzybica stóp u dzieci

Łuszcząca się skóra na, zaczerwienienie, świąd – objawy grzybicy stóp u dziecka są takie same jak u osoby dorosłej. Do zarażenia może dojść po kąpieli na basenie lub w wyniku korzystania z tego samego obuwia, a nawet po krótkiej wizycie w przymierzalni sklepu z butami. W przypadku grzybicy stóp u dzieci często przeprowadza się badanie mikrobiologiczne, aby sprawdzić, czy nie występuje inna choroba (np. łupież rumieniowy, kandydoza, łuszczyca krostkowa).


Jak wygląda grzybica stóp? Zdjęcia grzybicy

Pierwsze objawy grzybicy stóp często można zauważyć między palcami (tzw. grzybica międzypalcowa) – na zdjęciu widać objawy grzybicy stóp w postaci zaczerwienienia oraz łuszczącego się naskórka między palcami (kliknij, aby powiększyć zdjęcie):




Grzybica stóp - grzybica międzypalcowa, objawy grzybicy stóp między palcami, zaczerwienienie skóry między palcami

Grzybica międzypalcowa to rodzaj grzybicy stóp najczęściej zlokalizowany między palcami, a konkretnie między czwartym a piątym palcem stopy. Pierwszymi zwiastunami grzybicy międzypalcowej jest często łuszcząca się skóra, odpadanie płatów skóry lub niewielkich fragmentów skóry między palcami / 123RF



Grzybica stóp może pojawić się na części podeszwowej stopy (kliknij, aby powiększyć zdjęcie):


Grzybica stóp - grzybica złuszczająca, rogowacenie i schodzenie skóry z podeszwy stopy

Grzybica złuszczająca to rodzaj grzybicy stóp, który charakteryzuje się nadmiernym rogowaceniem, najczęściej zlokalizowanym na podeszwach stopy lub bocznych częściach stopy / 123RF

Autor: Jacek Krajl