​Fleksitarianizm – zasady, zalety. Czym jest dieta fleksitariańska?

Co to jest fleksitarianizm? To specyficzny sposób odżywiania, który polega na ograniczeniu w diecie mięsa i jego przetworów. Fleksitarianie to osoby, które w domu stosują dietę wegetariańską i wegańską, a mięso spożywają tylko okazjonalnie – np. tylko w czasie obiadów poza domem. Czy fleksitarianizm to zdrowa dieta? Jakie są zasady fleksitarianizmu?

Co to jest fleksitarianizm? To specyficzny sposób odżywiania, który polega na ograniczeniu w diecie mięsa i jego przetworów. Fleksitarianie to osoby, które w domu stosują dietę wegetariańską i wegańską, a mięso spożywają tylko okazjonalnie – np. tylko w czasie obiadów poza domem. Czy fleksitarianizm to zdrowa dieta? Jakie są zasady fleksitarianizmu?

Słowo „fleksitarianizm” pochodzi od angielskiego „flexible” (czyli elastyczny, niesztywny) – i właśnie takie podejście definiuje sposób odżywiania fleksitarian. Fleksitarianizm nie jest dietą eliminacyjną, nie wiąże się ze sztywnymi zasadami i wykluczaniem na stałe wybranych produktów. Fleksitarianie to osoby, które od czasu do czasu dopuszczają spożywanie mięsa i ryb, dzięki czemu na tej diecie możliwy jest spadek masy ciała bez jednoczesnego narażania organizmu na utratę cennych witamin i minerałów.


Fleksitarianizm – nowoczesna dieta?

Ciekawostka: teoria fleksitarianizmu nie jest ani sezonową nowością, ani najnowszym odkryciem – o prozdrowotnych zasadach fleksitarianizmu pisano już w połowie lat 90. Samo pojęcie pojęcie fleksitarianizmu rozpowszechniła w 2008 roku amerykańska dietetyczka Dawn Jackson Blatner w książce „The Flexitarian Diet” („Dieta fleksitariańska”).


Na czym polega fleksitarianizm?

Podstawowa zasada diety fleksitariańskiej: bądź wegetarianinem czy weganinem przez większość czasu... ale sporadycznie pozwól sobie na schaboszczaka lub hamburgera! Fleksitarianizm charakteryzuje się elastycznym podejściem również w kontekście częstotliwości spożywania mięsa i jego ilości w pojedynczym daniu. Nie ma tu sztywnych ograniczeń, duży nacisk kładziony jest na odpowiednie zbilansowanie diety, świadomość tego, co się je i konieczność dostarczania organizmowi niezbędnych dla organizmu składników.


Jak często można jeść mięso w diecie fleksitariańskiej? Spożywanie mięsa nawet 2-3 razy w tygodniu jest dopuszczalne - ograniczyć należy przede wszystkim mięso czerwone.


Fleksitarianizm a wegetarianizm i semiwegetarianizm

Fleksitarianizm nie jest odmianą wegetarianizmu, który definiuje się jako świadome i celowe całkowite wykluczenie z diety mięsa. Do odmian wegetarianizmu zaliczane są m.in. laktoowowegetarianizm (rezygnacja z potraw mięsnych, ale dopuszczalne są produkty pochodzenia zwierzęcego – np. nabiał); weganizm (rezygnacja ze spożywania wszelkich pokarmów pochodzących od zwierząt – w tym m.in. jaj i miodu); frutarianizm (najbardziej restrykcyjna odmiana wegetarianizmu – wykluczenie z diety nie tylko mięsa, ale też owoców i warzyw).


Etapem przejściowym – często zalecanym dla osób, które chcą przejść na dietę wegetariańską – jest semiwegetarianizm, który polega na całkowitym wykluczeniu mięsa czerwonego (dozwolone jest spożycie mięsa białego – drobiu i ryb, spożywanie przetworów pochodzenia zwierzęcego - jaj, miodu, mleka). Dzięki takiej diecie możliwe jest dostarczenie organizmowi cennej witaminy B12 (co jest podstawowym problemem i wadą diety wegańskiej).


Semiwegetarianizm ma dużo wspólnego z fleksitarianizmem – dieta fleksitariańska dodatkowo polega na wprowadzeniu do jadłospisu produktów z pięciu grup.


Fleksitarianizm – jadłospis

Dieta fleksitariańska jest dietą jarską, dopuszczającą okazjonalne spożywanie mięsa - jedną z ważnych zasad jadłospisu fleksitarianizmu jest wprowadzenie do diety większej ilości roślin strączkowych, które stanowią najlepszy substytut białka zwierzęcego. W jadłospisie osób, które chcą przejść na fleksitarianizm, powinny znaleźć się produkty z pięciu grup:


  • „nowe mięso”, rośliny strączkowe (białko niemięsne, tofu, ciecierzyca, soczewica, soja, bób, groch);
  • owoce i warzywa;
  • produkty pełnoziarniste;
  • nabiał;
  • przyprawy (w tym również cukier).



Fleksitarianie powinni unikać słodyczy i fast foodów, zamiast tego wybierać wysokiej jakości produkty mięsne BIO – spożywane z umiarem; orzechy i oleje roślinne bogate w kwasy omega-3; odtłuszczone przetwory mięsne (jogurty naturalne, chude twarogi).


Fleksitarianizm – zalety

  • mniejsze ryzyko chorób serca;
  • mniejsze ryzyko niektórych nowotworów (m.in. raka jelita grubego);
  • obniżenie poziomu cholesterolu;
  • mniejsze ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.;
  • mniejsza kaloryczność posiłków;
  • dostarczanie niezbędnych witamin i minerałów.
Autor: Jacek Krajl