Domowy żeń-szeń. Właściwości lecznicze złotego wąsa

Występuje pod wieloma synonimami: żywy włos, kukurydzka, dalekowschodni wąs, chiński wąs, japoński wąs, domowy żeń-szeń.  Tą ciekawą, mało znaną do niedawna roślinę o niezwykłych właściwościach leczniczych nie sposób znaleźć w leksykonie roślin leczniczych, wielkiej księdze ziół czy też w większości publikacji poświęconych ziołolecznictwu.

Nazwa rodzajowa Callisia pochodzi od greckiego „kalos” – piękny, „lis” – lilia. Jest to rodzaj rośliny wieloletniej i wiecznie zielonej, zaliczany do rodziny komelinowatych – Commelinaceae, która liczy 50 gatunków. Ojczyzną złotego wąsa jest Meksyk. Występuje tam w stanie dzikim i porasta wilgotne lasy podzwrotnikowe półwyspu Jukatan. Można go spotkać w środowisku naturalnym również w Gwatemali, południowych stanach USA, Chinach, Rosji, Indiach. Natomiast do uprawy szklarniowej oraz jako domowa roślina ozdobna trafił praktycznie już na każdy kontynent. Ta niezwykła roślina znana ze swoich właściwości leczniczych stosowana była w medycynie ludowej już przez starożytnych Majów. Dopiero w XVIII wieku przywieziono ją do Europy Zachodniej, a także do Rosji.


Na podstawie wielu obserwacji i zebranych materiałów wywodzących się z medycyny ludowej, uczeni zainteresowali się w połowie XX wieku właściwościami roślin z rodziny komelinowatych, a szczególnie złotym wąsem.

W wyniku badań, które rozpoczęto w USA i Kanadzie, stwierdzono, że w soku tej rośliny znajduje się duża ilość biologicznie czynnych substancji hamujących rozwój komórek rakowych. W Rosji rozpoczęto badania nad właściwościami złotego wąsa z początkiem lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia w Irkutskim Instytucie Medycyny. W ciągu kilku lat uczeni pod kierunkiem znanego w Rosji prof. Siemjenowa postanowili rozszyfrować tajemnicę tej rośliny i należy przyznać, że tego dokonali.


Właściwości złotego wąsa

W wyniku badań przeprowadzonych głównie w USA i Rosji wykazano, że złoty wąs – Callisia fragrans rzeczywiście zawiera w swojej strukturze chemicznej bardzo cenne składniki: flawonoidy, fitosterole, fitoestrogeny, składniki mineralne (żelazo, chrom, miedź, nikiel), barwniki i inne. Badania potwierdziły, że złoty wąs jest roślinnym biogennym stymulatorem (podobnie jak aloes).

Złoty wąs posiada szczególne właściwości:

  • bakteriobójcze,
  • stymulujące system odpornościowy do walki z patogennymi mikrobami,
  • przeciwbólowe,
  • poprawiające wzrok,
  • obniżające poziom cukru we krwi ,
  • poziom cholesterolu.


Liczni badacze i naukowcy, w tym lekarze fitoterapeuci, szybko docenili wielokierunkowe właściwości lecznicze tej rośliny, kiedy to praktycznie stwierdzili, jak szybko i skutecznie można pozbyć się wielu chorób, a w niektórych przypadkach zaniechać przyjmowania chemioterapeutyków.

Odnotowano również przypadki działań niepożądanych, jak np. uszkodzenie strun głosowych, wystąpienia uczuleń alergicznych, zwłaszcza miało to miejsce u osób z osłabioną odpornością immunologiczną i skłonnością do alergii. Jak wiadomo, o właściwościach leczniczych roślin decyduje zawartość różnych substancji chemicznych oddziałujących w określony sposób na organizm człowieka.

Dlatego stosowanie preparatów ze złotego wąsa w każdym przypadku powinno być konsultowane z lekarzem (fitoterapeutą).


Jak wygląda złoty wąs?

Roślina z wyglądu przypomina młodą kukurydzę i osiąga wysokość 70-130 cm. Liście mają długość 20-30 cm i szerokość 4-5 cm, ułożone są naprzemianlegle, są bezogonkowe, szerokolancetowate, zielone z woskowym nalotem. Po osiągnięciu pełnej dojrzałości główny pęd tuż przy ziemi wypuszcza lianopodobne odrosty (pędy boczne, wąsy), składające się z segmentów kolankowych (członów), na końcu których tworzy się rozetka liści. Przy odpowiednio sprzyjających warunkach roślina czasami zakwita. Kwiaty bywają drobne, koloru białego, pachnące, zebrane w miotlasty kwiatostan (przypominają zapach hiacyntu).