Czego nie wiesz o… preparatach na trawienie

Nasz układ pokarmowy nie lubi dużej ilości alkoholu, zbyt ostrych i zbyt tłustych potraw. Odpowiednie są natomiast lekkostrawne posiłki oraz małe porcje. To wie chyba każdy, problem w tym, że w święta czy podczas imprez karnawałowych trochę o tym zapominamy.

Nasz układ pokarmowy nie lubi dużej ilości alkoholu, zbyt ostrych i zbyt tłustych potraw. Odpowiednie są natomiast lekkostrawne posiłki oraz małe porcje. To wie chyba każdy, problem w tym, że w święta czy podczas imprez karnawałowych trochę o tym zapominamy.


Gdy zjemy za dużo tłustych potraw mamy problemy z trawieniem, pojawia się refluks żołądka, zgaga albo niestrawność. Niezastąpione w takiej sytuacji mogą okazać się preparaty na poprawę trawienia – ziołowe bądź syntetyczne.


Jelito szczególnie wrażliwe. Jak rozpoznać IBS?


Od karczocha po sylimarynę

Gdy czujemy się przejedzeni, możemy sięgnąć po preparaty wzmagające wydzielanie żółci, bo ta wspomaga trawienie. Do wyboru mamy te na bazie kwasu dehydrocholowego, wzbogaconego często o wyciąg z korzenia czarnej rzodkwi, wyciąg z ziela karczocha czy rzepy, oraz te na bazie koncentratu sylimarynowego z nasion ostropestu (sylimaryna wykazuje też działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne, rozkurczowe, detoksykujące).


Warto też pić zioła: dziurawiec, miętę pieprzową i herbatę z nagietka. A w ostateczności – jeśli nie mamy ich w domu – zwykłą herbatę lub ciepłą wodę. Gdy to nie pomoże albo gdy objawy niestrawności się nasilą, należy jak najszybciej udać się do lekarza, który może przepisać nam leki przyspieszające opróżnienie żołądka, hamujące wydzielanie kwasu solnego czy leki rozkurczowe, jeśli objawem dominującym w naszej niestrawności jest ból.



Rada na wigilię Trawienie wspomagają imbir, cynamon, jałowiec, majeranek, kminek oraz wigilijny kompot z suszu pity na ciepło.By pozbyć się wzdęcia, warto sięgnąć po rumianek, miętę, koper włoski, kminek, anyż bądź bazylię. Zapobiegawczo do potraw można dodać czosnek lub majeranek.



Sposób na refluks i zgagę


W przypadku refluksu lekarz zaleci przyjmowanie leków, które hamują wydzielanie kwasu solnego. Podobnie, gdy dokuczać nam będą sporadyczne napady zgagi, które mogą oznaczać chorobę refluksową. W takim przypadku możemy w odpowiednie preparaty zaopatrzyć się sami, pamiętając jednak, że konieczność przyjmowania ich dłużej niż przez 14 dni pod rząd powinna skłonić nas do wizyty u lekarza. Ich wybór jest ogromny:

  • kapsułki,
  • tabletki do ssania,
  • tabletki do żucia i rozgryzania,
  • saszetki z proszkiem,
  • zawiesiny doustne
  • tabletki musujące.

Substancjami czynnymi w takich preparatach są np. wodorotlenek magnezu, symetykon bądź ranitydyna.

  • Wodorotlenek magnezu jest silną zasadą; wykorzystuje się go do zobojętniania kwasów, w tym kwasu żołądkowego (dlatego też stosowany jest jako zawiesina do podnoszenia pH w soku żołądkowym w przypadku nadkwasoty).
  • Symetykon jest związkiem powierzchniowo czynnym; zmniejsza napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu w jelitach, co powoduje ich pękanie, a to z kolei usprawnia wydalanie gazów, zmniejsza napięcie w jelitach i redukuje ból w okolicach brzucha.
  • Ranitydyna to lek blokujący receptory odpowiadające za wydzielanie kwasu solnego; lek powoduje podstawowe i poposiłkowe zmniejszenie wydzielania kwasu solnego, a tym samym podnosi pH w żołądku, jednocześnie zmniejsza ilość wydzielanej pepsyny, czyli enzymu trawiącego białko. Ranitydynę stosuje się w leczeniu choroby refluksowej przełyku, wrzodowej żołądka i dwunastnicy.



Kminek i soja dla wątroby


Jak zadbać o wątrobę w święta i noc sylwestrową? Zachować umiar zarówno w jedzeniu, jak i piciu alkoholu. Unikniemy w ten sposób problemów z żołądkiem wynikających z przejedzenia, obciążenia wątroby będącego skutkiem przejedzenia i przepicia, kaca, a później wyrzutów sumienia. Dodatkowo, jeśli sami przygotowujemy potrawy, doprawiajmy je przyprawami wspomagającymi trawienie, takimi jak cynamon, imbir, gałka muszkatołowa, rozmaryn, majeranek, jałowiec, koperek i kminek. Warto też profilaktycznie lub zaraz po jedzeniu zażywać w tym trudnym dla wątroby okresie suplementy diety zawierające fosfolipidy z nasion soi, chlorellę, wyciągi z karczocha, ostropestu plamistego i ostryżu długiego. Wszystkie te składniki wspomagają pracę wątroby i woreczka żółciowego.


Dowiedz się więcej: Choroby wątroby - objawy, przyczyny, leczenie. Gdzie leży wątroba?


Leki na zaparcia

Jednym z problemów związanych z układem pokarmowym są zaparcia. W przypadku tej dolegliwości można skorzystać z syntetycznych leków na zaparcia bez recepty. Do najpopularniejszych należą: glicerynowe czopki na zaparcia oraz grupy leków osmotycznych o łagodnym działaniu przeczyszczającym i preparaty przeczyszczające działające w jelicie grubym, wzmagające wydzielanie śluzu i przyspieszające ruch robaczkowy wywołujący wypróżnienie.

Na zaparcia skuteczne mogą okazać się też dostępne w formie tabletek i herbat zioła, które możemy podzielić na dwie grupy. Pierwsza grupa to zioła, które zawierają śluzy, dzięki czemu regulują pracę jelit i wypróżnianie (m.in. siemię lniane, nasiona babki jajowatej i babki płesznik). Do drugiej grupy należy liść senesu, kora kruszyny i korzeń rzewienia, które zawierają związki antranoidowe działające przeczyszczająco (nie można ich stosować w ciąży i u dzieci, a także w czasie menstruacji, ponieważ może to spowodować nadmierne krwawienie).


Czy wiesz, że szklanka odwaru z nasion lnu to jeden ze środków łagodzących podrażnienia żołądka?


Dla osłony len

Oleiste nasiona lnu są idealnym środkiem osłaniającym przewód pokarmowy. Chronią jelita i żołądek, np. w czasie przyjmowania leków. Ale len działa nie tylko profilaktycznie. Pomaga przy chorobie wrzodowej żołądka, ponieważ zawarte w nasionach substancje śluzowe powlekają błony śluzowe przełyku, żołądka i częściowo dwunastnicy, chroniąc je przed agresywnym działaniem kwasu solnego i zmniejszając odczyny zapalne. Te same substancje pobudzają perystaltykę jelit i ułatwiają ich opróżnienie.


Zobacz też:

Mięta to więcej niż zioło na ból brzucha

Leki na zgagę, tabletki, kapsułki, zawiesiny



Zioła kontra zwykłe leki

Niektóre preparaty ziołowe przyjmowane na poprawę trawienia mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami, np. mogą wzmacniać działanie leków przeciwdepresyjnych czy osłabiać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych. Nie powinno się także przyjmować jednocześnie środków przeczyszczających i lukrecji (odwar z korzenia lukrecji stosowany jest pomocniczo w leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy, a także w schorzeniach wątroby).


Sprawdź: Środki przeczyszczające, preparaty regulujące trawienie, siemię lniane


Mniejsze wchłanianie

Niektóre zioła wspomagające trawienie mogą mieć wpływ na wchłanianie zażywanych leków. Opóźniać je będą surowce śluzowe, takie jak siemię lniane, nasiona babki jajowatej czy nasiona babki płesznik. Zmniejszenie wchłaniania leku jest m.in. spowodowane powleczeniem ścian przewodu pokarmowego śluzem (wystarczy dwugodzinna przerwa między przyjęciem leku a wypiciem naparu, by do tej interakcji nie dopuścić).


Zmniejszenie wchłaniania leków może spowodować również przyjmowanie ziół o działaniu przeczyszczającym (np. liść senesu, kora kruszyny), i to z prostego powodu: zioła te przyspieszają wypróżnienie. Lek zbyt szybko wymieciony z żołądka i jelit nie ma po prostu szans całkowicie się wchłonąć.



Bierzesz leki? Uważaj na dziurawiec!


Dziurawiec ma działanie żółciopędne i rozkurczowe. Szczególnie ostrożnie należy stosować zwłaszcza wszelkiego rodzaju wyciągi alkoholowe. Preparatów z wyciągiem alkoholowym nie powinno się łączyć z lekami antydepresyjnymi z grupy SSRI, czyli fluoksetyną, sertraliną, paroksetyną, ponieważ skutkiem takiego połączenia może być zespół serotoninowy (w organizmie pojawia się nadmiar serotoniny, co skutkuje dreszczami, wzmożoną potliwością, przyspieszeniem akcji serca oraz znacznym wzrostem temperatury ciała).


Leków zawierających alkoholowy wyciąg z ziela dziurawca nie mogą zażywać również kobiety stosujące doustne środki antykoncepcyjne. Możliwe są wówczas krwawienia i obniżona skuteczność antykoncepcji. Wiadomo też, że ziele dziurawca osłabia działanie stosowanej w leczeniu astmy teofiliny, leków przeciwzakrzepowych i cyklosporyny (lek immunosupresyjny stosowany po przeszczepie np. serca czy nerki).


Lukrecja kradnie potas

Czy wiesz, że stosowana w problemach żołądkowych lukrecja ma wpływ na gospodarkę wodno-elektrolitową? Przyjmowana długotrwale powoduje zatrzymanie sodu i utratę potasu. Z tego względu wchodzi w interakcje ze stosowanymi m.in. w leczeniu nadciśnienia lekami moczopędnymi. Groźna może być także interakcja z lekami przeciwarytmicznymi czy glikozydami nasercowymi.



Czy wiesz, że dziurawiec i mięta działają rozkurczowo w przewodzie pokarmowym, dzięki czemu są skuteczne w łagodzeniu bólów brzucha spowodowanych jego skurczami?



Co wzmaga wydzielanie żółci?


Gdy dokucza nam niestrawność, warto sięgnąć po tabletki zawierające wyciąg z czarnej rzodkwi, który wzmaga wydzielanie żółci. Warto przy tym pamiętać, że żółć odgrywa podstawową rolę w trawieniu i wchłanianiu tłuszczów. Najważniejszymi jej składnikami są kwasy żółciowe i barwniki żółciowe. Tłuszcze pod wpływem działania kwasów żółciowych tracą napięcie powierzchniowe i rozpadają się na drobne kuleczki, dzięki czemu enzymy mają do nich dostęp i mogą je trawić. Ponadto składniki żółci są konieczne do wchłaniania produktów trawienia tłuszczów z jelit.

Fot. Pixabay
Autor: Joanna Grzegorzewska