​Cukrzyca ciążowa – objawy, normy, dieta. Cukrzyca ciążowa a poród

Cukrzyca ciążowa (cukrzyca ciężarnych) to nieprawidłowa glikemia po raz pierwszy zdiagnozowana w trakcie ciąży. Jakie są objawy cukrzycy ciążowej? Jak często kontrolować poziom cukru w ciąży?

Cukrzyca ciążowa (cukrzyca ciężarnych) to nieprawidłowa glikemia po raz pierwszy zdiagnozowana w trakcie ciąży. Jakie są objawy cukrzycy ciążowej? Jak często kontrolować poziom cukru w ciąży?

Cukrzyca ciążowa to czasowa postać cukrzycy – rozpoznanie tego typu cukrzycy stawia się zazwyczaj pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży.


Główną przyczyną cukrzycy ciążowej, która ustępuje po urodzeniu dziecka, są zaburzenia hormonalne (m.in. zwiększenie produkcji prolaktyny, laktogenu łożyskowego, kortyzolu, glukagonu – hormonów, które są antagonistami insuliny). W wyniku zaburzenia wrażliwości organizmu na insulinę rozwija się insulinooporność.


Cukrzyca ciążowa a cukrzyca przedciążowa (cukrzyca w ciąży) – różnice

Cukrzyca ciążowa nie jest tym samym, co cukrzyca w ciąży. Jeśli kobieta chorująca na cukrzycę typu 1. lub cukrzycę typu 2. zajdzie w ciążę, mówimy o cukrzycy w ciąży (inaczej: cukrzyca przedciążowa).


Poziom cukru we krwi może w takiej sytuacji odbiegać od normy już na początku ciąży. Jeżeli zaburzenia gospodarki węglowodanowej po raz pierwszy występują w ciąży (z reguły dzieje się tak w drugim trymestrze ciąży), to diagnozowana jest wówczas cukrzyca ciążowa.


Cukrzyca ciążowa – czynniki ryzyka

  • nadwaga;
  • otyłość;
  • wiek powyżej 35 lat;
  • cukrzyca ciążowa w poprzedniej ciąży;
  • cukrzyca typu 2. w rodzinie;
  • nadciśnienie tętnicze;
  • zespół policystycznych jajników.


Zdarzają się przypadki cukrzycy ciążowej, której przyczyną jest prawdopodobnie czynnik genetyczny – wrodzona predyspozycja do zaburzeń gospodarki węglowodanowej.


Cukrzyca ciążowa – objawy

  • silne pragnienie;
  • częste oddawanie moczu;
  • wzmożony apetyt;
  • infekcje pochwy;
  • zaburzenia widzenia;
  • zawroty głowy;
  • suchość w jamie ustnej;
  • omdlenia;
  • osłabienie.


U większości kobiet cukrzyca ciążowa nie daje wyraźnych objawów, możliwe objawy cukrzycy ciążowej to m.in.: silne pragnienie; częste oddawanie moczu; wzmożony apetyt; infekcje pochwy; zaburzenia widzenia / PixabayU większości kobiet cukrzyca ciążowa nie daje wyraźnych objawów, możliwe objawy cukrzycy ciążowej to m.in.: silne pragnienie; częste oddawanie moczu; wzmożony apetyt; infekcje pochwy; zaburzenia widzenia / Pixabay


UWAGA! U większości kobiet cukrzyca ciążowa nie daje wyraźnych i wczesnych objawów – najczęściej rozwija się w ukryciu. Pierwsze objawy cukrzycy ciężarnych związane są zwykle z hiperglikemią (przecukrzeniem).


Cukrzyca ciążowa – badania

Pierwsze badanie poziomu cukru we krwi powinno być zlecone już na pierwszej wizycie u ginekologa (zwykle między 5. a 8. tygodniem ciąży, nie później niż do 10. tygodnia ciąży).


Kolejne oznaczenie poziomu glukozy wykonuje się między 24. a 28. tygodniem ciąży – przeprowadza się tzw. doustny test obciążenia glukozą (OGTT). To kolejne badanie, które może pomóc w zdiagnozowaniu cukrzycy ciążowej. Glikemia na czczo powinna wynosić mniej niż 100 mg/dl, po godzinie od wykonania testu – poniżej 180 mg/dl; po dwóch godzinach od wykonania testu poniżej 140 mg/dl.


Dodatkowo zaleca się wykonanie badania ogólnego moczu, które może wykazać zbyt wysokie stężenie cukru.


Cukrzyca ciążowa – normy

  • poziom cukru we krwi na czczo: 60–95 mg/dl;
  • poziom cukru przed posiłkiem: 60–105 mg/dl;
  • poziom cukru w 1 godz. po posiłku: <120 mg/dl;
  • poziom cukru 2-4 godz. w nocy: >60 mg/dl.


Dieta w cukrzycy ciążowej

Najczęściej wystarczy odpowiednia, zrównoważona dieta, aby utrzymać prawidłową glikemię w przebiegu cukrzycy ciążowej.


  • Należy jeść regularnie – jedzenie o stałych porach pomoże utrzymać poziom glukozy w normie.
  • Ważne jest śniadanie – warto ograniczyć pokarmy bogate w węglowodany, a zwiększyć udział białka w diecie.
  • Porcje powinny być niewielkie, posiłki ubogie w cukry proste.
  • Co ciekawe – znaczenie ma np. rozdrobnienie produktów (bardziej rozdrobniony pokarm szybciej się wchłania).


Cukrzyca ciążowa – leczenie

Podstawowym celem leczenia cukrzycy ciążowej jest utrzymanie prawidłowej glikemii. Zaleca się wykonywać badanie poziomu cukru za pomocą glukometru nawet 3-4 razy dziennie.


Czytaj więcej o leczeniu cukrzycy


Bardzo ważny jest wybór precyzyjnego i nowoczesnego glukometru – z praktycznymi funkcjami, które umożliwią wykonywanie pomiarów nocnych (wyświetlacz z podświetleniem) i oznaczanie pomiarów okołoposiłkowych Warto też prowadzić dzienniczek glikemii.


Jedną z metod leczenia cukrzycy ciążowej jest systematyczna aktywność ruchowa o umiarkowanym natężeniu. Przykłady ćwiczeń dla kobiet w ciąży:


  • nordic walking;
  • aerobik dla ciężarnych;
  • ćwiczenia w wodzie;
  • pływanie;
  • spacery;
  • zajęcia pod okiem fizjoterapeuty.


U kobiet, u których nie udaje się wyrównać glikemii za pomocą tzw. diety cukrzycowej i aktywności fizycznej, stosowane są insuliny ludzkie oraz krótko działające analogi insulin. Te rodzaje insulin są dopuszczone do stosowania w okresie ciąży (nie zaleca się stosowania doustnych leków na cukrzycę). Powikłaniem terapii insuliną mogą być niedocukrzenia. Jeśli wystąpią objawy hipoglikemii (zawroty głowy, drżenie rąk, bóle głowy, nagłe uczucie głodu, osłabienie, nadmierna potliwość), należy zwrócić się do lekarza.


Cukrzyca ciążowa – powikłania

Warto pamiętać, że niekontrolowana cukrzyca ciążowa to zagrożenie zarówno dla matki (u ciężarnych z cukrzycą ciążową częściej rozwija się nadciśnienie tętnicze, cholestaza i wielowodzie), jak i płodu (większe ryzyko niedotlenienia, urazów okołoporodowych, hipoglikemii poporodowej, żółtaczki okresu noworodkowego oraz zaburzeń oddychania i infekcji). Należy więc bezwzględnie stosować się do zaleceń lekarza.


Neuropatia – groźne powikłanie cukrzycy, czytaj więcej:
Autor: Jacek Krajl