​Cukrzyca – badania laboratoryjne, testy diagnostyczne

Samokontrola w cukrzycy to nie tylko codzienne pomiary poziomu cukru, ale też okresowe badania laboratoryjne i wizyty u diabetologa. Uzupełnieniem samokontroli mogą być również testy diagnostyczne, które można wykonać w domu.

Samokontrola w cukrzycy to nie tylko codzienne pomiary poziomu cukru, ale też okresowe badania laboratoryjne i wizyty u diabetologa. Uzupełnieniem samokontroli mogą być również testy diagnostyczne, które można wykonać w domu.

W zależności od wieku osoby z cukrzycą, zaawansowania i typu cukrzycy należy wykonywać badania laboratoryjne z różną częstotliwością. Poza regularnym wykonywaniem zalecanych w cukrzycy badań bardzo ważna jest również edukacja terapeutyczna i dietetyczna. Przestrzeganie zasad samokontroli pozwala osobom z cukrzycą na normalne funkcjonowanie oraz szybsze reagowanie w celu zmniejszenia ryzyka powikłań cukrzycy.


Czytaj też:


Niezbędne badania w cukrzycy


1. Badanie poziomu cukru

Podstawowy element samokontroli w cukrzycy to stałe monitorowanie glikemii za pomocą glukometru – najlepiej aby urządzenie miało praktyczne funkcje, które umożliwią wykonywanie pomiarów nocnych (wyświetlacz z podświetleniem) i oznaczanie pomiarów okołoposiłkowych.


2. Hemoglobina glikowana (HbA1c)

Odsetek hemoglobiny glikowanej (HbA1c) to retrospektywny wskaźnik (średnia wartość cukru we krwi w ostatnich kilku miesiącach), który pomaga w ocenie ryzyka rozwoju powikłań cukrzycowych oraz metabolicznego wyrównania cukrzycy. Pomiar hemoglobiny glikowanej zaleca się wykonywać minimum dwa razy w roku.


Dowiedz się więcej o cukrzycy:


3. Lipidogram i badania tętnic nóg metodą dopplerowską

Lipidogram jest badaniem, które obejmuje stężenie tzw. złego cholesterolu LDL (low-density lipoprotein), trójglicerydów (TG) oraz tzw. dobrego cholesterolu HDL (high-density lipoprotein). Jednym z powikłań cukrzycy może być miażdżyca, dlatego poziom cholesterolu należy wykonać raz w roku. Dodatkowo zaleca się wykonanie badania tętnic nóg metodą dopplerowską (raz na dwa lata u osób powyżej 35. roku życia).


4. Kreatynina

Badanie poziomu kreatyniny należywykonać minimum raz w roku. Badanie kreatyniny pozwala sprawdzić zdolność nerek do wydalania kreatyniny z moczem w określonym czasie. podwyższony poziom kreatyniny może wskazywać na problem z układem moczowym (jednym z powikłań cukrzycy jest nefropatia cukrzycowa).


5. Ciśnienie tętnicze

Nadciśnienie to częsty problem diabetyków – pomiar ciśnienia powinien być wykonywany przy każdej wizycie lekarskiej.


6. Badanie okulistyczne

Zespół suchego oka, retinopatia, jaskra i zaćma – to możliwe powikłania w przebiegu cukrzycy. Badanie oczu zaleca się wykonywać minimum raz do roku.


7. EKG (spoczynkowe i wysiłkowe)

Jednym z powikłań cukrzycy może być choroba niedokrwiennej serca. Badanie EKG jest szczególnie zalecane u osób z cukrzycą powyżej 35. roku życia (minimum raz w roku). Próbę wysiłkową warto wykonać minimum raz na dwa lata.


Jednym z powikłań cukrzycy może być choroba niedokrwiennej serca. Badanie EKG jest szczególnie zalecane u osób z cukrzycą powyżej 35. roku życia (minimum raz w roku) / PixabayJednym z powikłań cukrzycy może być choroba niedokrwiennej serca. Badanie EKG jest szczególnie zalecane u osób z cukrzycą powyżej 35. roku życia (minimum raz w roku) / Pixabay


8. Badanie ogólne moczu

Badanie moczu pozwala ocenić zarówno stan układu moczowego, jak i wielu innych narządów. W przypadku cukrzycy warto wykonywać badanie ogólne moczu 1-2 razy w roku.


9. Badanie neurologiczne wraz z oceną czucia wibracji

Badanie neurologiczne pozwala ocenić funkcję nerwów obwodowych, które mogą być uszkodzone w wyniku cukrzycy (jednym z powikłań cukrzycy jest neuropatia cukrzycowa). Badanie z oceną czucia wibracji powinno być wykonane 1-2 razy w roku.


10. Wydalanie albuminy z moczem (albuminuria)

Jako element diagnostyki nefropatii cukrzycowej wykonuje się badanie albumin w moczu. Minimum raz w roku zaleca się wykonać badanie albumin w próbce moczu w kierunku nefropatii – w cukrzycy typu 1. od 5. roku choroby, a w cukrzycy typu 2. – od chwili rozpoznania choroby.


11. Badanie stóp

Jednym z powikłań cukrzycy jest zespół stopy cukrzycowej. Warto badań stopy przy okazji każdej wizyty lekarskiej, a dodatkowo dbać o stopy każdego dnia (sprawdzać, czy na nogach nie ma zadrapań, drobnych pęknięć i ranek, które mogą zwiastować początki stopy cukrzycowej).


12. Testy diagnostyczne ważne dla diabetyków:


  • test na ciała ketonowe;
  • test na poziom cholesterolu;
  • badanie poziomu cholesterolu;
  • test na infekcje dróg moczowych;
  • test na Helicobacter pylori.


Czytaj więcej o leczeniu cukrzycy
Autor: Jacek Krajl