​Chłoniak – objawy, rokowania, morfologia, leczenie

Co to jest chłoniak? To grupa nowotworów powstających w układzie limfatycznym. Rodzaje chłoniaków to: chłoniaki ziarnicze (ziarnica złośliwa; chłoniak Hodgkina, choroba Hodgkina) i chłoniaki nieziarnicze. Pierwsze objawy chłoniaka to: powiększone węzły chłonne szyjne, pachwinowe lub pachowe; osłabienie; gorączka; nagłe chudnięcie. Czy chłoniak boli? Jakie badadania wykonać w przypadku podejrzenia chłoniaka?

Co to jest chłoniak? To grupa nowotworów powstających w układzie limfatycznym. Rodzaje chłoniaków to: chłoniaki ziarnicze (ziarnica złośliwa; chłoniak Hodgkina, choroba Hodgkina) i chłoniaki nieziarnicze. Pierwsze objawy chłoniaka to: powiększone węzły chłonne szyjne, pachwinowe lub pachowe; osłabienie; gorączka; nagłe chudnięcie. Czy chłoniak boli? Jakie badadania wykonać w przypadku podejrzenia chłoniaka?

Czym są chłoniaki?

Chłoniaki stanowią grupę nowotworów układu chłonnego - wywodzą się z białych ciałek krwi . Pierwszym objawem chłoniaka jest często powiększenie węzłów chłonnych, powiększenie śledziony i powiększenie wątroby.


Rodzaje chłoniaków

Podstawowy podział chłoniaków:

  • chłoniaki ziarnicze (chłoniak Hodgkina, ziarnica złośliwa)
  • chłoniaki nieziarnicze (chłoniaki nieziarniste).



Chłoniaki nieziarnicze

Zgodnie z klasyfikacją WHO do chłoniaków nieziarniczych zaliczane są: chłoniaki B-komórkowe (chłoniak limfoblastyczny / białaczka limfoblastyczna B-komórkowa; białaczka limfatyczna typu przewlekłego; białaczka włochatokomórkowa; chłoniak z komórek płaszcza; chłoniak strefy brzeżnej; chłoniak grudkowy; chłoniak rozlany z dużych komórek B; szpiczak plazmocytowy; chłoniak limfoplazmocytowy/makroglobulinemia Waldenströma; chłoniak Burkitta) i chłoniaki T/NK-komórkowe (ziarniniak grzybiasty; anaplastyczny chłoniak wielkokomórkowy; chłoniak z obwodowych komórek T; chłoniak/białaczka limfoblastyczna T-komórkowa).


Podział chłoniaka ze względu na klasyfikację kliniczną i przebieg: chłoniaki o powolnym przebiegu (często wieloletni przebieg - dobre rokowanie); chłoniaki o agresywnym przebiegu (dynamiczny przebieg, duża wrażliwość na chemioterapię); chłoniaki o bardzo agresywnym przebiegu (w przypadku tego rodzaju chłoniaków stosowane są intensywne programy wielolekowe, rokowania gorsze niż w przypadku chłoniaków o powolnym przebiegu).


Białaczki chłoniakowe dzieli się na ostre (białaczka szpikowa i limfoblastyczna) i przewlekłe (białaczka szpikowa i limfatyczna).



Chłoniak – objawy

  • niebolesne powiększone węzły chłonne całego ciała (powiększone węzły szyjne, pachowe, pachwinowe);
  • powiększenie wątroby;
  • powiększenie śledziony;
  • nagła utrata masy ciała;
  • anemia (niedokrwistość);
  • ból kości;
  • osłabienie, zmęczenie;
  • częste infekcje;
  • bóle brzucha, niedrożność jelit;
  • gorączka;
  • duszności;
  • nocne poty.


Objawy chłoniaka w pierwszej fazie często można przeoczyć – w pierwszej fazie choroby może wystąpić jedynie powiększenie węzłów chłonnych. Powiększone węzły to sygnał alarmowy, który powinien skłonić do pilnej wizyty u lekarza. Niecharakterystyczne objawy chłoniaka to m.in. żółtaczka (jeśli chłoniak zajmie wątrobę); objawy skórne (swędzenie skóry, wysypka). Ból brzucha w przypadku chłoniaka wynika z powiększenia śledziony lub wątroby; w przypadku nacieczenia szpiku mogą wystąpić: leukopenia i anemia; krwawienie z odbytu, niedrożność jelit – to częste objawy chłoniaka zlokalizowanego w układzie pokarmowym.



Chłoniak Hodgkina (dawniej: ziarnica złośliwa)

„Ziarnica złośliwa” to termin, który odchodzi w niepamięć – obecnie stosowaną nazwą choroby jest chłoniak Hodgkina. To występująca najczęściej w grupie wiekowej 15-35 lat oraz po 50. roku życia. Objawy chłoniaka Hodkina to przede wszystkim powiększenie węzłów chłonnych, pozostałe objawy to m.in.: świąd skóry, osłabienie, zmęczenie, powiększenie wątroby i śledziony, gorączka, utrata masy ciała.


Chłoniak Burkitta

Ten rodzaj chłoniaka to typ nowotworu złośliwego zaliczanego do grupy chłoniaków nieziarnicznych. Chłoniak Burkitta występuje głównie u osób młodych, rozwija się bardzo szybko, najczęstsze objawy chłoniaka Burkitta to bóle brzucha, zaburzenia łaknienia, biegunki, wymioty, zaparcia, utrata apetytu.


Chłoniak skórny – T-komórkowy

Chłoniak skórny, rzadki typ chłoniaka nieziarniczego, występuje najczęściej między 40. a 60. rokiem życia. Częściej chłoniak skórny występuje u mężczyzn. Najczęściej występującymi typami chłoniaka skórnego są: ziarniniak grzybiasty, Zespół Sezary'ego.



Chłoniak – rokowania

Rokowanie w przypadku chłoniaka określa się w oparciu o identyfikację rodzaju chłoniaka (w tym celu badany jest konkretny typ komórek nowotworowych i analiza zaawansowania klinicznego chłoniaka). O szansach chorego na wyzdrowienie decyduje wiele czynników - każdy przypadek chłoniaka jest indywidualny i wymaga szczegółowej analizy; najczęściej nie da się określić rokowań od razu po rozpoznaniu chłoniaka.

Czy chłoniak to nowotwór złośliwy? Tak, chłoniaki to nowotwory złośliwe, ale w zalezności od rodzaju chłoniaka można mówić o wysokim lub niskim stopniu złośliwości.


Chłoniak – leczenie

Każdy przypadek chłoniaka jest inny – metoda leczenia dobierana jest w zależności od typu chłoniaka i stopnia zaawansowania choroby. Leczenie chłoniaka polega na wielolekowej chemioterapii i/lub wdrożeniu immunoterapii skojarzonej z radioterapią. W niektórych przypadkach stosowany jest przeszczep komórek macierzystych szpiku kostnego.


Chłoniak – morfologia

W przypadku chłoniaków badanie morfologiczne krwi może nie wykazywać odchyłów od normy – szczególnie w pierwszej fazie choroby rzadko w morfologii widać zmiany w wynikach.



Autor: Jacek Krajl