Ból brzucha – przyczyny. Na co wskazują bóle brzucha?

Co mi dolega? To żołądek? Wątroba? A może alergia? Przyczyn bólu w okolicach poniżej żeber może być wiele. Ból brzucha po prawej lub lewej stronie, ból w nadbrzuszu lub podbrzuszu – w diagnostyce bólu brzucha ważna jest lokalizacja bólu i objawy towarzyszące.

Co mi dolega? To żołądek? Wątroba? A może alergia? Przyczyn bólu w okolicach poniżej żeber może być wiele. Ból brzucha po prawej lub lewej stronie, ból w nadbrzuszu lub podbrzuszu – w diagnostyce bólu brzucha ważna jest lokalizacja bólu i objawy towarzyszące.

Ból brzucha po prawej strony – czy chora wątroba boli?

Czy wątroba może boleć? Nie, wątroba nie jest unerwiona. Można cierpieć nawet na marskość wątroby i nie mieć żadnych objawów. Co zatem możne oznaczać ból w prawym podżebrzu?


– Zazwyczaj albo to są nerwobóle, albo odczuwamy ból jelit lub pęcherzyka żółciowego. Ale czasami rzeczywiście przyczyną jest wątroba. Po przejedzeniu krew napływa tam, gdzie jest najbardziej potrzebna, czyli do narządów trawiennych. Wątroba się powiększa, rozpycha otaczającą ten organ torebkę, a ta torebka jest w przeciwieństwie do wątroby unerwiona, w związku z czym można odczuwać ból i dyskomfort – mówi dr Antoni Gugulski, gastrolog enterolog.


Czytaj też: Ból głowy od żołądka


Ból brzucha (ból w nadbrzuszu) – groźne wrzody

Chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy może towarzyszyć ból nadbrzusza, określany jako gniotący, uwierający lub kłujący i palący. Choroba wrzodowa żołądka może przebiegać bez objawów, przy czym powikłania tej choroby mogą być bardzo poważne. Do najczęstszych zaliczane jest przebicie ściany żołądka (perforacja żołądka) oraz krwotoki wewnętrzne. W jednym i drugim przypadku istnieje ryzyko śmierci w wyniku powikłań. Nierzadko w takich sytuacjach konieczna jest szybka interwencja chirurgiczna.


gdzie znajduje się trzustkaBól brzucha po prawej lub lewej stronie, ból w nadbrzuszu lub podbrzuszu – w diagnostyce bólu brzucha ważna jest lokalizacja bólu i objawy towarzyszące / 123RF


Dwie przyczyny choroby wrzodowej:

  • bakteria Helicobacter pylori
  • nadużywanie niesterydowych leków przeciwzapalnych

Inne czynniki ryzyka:

  • palenie papierosów,
  • częste picie mocnej kawy,
  • nadużywanie alkoholu


Gastroskopia i test na Helicobacter pylori

Jeśli występują przewlekłe problemy z żołądkiem, to lekarz powinien zlecić wykonanie gastroskopii oraz testu na obecność Helicobacter pylori. Bakterii można się pozbyć - kuracja farmakologiczna trwa ok. 10 dni.


Czytaj też: Jakie są objawy niestrawności?


Ból brzucha a nietolerancja laktozy

Nietolerancja laktozy może być kolejną przyczyną rewolucji w przewodzie pokarmowym. Co ciekawe - najczęściej człowiek nie rodzi się z tą dolegliwością - szacuje się, że w 99,9 proc. lekarze spotykają się z nabytą nietolerancją laktozy. Nietolerancja laktozy może występować w formie trwałej lub przejściowej. Przyczyną nietolerancji laktozy jest zniszczenie nabłonka jelitowego przez proces zapalny.


– Jeżeli po wypiciu mleka pojawiają się wzdęcia i biegunka, to jasny znak, że być może mamy nabytą nietolerancję laktozy. W przypadku potwierdzenia badaniami nietolerancji laktozy istnieją jedynie dwa sposoby uniknięcia przykrych objawów: stosować enzym - laktazę - w formie tabletki lub zrezygnować z mleka. Można natomiast spożywać artykuły nabiałowe, jak np. żółty ser.


Ból brzucha i biegunka – wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekła choroba zapalna. Im bardziej rozległa postać schorzenia, tym gorsze rokowania. Główne objawy to krew w stolcu, biegunka z krwią. Choroba przebiega z okresami aktywnych objawów oraz okresami remisji.


– Najczęściej więcej jest remisji niż rzutów choroby. Można 20 lat żyć z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i nie mieć żadnych objawów. Chorobę wywołuje błąd układu immunologicznego, który komórki wyściełające światło jelita grubego traktuje jako obce i niszczy je, wysyłając przeciwciała. W ten sposób powstaje ostry, zapalny stan – mówi dr Gugulski.


Nawet jeśli nie występują objawy, pacjent ze zdiagnozowaną chorobą powinien do końca życia przyjmować leki, dzięki którym nie będzie nawrotów albo będą one rzadsze i mniej uciążliwe. Przebieg choroby może też być bardzo ciężki i owocować usunięciem fragmentu jelita oraz długotrwałym leczeniem klinicznym. Częściej jednak można z tą chorobą żyć i dobrze funkcjonować.


Ból brzucha od pasożytów

Czytaj więcej:

Pasożyty w organizmie

Pasożyty jelitowe – objawy

Lamblia – objawy

Glista ludzka – objawy


gdzie znajduje się trzustkaNapadowe bóle brzucha, skurcze brzucha po jedzeniu, biegunki, wzdęcia i nudności – takie objawy mogą występować w przypadku zarażenia lamblią / 123RF


Zespół jelita drażliwego (nerwica żołądka)

Zespół jelita drażliwego to kolejna możliwa przyczyna dolegliwości żołądkowej. Szacuje się, że zespół jelita drażliwego może dotykać nawet 20 proc. populacji, częściej chorują.


Jakie są objawy zespołu jelita drażliwego? Objawy to m.in.: zaparcia, biegunki lub zaparcia i biegunki występujące naprzemiennie. Jednym z objawów może być też ból brzucha. Do tego dochodzą jeszcze objawy takie, jak: gazy, uczucie bulgotania, przelewania w brzuchu. Wszystko to składa się na znaczne pogorszenie jakości życia dotkniętych zespołem jelita drażliwego osób. Powyższe objawy powiązane są z zaburzeniami perystaltyki jelit oraz czucia trzewnego. Naturalne ruchy odczuwane są jako coś strasznego. Każdy doświadcza przechodzenia treści kałowej czy gazów przez jelita, natomiast u osób z zespołem jelita drażliwego wywołuje to duży dyskomfort.


– Konsultacja z lekarzem jest niezbędna, choćby po to, aby wyeliminować dużo groźniejsze schorzenia z rakiem włącznie – przekonuje dr Antoni Gugulski. – W zespole jelita drażliwego jelito powinno być całkowicie zdrowe. Realne, konkretne problemy nie wynikają z choroby organicznej, guza czy polipa, lecz mają podłoże psychiczne. Nie ma jednego uniwersalnego leku dla każdego. Stąd też potrzebna jest wizyta u lekarza, aby dostać zalecenia. Na ogół są to zalecenia farmakologiczne, czasem dietetyczne.


Inna nazwa choroby to: nerwica żołądka


Kolka, czyli ostry ból brzucha

Cierpią na nią dzieci, młodzież, osoby dorosłe. Objawy kolki to ostry ból brzucha, który powstaje w wyniku skurczu, np. moczowodu, dróg żółciowych czy jelit. Ból kolkowy pacjenci odczuwają także wtedy, gdy kamień nerkowy zatka światło narządu. Młodzież przypomina sobie o kolce podczas lekcji wychowania fizycznego. Za ból odpowiada skurcz mięśni gładkich jelit, co przy intensywnym bieganiu jest zupełnie naturalną reakcją.


Kolka jelitowa bardzo często występuje u niemowląt. Przyczyną kolki jelitowej jest rozciągnięcie jelit przez nagromadzone gazy. Atak kolki u dziecka zaczyna się gwałtownie, najczęściej w godzinach popołudniowych. Dolegliwości najczęściej znikają samoistnie po trzecim miesiącu życia (choć mogą ciągnąć się nawet do 8-9 miesiąca życia). Dziecku pomoże herbatka z rumianku lub kopru włoskiego, a także masaż brzuszka. Przy karmieniu uważajmy na to, by pokarm z butelki spływał kroplami (dzięki czemu dziecko nie nałyka się powietrza).


Czytaj też: Kolka wątrobowa – objawy


gdzie znajduje się trzustkaUSG jamy brzusznej (USG brzucha) to badanie, które służy do diagnostyki i oceny stanu oraz wielkości wielu narządów wewnętrznych, a także do monitorowania leczenia chorób przewlekłych, nowotworów (w tym wykrywania przerzutów nowotworowych) / 123RF


Czytaj więcej o badaniu: USG jamy brzusznej

Autor: jot / Jerzy Dziekoński