​Badania na boreliozę – diagnostyka, testy na boreliozę

Rozpoznanie boreliozy to bardzo wielkie wyzwanie. Gdy występują objawy boreliozy, antybiotykoterapię zaleca się poprzedzić wykonaniem badań diagnostycznych. Badania laboratoryjne i testy na boreliozę to m.in.: test Elisa, Western Blot, test PCR, test transformacji blastycznej LTT oraz oznaczenie poziomu przeciwciał w krążących kompleksach immunologicznych. Jak rozpoznać boreliozę? Które badania na boreliozę są najskuteczniejsze?

Rozpoznanie boreliozy to bardzo wielkie wyzwanie. Gdy występują objawy boreliozy, antybiotykoterapię zaleca się poprzedzić wykonaniem badań diagnostycznych. Badania laboratoryjne i testy na boreliozę to m.in.: test Elisa, Western Blot, test PCR, test transformacji blastycznej LTT oraz oznaczenie poziomu przeciwciał w krążących kompleksach immunologicznych. Jak rozpoznać boreliozę? Które badania na boreliozę są najskuteczniejsze?

Co to jest borelioza? To choroba zakaźna przenoszona przez kleszcze i wywoływana przez bakterie zaliczane do krętków: Borrelia burgdorferi; Borrelia garinii, Borrelia afzelii, Borrelia japonica. Inne nazwy boreliozy to: krętkowica kleszczowa, choroba z Lyme. Do zakażenia boreliozą dochodzi w momencie ugryzienia kleszcza (bakterie przenoszona są poprzez ślinę lub wymiociny kleszcza).


Pierwsze objawy boreliozy mogą być nieuchwytne, ale często charakterystycznym objawem jest rumień wędrujący, czyli czerwony, wędrujący pierścień, który może się pojawić po żerowaniu kleszcza – nosiciela boreliozy, ale wcale nie musi. Inne objawy boreliozy to m.in.: bóle głowy; bóle mięśni; ból stawów; gorączka; stan podgorączkowy; sztywność stawów, drętwienie.


Po pierwszym etapie boreliozy u niektórych zakażonych osób rozwija się neuroborelioza (rodzaj boreliozy, której objawy dotyczą przede wszystkim układu nerwowego) lub postać wczesna boreliozy rozsiana. Nieleczona borelioza może przyczynić się do rozwoju groźnych powikłań, dlatego w przypadku podejrzenia boreliozy należy bezzwłocznie udać się do lekarza i wykonać badania na boreliozę.


Czytaj też:


Badania na boreliozę:

  • test Elisa;
  • test Western Blot;
  • krążące kompleksy immunologiczne (KKI) anty Borrelia burgdorferi IgG/IgM;
  • test LTT (test transformacji blastycznej LTT; metoda ELISPOT);
  • test PCR (Borrelia burgdorferi DNA; metoda PCR);
  • test CD57+/CD3- (test Borelioza CD57);
  • test C6 Lyme.


Badania na boreliozę – diagnostyka boreliozy

Podstawą rozpoznania boreliozy jest obecnie diagnostyka serologiczna, która polega na wykazaniu obecności w surowicy krwi przeciwciał skierowanych przeciwko krętkom Borrelia (IgA i IgG). Obecnie badania na boreliozę (a właściwie testy na obecność przeciwciał) wykonywane są w dwóch etapach:


  • badanie na boreliozę – etap pierwszy: polega na wykonaniu ilościowego test immunoenzymatycznego; test na boreliozę wykonuje się w postaci testu Elisa;
  • badanie na boreliozę – etap drugi: drugi etap diagnostyczny wykonuje się, gdy w pierwszym etapie wynik testu na boreliozę jest dodatni lub niejednoznaczny; w drugim etapie stosowaną technikną jest Western blot, dzięki której możliwe jest wyeliminowanie fałszywie dodatnich wyników testu ELISA.


Czytaj też:



Badanie na boreliozę – cena

Ile kosztują podstawowe badania na boreliozę? Test ELISA bez refundacji kosztuje ok. 60-80 zł (w zależności od laboratorium); test Western Blot kosztuje od 150 do 300 zł (w zależności od laboratorium).


W przypadku trudności diagnostycznych wykonuje się kolejne, bardziej zaawansowane testy i badania na boreliozę, m.in.: krążące kompleksy immunologiczne (KKI) anty Borrelia burgdorferi IgG/IgM; test LTT (kosztuje ok. 600-700) i test CD57+/CD3-.


Badania wykonywane zarówno w diagnostyce, jak i w monitorowaniu leczenia boreliozy to m.in.: test C6 Lyme, test LTT, test CD57+/CD3-. W zależności od laboratorium koszt za jedno badanie na boreliozę mieści się w przedziale od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.


Test na boreliozę: test ELISA (ilościowy test immunoenzymatyczny)

Test ELISA (ang. enzyme-linked immunosorbent assay; ilościowy test immunoenzymatyczny ELISA) to jedno z podstawowych badań na boreliozę, stosowany jest w celu wykrycia we krwi przeciwciał boreliozy. Wiarygodność testu Elisa jest niska – ocenia się, że w 4-7 przypadkach na 10 daje on wynik fałszywie dodatni (wynik testu Elisa często wykazuje występowanie innych przeciwciał). Test ELISA polega na pobraniu krwi żylnej.


Czytaj także:


Test na boreliozę: Western Blot

Dodatni wynik testu Elisa powinien skutkować wykonaniem kolejnego testu – Western Blot. Test Western Blot (western blotting, immunoblotting) to metoda diagnostyczna, która polega na wykrywaniu określonych białek. W badaniu Western Blot lizat krętków zostaje rozdzielony elektroforetycznie i przeniesiony na membranę, a podstawowym celem badania jest odróżnianie wyników fałszywie dodatnich od prawdziwie dodatnich (lub wyników nieokreślonych w testach serologicznych).


Western Blot jest obecnie złotym standardem diagnostycznym. Warto wiedzieć, że dodatni wynik testu Western Blot wskazuje na obecne krętkami lub obecne zakażenie, zaś ujemny wynik Western Blot (przy jednoczesnym występowaniu objawów boreliozy) jest wskazaniem do ponownego wykonania testu Western Blot (test wykonuje się co 2-4 tygodnie). Wadą testu Western Blot jest fakt, że negatywny wynik w teście nie wyklucza infekcji krętkami Borrelia (szczególnie w początkowej fazie infekcji często przeciwciała nie występują jeszcze w takiej ilości, aby je wykryć).


Test na boreliozę: test PCR

Czym jest test PCR? Test na boreliozę tego typu nazywany jest również „Borrelia burgdorferi – DNA test” (skrót PCR oznacza metodę diagnostyczną). Test PCR wykrywa nie przeciwciała, tylko DNA bakterii wywołującej boreliozę. Wykonuje się go z wycinka skóry pobranego z rumienia wędrującego, z płynu mózgowo-rdzeniowego, płynu stawowego lub chrząstki stawowe.


Test PCR można wykonać od razu po ukąszeniu – wykonuje się go nie tylko z wycinka skóry pobranego z rumienia wędrującego, ale też z płynu mózgowo-rdzeniowego, płynu stawowego lub chrząstki stawowej. Koszt testu PCR to ok. 150-200 zł (w zależności od laboratorium).


Test na boreliozę: test transformacji blastycznej LTT

Test LTT Borelioza to badanie transformacji limfocytów. Wskazaniem do wykonania badania LTT w kierunku boreliozy są niepewne wyniki badań serologicznych, podejrzenie boreliozy przetrwałej. test transformacji blastycznej LTT wykonuje się również w celu monitorowania leczenia boreliozy.


Test polega na badaniu limfocytarnej odpowiedzi systemu immunologicznego na antygeny bakterii Borrelia. Dodatni wynik testu LTT wskazuje, że w momencie badania układ odpornościowy był w trakcie zwalczania atakującego go patogenu. Koszt badania LTT na boreliozę to ok. 600 zł (w zależności od laboratorium).


Badanie na boreliozę: oznaczenie poziomu przeciwciał w krążących kompleksach immunologicznych

Krążące kompleksy immunologiczne (KKI) anty Borrelia burgdorferi IGG to badanie na boreliozę wykonywane w przypadku występowania trudności diagnostycznych. Badanie polega na rozbiciu tak zwanych krążących kompleksów immunologicznych (KKI) i analizie KKI pod kątem obecności przeciwciał przeciwko B. burgdorferi. Koszt badania KKI to ok. 500 zł (w zależności od laboratorium).


Test na boreliozę – test CD57+/CD3-

Test CD57+/CD3- wykonywany jest zarówno w diagnostyce boreliozy (szczególnie w przypadku seronegatywnej boreliozy, czyli objawów klinicznych boreliozy i ujemnych wyników w testach serologicznych).


Oznaczenie subpopulacji limfocytów CD57+/CD3-, bardzo charakterystycznej dla boreliozy, umożliwia określenie stopnia zakażenia. Koszt testu CD57+/CD3- to ok. 150-200 zł (w zależności od laboratorium).


Test na boreliozę – test C6 Lyme

Badanie C6 Lyme (IgG + IgM) to oznaczenie stężenia przeciwciał specyficznych dla antygenu VIsE/C6. To jedno z badań na boreliozę wykorzystywane szczególnie w czasie jej leczenia (zwykle test C6 wykonuje się 3 razy: na początku antybiotykoterapii, po 6 miesiącach i po roku). Koszt badania C6 to ok. 250 zł (w zależności od laboratorium).

Autor: Jacek Krajl