Badamy się sami

Każdy z nas może sam profilaktycznie sprawdzić swój organizm. Jak? Za pomocą testu diagnostycznego.

W odpowiedzi na konkretne dolegliwości oraz uwarunkowania, takie jak: wiek, płeć czy predyspozycje rodzinne, możemy podpowiedzieć klientom naszych aptek, pod jakim kątem powinni się przebadać. W tym celu nie trzeba od razu spotykać się z lekarzem. Na początek wystarczy sięgnąć po proste testy diagnostyczne przeznaczone do samodzielnego stosowania. Pomogą one wstępnie rozpoznać przyczyny najróżniejszych przypadłości, także tych, do których pacjenci już przywykli i jedynie łagodzą ich objawy, jak na przykład - powracający ból żołądka. Testy dobrze się sprawdzają również na wczesnym etapie chorób, kiedy nie dają one jeszcze objawów, na przykład - rozwijający się latami rak jelita oraz w badaniach profilaktycznych.


Wykryjemy nie tylko ciążę

- U nas dostępne są jedynie testy ciążowe - mówi farmaceuta, Lech Formus z apteki w Kętrzynie. - O te testy klienci pytają zdecydowanie najczęściej.

Co jeszcze można zdiagnozować w analogiczny sposób? Kobiety starające się o dziecko mają szansę precyzyjnie wyznaczyć dni płodne, starsze - menopauzę. Mężczyźni mają do dyspozycji testy badające liczbę ruchliwych plemników w nasieniu oraz wykrywające podwyższony poziom specyficznego antygenu prostaty.

Wszyscy możemy sprawdzić skład moczu - pod kątem takich podstawowych parametrów, jak: glukoza, bilirubina, ciała ketonowe, ciężar właściwy, krew, białko, urobilinogen, azotyny i leukocyty. Niezależnie od stanu zdrowia, takie ogólne badanie jest każdemu zalecane profilaktycznie raz do roku. Wyniki testu pomogą wstępnie zdiagnozować przede wszystkim choroby układu moczowego, a pośrednio również wiele innych, m.in. cukrzycę, zatrucie ciążowe czy niekorzystny wpływ diety.

Na rynku są też dostępne testy do domowego użytku umożliwiające wykrycie przeciwciał swoistych dla Helicobacter pylori. Ta bardzo popularna bakteria odpowiada za zapalenia w układzie pokarmowym, objawiające się bólami brzucha czy biegunką, co pacjenci często leczą objawowo na własną rękę.

Domowymi testami do samodzielnego stosowania można ponadto zbadać m.in.: poziom cholesterolu, obecność w organizmie narkotyków bądź ich metabolitów oraz obecność krwi utajonej w kale.


Jak przeprowadzić test

Pacjenci muszą pobrać próbkę, podobnie jak wtedy, kiedy oddajemy ją do badań w laboratorium. W większości przypadków to mocz lub krew, rzadziej ślina, nasienie lub kał. Za pomocą załączonych do testu przyrządów należy odpowiednio umieścić próbkę na testerze - zanurzyć w niej pasek testowy, nanieść krople do określonych okienek itp. Po krótkim, ściśle wskazanym przez producenta czasie można odczytać wynik. Najczęściej należy sprawdzić ilość prążków (kontrolny i testowy) bądź porównać kolory pól na teście do tych z załączonej w opakowaniu skali barwnej.

Ogólna zasada działania wszystkich testów diagnostycznych jest taka sama, jak popularnych testów ciążowych. Substancja znajdująca się na pasku reaguje chemicznie po kontakcie z określonymi substancjami zawartymi w badanych próbkach, dając przy tym odpowiednie zmiany barwne.

W każdym opakowaniu testu znajduje się szczegółowa instrukcja zawierająca informacje, m.in. o: sposobie pobrania próbek, wykonaniu badania oraz o poprawnym odczytaniu wyniku. Zaleceń tych należy bezwzględnie przestrzegać, by nie doszło do dodatkowych reakcji chemicznych, które mogłyby zafałszować wskazania. Badania wykonuje się na pobranych już próbkach, więc są one całkowicie bezpieczne dla pacjentów. Mogą pomóc w nich także inne osoby.


Wynik pozytywny? Czas do lekarza!

- Ze względu na dosyć wysoką skuteczność testów na pewno należy je uznać za przydatne - dodaje farmaceuta, Lech Formus. - Jeśli to możliwe, dlaczego nie sprawdzić czegoś w domu, na spokojnie, zamiast denerwować się w kolejkach i dodatkowo je blokować?

Należy jednak pamiętać, że testy do samodzielnego użytku służą przede wszystkim profilaktyce oraz wyłącznie wstępnej diagnozie.

Kiedy wynik testu jest pozytywny (np. potwierdza ciążę czy menopauzę, wskazuje obecność określonych substancji lub ich podwyższone stężenie), oznacza to, że badany powinien spotkać się z lekarzem, który postawi precyzyjniejszą diagnozę i otoczy pacjenta odpowiednią opieką. Do specjalisty powinna udać się też każda osoba, u której test nie potwierdził konkretnych podejrzeń, a jednak stan jej zdrowia nie jest zadowalający.

Autor: Marlena Przybył