Zyban

  • Skład

    1 tabl. powl. o przedłużonym uwalnianiu zawiera 150 mg chlorowodorku bupropionu.

  • Działanie

    Selektywny inhibitor neuronalnego wychwytu katecholamin (noradrenaliny i dopaminy). Wykazuje minimalny wpływ na wychwyt indoloamin (serotonina). Nie hamuje aktywności MAO. Mechanizm działania w odzwyczajaniu się od palenia tytoniu nie jest znany, prawdopodobnie działanie to odbywa się za pośrednictwem mechanizmów noradrenergicznego i (lub) dopaminergicznego. Po podaniu doustnym Cmax chlorowodorku bupropionu występuje po ok. 2,5-3 h.  Cmax hydroksybupropionu i treohydrobupropionu osiągane są po 6 h od podania pojedynczej dawki. Stan stacjonarny bupropionu i jego metabolitów osiągany jest w ciągu 5-8 dni. Całkowita biodostępność bupropionu nie jest znana. Jednakże dane dotyczące wydalania z moczem wskazują, że co najmniej 87% dawki bupropionu jest absorbowane. Bupropion, hydroksybupropion i treohydrobupropion wiążą się z białkami w stopniu umiarkowanym (odpowiednio 84%, 77% i 42%). Bupropion jest intensywnie metabolizowany. Zostały zidentyfikowane jego 3 aktywne farmakologicznie metabolity: hydroksybupropion i aminoalkoholowe izomery - treohydrobupropion i erytrohydrobupropion. Stężenia metabolitów w osoczu są równe lub większe niż stężenie bupropionu. Aktywne metabolity są następnie metabolizowane do postaci nieaktywnych i wydalane z moczem. Bupropion jest metabolizowany do głównego aktywnego metabolitu - hydroksybupropionu przede wszystkim przez CYP2B6, podczas gdy CYP1A2, 2A6, 2C9, 3A4 i 2E1 biorą udział w metabolizmie leku w mniejszym stopniu. 87% i 10% dawki jest wydalane odpowiednio w moczu i kale (w postaci niezmienionej tylko 0,5%). Średni T0,5 w fazie eliminacji bupropinu i hydroksybupropionu wynosi ok. 20 h. T0,5 w fazie eliminacji treohydrobupropionu i erytrohydrobupropionu wynoszą odpowiednio 37 h i 33 h.

  • Wskazania

    Leczenie uzależnienia od nikotyny jako środek ułatwiający odzwyczajenie się od palenia tytoniu.

  • Przeciwwskazania

    Nadwrażliwość na bupropion lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Napady drgawkowe, także w wywiadzie. Zdiagnozowany nowotwór o.u.n. Pacjenci, którzy kiedykolwiek w trakcie leczenia nagle odstawiają alkohol lub inne leki, których odstawienie związane jest z ryzykiem wystąpienia napadu drgawkowego (szczególnie benzodiazepiny i leki działające podobnie do benzodiazepin). Rozpoznana aktualnie lub w przeszłości bulimia lub jadłowstręt psychiczny. Ciężka marskość wątroby. Jednoczesne leczenie inhibitorami MAO; lek może być stosowany nie wcześniej niż po 14 dniach od zakończenia leczenia nieodwracalnymi inhibitorami MAO; w przypadku odwracalnych inhibitorów MAO wystarczający jest okres 24 h. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe w wywiadzie (bupropion może przyspieszyć wystąpienie epizodu maniakalnego podczas fazy depresyjnej choroby). Nie należy podawać leku pacjentom jednocześnie stosującym inne preparatu zawierające bupropion, ponieważ występowanie drgawek jest zależne od dawki, a także w celu uniknięcia przedawkowania.

  • Środki ostrożności

    Stosowanie bupropionu jest związane z możliwością wystąpienia zależnego od dawki napadu drgawkowego. Ryzyko napadu drgawkowego zwiększa się w obecności czynników predysponujących, obniżających próg drgawkowy. Nie należy stosować preparatu u pacjentów z czynnikami predysponującymi, chyba że potencjalna medyczna korzyść z przerwania palenia tytoniu przewyższa potencjalnie zwiększone ryzyko napadu drgawkowego. U tych pacjentów należy rozważać zastosowanie podczas leczenia dawki maksymalnie 150 mg na dobę. Wszyscy pacjenci powinni być ocenieni pod względem występowania czynników predysponujących, które obejmują: jednoczesne stosowanie innych leków obniżających próg pobudliwości drgawkowej (np. leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, przeciwmalaryczne, tramadol, teofilina, steroidy działające ogólnoustrojowo, chinolony i środki przeciwhistaminowe działające uspokajająco) - u pacjentów stosujących takie leki w czasie przyjmowania preparatu należy rozważać stosowanie w dalszym okresie leczenia dawki maksymalnie 150 mg leku na dobę; uzależnienie od alkoholu; uraz głowy w wywiadzie; cukrzycę leczoną lekami hipoglikemizującymi lub insuliną; stosowanie leków stymulujących lub zmniejszających apetyt. Jeżeli podczas stosowania preparatu u pacjenta wystąpił napad drgawkowy, leczenie należy przerwać i nie należy go wznawiać. Podczas stosowania preparatu istnieje ryzyko wystąpienia objawów neuropsychiatrycznych, a w szczególności objawów psychotycznych i maniakalnych, głównie u pacjentów z chorobami psychicznymi w wywiadzie. Nastrój depresyjny może być objawem odstawienia nikotyny. Depresja, rzadko z towarzyszeniem myśli i zachowań samobójczych (w tym prób samobójczych), była zgłaszana u pacjentów podejmujących próbę przerwania palenia tytoniu. Objawy takie były również zgłaszane podczas leczenia preparatem i zwykle występowały na wczesnym etapie leczenia. Bupropion jest w niektórych krajach wskazany w leczeniu depresji. U dorosłych z ciężkim epizodem depresji i z innymi zaburzeniami psychicznymi wykazała zwiększone w porównaniu do placebo ryzyko myśli i zachowań samobójczych związanych ze stosowaniem leków przeciwdepresyjnych u pacjentów wieku poniżej 25 lat. Bupropion ma mały potencjał uzależniający. Leczenie preparatem należy niezwłocznie przerwać, jeżeli u pacjenta wystąpiły objawy nadwrażliwości. Należy pamiętać, że objawy mogą rozwijać się lub nawracać również po zaprzestaniu stosowania preparatu, jak również o konieczności odpowiedniego leczenia objawowego przez odpowiednio długi okres (co najmniej 1 tydz.). Ze względu na ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego przed rozpoczęciem leczenia bupropionem należy dokonać pomiaru ciśnienia tętniczego i następnie monitorować jego wartości, zwłaszcza u pacjentów z wcześniej rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym. Należy rozważyć przerwanie leczenia preparatem, jeśli wystąpi klinicznie znaczące zwiększenie ciśnienia krwi. U pacjentów stosujących skojarzoną terapię bupropionem z nikotynowym przezskórnym systemem terapeutycznym istnieje zwiększone ryzyko występowania wymagającego leczenia nadciśnienia tętniczego - zaleca się zachowanie ostrożności i kontrolowanie ciśnienia tętniczego krwi w odstępach tygodniowych. Przed rozpoczęciem leczenia bupropionem w skojarzeniu z nikotynową terapią zastępczą zaleca się, aby osoba przepisująca ten system zapoznała się z jego ChPL. Nie można wykluczyć większej wrażliwości na lek u niektórych pacjentów w podeszłym wieku. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby oraz z zaburzeniami czynności nerek powinni być ściśle monitorowani ze względu na możliwość wystąpienia objawów niepożądanych. Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów z niewydolnością wątroby, z niewydolnością nerek oraz u pacjentów w podeszłym wieku. Nie zaleca się stosowania preparatu u pacjentów w wieku poniżej 18 lat, ponieważ bezpieczeństwo i skuteczność leku nie były oceniane w tej grupie wiekowej.

  • Ciąża i laktacja

    Preparatu nie należy stosować u kobiet w ciąży. Kobiety w ciąży należy zachęcać do odzwyczajenia się od palenia tytoniu bez stosowania środków farmakologicznych. Bupropion i jego metabolity przenikają do pokarmu kobiecego. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub powstrzymaniu się od leczenia preparatem uwzględniając korzyści dla noworodka lub niemowlęcia wynikające z karmienia piersią oraz korzyści dla matki wynikające ze stosowania leku.

  • Efekty uboczne

    Bardzo często: bezsenność. Często: reakcje nadwrażliwości (takie jak pokrzywka), depresja, pobudzenie, lęk, drżenie, zaburzenia koncentracji, ból i zawroty głowy, zaburzenia smaku, suchość jamy ustnej, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (w tym nudności i wymioty, bóle brzucha, zaparcia), wysypka, świąd, pocenie się, gorączka. Niezbyt często: anoreksja, splątanie, zaburzenia widzenia, szum uszny, tachykardia, wzrost ciśnienia krwi (w niektórych przypadkach znaczny), zaczerwienienie skóry, ból w klatce piersiowej, astenia. Rzadko: cięższe reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy, duszność lub skurcz oskrzeli i wstrząs anafilaktyczny; odnotowywano również występowanie bólów stawów, bólów mięśni i gorączki w połączeniu z wysypką i innymi objawami sugerującymi wystąpienie reakcji nadwrażliwości o charakterze opóźnionym, objawy te mogą przypominać chorobę posurowiczą), zaburzenia stężenia glukozy we krwi, drażliwość, wrogość, omamy, depersonalizacja, nieprawidłowe marzenia senne (w tym koszmary nocne), napady drgawkowe (najczęstszym rodzajem są uogólnione napady toniczno-kloniczne, które w niektórych przypadkach związane mogą być z ponapadowym splątaniem lub zaburzeniami pamięci), dystonia, ataksja, parkinsonizm, zaburzenia koordynacji, zaburzenia pamięci, parestezje, omdlenia, kołatanie serca, rozszerzenie naczyń, niedociśnienie ortostatyczne, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żółtaczka, zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy i zespół Stevensa-Johnsona, zaostrzenie łuszczycy, drganie mięśni, zaburzenia w częstości oddawania moczu i (lub) zatrzymanie moczu. Bardzo rzadko: urojenia, wyobrażenia paranoidalne, niepokój, agresja. Częstość nieznana: myśli i zachowania samobójcze, psychoza.

  • Działanie z innymi lekami

    U pacjentów stosujących leki obniżające próg drgawkowy lek powinien być stosowany tylko wówczas, gdy potencjalna medyczna korzyść z przerwania palenia tytoniu przeważy zwiększone ryzyko napadu drgawkowego. Bupropion i jego główny metabolit hydroksybupropion hamują szlak metaboliczny z udziałem CYP2D6. Równoczesne stosowanie chlorowodorku bupropionu i dezypraminy u zdrowych ochotników będących szybkimi metabolizerami z udziałem CYP2D6 spowodowało duże (2-5 razy) zwiększenie wartości Cmax i AUC dezypraminy. Zahamowanie CYP2D6 utrzymywało się jeszcze przez co najmniej 7 dni po podaniu ostatniej dawki chlorowodorku bupropionu. Jednoczesne stosowanie bupropionu i leków, które metabolizowane są głównie przez CYP2D6 i mają wąski indeks terapeutyczny, powinno być rozpoczynane od najmniejszych dawek tych leków. Leki te to niektóre leki przeciwdepresyjne (np. dezypramina, imipramina, paroksetyna), leki przeciwpsychotyczne (np. rysperydon, tiorydazyna), β-adrenolityki (np. metoprolol) i leki przeciwarytmiczne klasy 1C (np. propafenon, flekainid). W przypadku dołączenia bupropionu do leczenia pacjenta stosującego już takie leki, należy rozważyć konieczność zmniejszenia ich dawek. W takich przypadkach należy dokładnie rozważyć oczekiwane korzyści z leczenia bupropionem w porównaniu do potencjalnego ryzyka. Leki, których skuteczność zależy od aktywacji metabolicznej za pośrednictwem CYP2D6 (np. tamoksyfen) mogą mieć mniejszą skuteczność podczas jednoczesnego podawania z inhibitorami CYP2D6 takimi jak bupropion. Cytalopram nie jest metabolizowany głównie za pośrednictwem CYP2D6, jednak zastosowanie bupropionu spowodowało zwiększenie wartości Cmax i AUC cytalopramu o odpowiednio 30% i 40%. Bupropion jest metabolizowany do hydroksybupropionu (główny metabolit) głównie za pośrednictwem CYP2B6. Podawanie bupropionu równocześnie z lekami wpływającymi na CYP2B6 (np. substraty CYP2B6: cyklofosfamid, ifosfamid i inhibitory CYP2B6: orfenadryna, tyklopidyna, klopidogrel) może spowodować zwiększenie stężenia bupropionu w osoczu i zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu, hydroksybupropionu. Znaczenie kliniczne zahamowania metabolizmu bupropionu za pośrednictwem CYP2B6 i w konsekwencji zmian stosunku stężeń bupropionu i hydroksybupropionu nie jest obecnie znane. Należy zachować ostrożność podczas równoczesnego podawania bupropionu z lekami indukującymi procesy metaboliczne (np. karbamazepina, fenytoina, rytonawir, efawirenz) lub inhibitorami metabolizmu (np. walproinian). Równoczesne stosowanie tych leków może wpłynąć na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia bupropionem. W wielu badaniach u zdrowych ochotników rytonawir (100 mg 2 razy na dobę lub 600 mg 2 razy na dobę) lub rytonawir w dawce 100 mg w połączeniu z lopinawirem w dawce 400 mg 2 razy na dobę powodował zależne od dawki zmniejszenie ekspozycji na bupropion i jego główne metabolity o ok. 20 do 80%. Podobnie efawirenz w dawce 600 mg raz na dobę przez 2 tyg. powodował u zdrowych ochotników zmniejszenie ekspozycji na bupropion o ok. 55%. U pacjentów przyjmujących którykolwiek z tych leków jednocześnie z bupropionem może zaistnieć potrzeba podania zwiększonych dawek bupropionu, jednakże maksymalna zalecana dawka nie powinna zostać przekroczona. Nikotyna stosowana przezskórnie w postaci plastrów nie wpływa na farmakokinetykę bupropionu i jego metabolitów. Palenie tytoniu związane jest ze zwiększeniem aktywności CYP1A2. Po przerwaniu palenia tytoniu może wystąpić zmniejszenie klirensu leków metabolizowanych z udziałem tego izoenzymu z następującym zwiększeniem ich stężenia w osoczu. Może to być szczególnie ważne w przypadków leków o wąskim zakresie terapeutycznym, metabolizowanych głównie przez CYP1A2 (np. teofilina, takryna i klozapina). Kliniczne konsekwencje przerwania palenia w przypadku innych leków metabolizowanych częściowo przez CYP1A2 (np. imipramina, olanzapina, klomipramina i fluwoksamina) nie są znane. Poza tym ograniczone dane wskazują, że metabolizm flekainidu lub pentazocyny także może być indukowany przez palenie tytoniu. Należy zachować szczególną ostrożność stosując preparat u pacjentów otrzymujących jednocześnie lewodopę lub amantadynę (ryzyko częstszego występowania działań niepożądanych np. nudności, wymiotów i objawów neuropsychiatrycznych). Istnieją nieliczne doniesienia o niepożądanych objawach neuropsychiatrycznych lub zmniejszonej tolerancji na alkohol u pacjentów spożywających alkohol podczas stosowania preparatu - w czasie leczenia należy unikać lub ograniczyć do minimum spożycie alkoholu. Ponieważ inhibitory MAO A i B w innym mechanizmie niż bupropion zwiększają przekaźnictwo katecholaminergiczne, równoczesne stosowanie preparatu i inhibitorów MAO jest przeciwwskazane z powodu zwiększenia możliwości wystąpienia działań niepożądanych. Powinno upłynąć co najmniej 14 dni pomiędzy zakończeniem stosowania nieodwracalnych inhibitorów MAO a rozpoczęciem leczenia preparatem. W przypadku odwracalnych inhibitorów MAO wystarczająca jest 24 h przerwa. Badania sugerują możliwość zwiększonej ekspozycji na bupropion, jeżeli tabletki bupropionu o przedłużonym uwalnianiu przyjęte zostaną wraz z posiłkiem o dużej zawartości tłuszczu.

  • Dawkowanie

    Doustnie. Lek należy stosować zgodnie z wytycznymi o zaprzestaniu palenia tytoniu. Przed zaleceniem preparatu należy ocenić motywację pacjenta do zaprzestania palenia. Leczenie wspomagające zaprzestanie palenia tytoniu jest bardziej skuteczne u pacjentów zmotywowanych do zaprzestania palenia i otrzymujących wsparcie motywujące. Leczenie powinno być prowadzone przez okres co najmniej 7 tyg. Jeżeli 7-tygodniowe leczenie nie przyniosło żadnego efektu, należy rozważyć odstawienie preparatu. Zaleca się, aby leczenie bupropionem rozpocząć jeszcze w okresie palenia tytoniu. Odstawienie palenia tytoniu powinno być zaplanowane w ciągu 2 pierwszych tyg. (najlepiej w drugim tygodniu) stosowania bupropionu. Dorośli: dawka początkowa to 150 mg na dobę, rano przez 3 kolejne dni. Od 4. dnia należy przyjmować 150 mg bupropionu rano i 150 mg po południu. Należy pamiętać o co najmniej 8-h przerwie pomiędzy dwiema kolejnymi dawkami. Maksymalna dawka jednorazowa wynosi 150 mg, maksymalna dawka dobowa wynosi 300 mg. Występowanie bezsenności powodowanej przez lek może być zredukowane przez unikanie podawania leku przed zaśnięciem (należy pamiętać o co najmniej 8-h przerwie między dawkami). Zalecana dawka leku u pacjentów w podeszłym wieku, u pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością wątroby oraz u pacjentów z niewydolnością nerek wynosi 150 mg raz na dobę. Tabletkę należy połknąć w całości; nie należy jej dzielić, kruszyć ani rozgryzać. Preparat może być przyjmowany zarówno z posiłkiem, jak i niezależnie od posiłku.

  • Uwagi

    Mimo że nie są spodziewane reakcje związane z odstawieniem leku, należy rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki leku. Ze względu na budowę chemiczną zbliżoną do amfetaminy, bupropion zaburza jedną z metod oznaczania stosowaną w niektórych testach moczu wykonywanych w kierunku obecności leków. W związku z tym, mogą występować fałszywie dodatnie wyniki, w szczególności dla pochodnych amfetaminy. W celu potwierdzenia dodatniego wyniku, należy rozważyć zastosowanie bardziej specyficznej metody oznaczania. Bupropion może wpływać na zdolność wykonywania czynności wymagających oceny sytuacji lub sprawności psychomotorycznej. Zgłaszano również zawroty głowy i uczucie pustki w głowie. Pacjenci powinni wcześniej, przed prowadzeniem pojazdów lub obsługą maszyn sprawdzić zdolność koncentracji uwagi, aby upewnić się, czy lek nie wywiera niepożądanego działania na ich zdolność wykonywania czynności złożonych.

  • Danych o lekach dostarcza: