Ventolin

  • Skład

    1 ml roztworu do nebulizacji zawiera 1 mg lub 2 mg salbutamolu w postaci siarczanu.

  • Działanie

    Selektywny β2-agonista powodujący krótkotrwałe (4-6 h), szybko występujące (w ciągu 5 min) rozszerzenie oskrzeli w przypadku odwracalnej obturacji dróg oddechowych. W dawkach leczniczych pobudza receptory β2-adrenergiczne w mięśniach gładkich oskrzeli. Ze względu na jego szybki początek działania jest szczególnie zalecany do leczenia i zapobiegania napadom astmy. Po podaniu wziewnym 10-20% dawki leku dociera do dolnych dróg oddechowych. Pozostała część zostaje w jamie ustnej i gardle, jest połykana i wchłania się z przewodu pokarmowego. Lek, który dotarł do dróg oddechowych jest wchłaniany w miąższu płucnym i przedostaje się do krążenia, nie jest metabolizowany w płucach. Z krążeniem ogólnym lek dostaje się do wątroby, jest metabolizowany do siarczanu i wydalany głównie z moczem, częściowo również w postaci niezmienionej. Salbutamol wiąże się z białkami osocza w 10%. Po podaniu dożylnym T0,5 wynosi 4-6 h.

  • Wskazania

    Przewlekłe stany skurczowe oskrzeli niepoddające się zwykle stosowanym metodom leczenia oraz leczenie ostrego, ciężkiego napadu astmy oskrzelowej. Lek powoduje krótkotrwałe (4-6 h), szybko występujące (w ciągu 5 min) rozszerzenie oskrzeli w przypadku odwracalnej obturacji dróg oddechowych. Lek wskazany jest do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz u dzieci w wieku od 4 lat do 11 lat. U niemowląt i dzieci w wieku < 4 lat właściwsze może być zastosowanie innych postaci farmaceutycznych leku. Skuteczność salbutamolu do nebulizacji u niemowląt i dzieci w wieku < 18 mies. nie została jak dotąd w pełni potwierdzona; ze względu na możliwość wystąpienia przemijającego niedotlenienia należy rozważyć zastosowanie tlenoterapii.

  • Przeciwwskazania

    Nadwrażliwość na którykolwiek ze składników preparatu. Salbutamolu w postaci inhalacji nie należy stosować w zapobieganiu porodowi przedwczesnemu. Lek jest przeciwwskazany w przypadku poronienia zagrażającego.

  • Środki ostrożności

    Leków rozszerzających oskrzela nie należy stosować jako jedynych lub podstawowych preparatów w leczeniu pacjentów z ciężkim lub niestabilnym przebiegiem astmy. Tacy pacjenci wymagają starannej opieki medycznej, wraz z oceną czynności układu oddechowego ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkiego napadu astmy, a nawet śmierci. W takim przypadku należy rozważyć zastosowanie maksymalnych zalecanych dawek kortykosteroidów podawanych wziewnie i (lub) dołączyć kortykosteroidy podawane doustnie. Pacjenci leczeni preparatem w domu powinni być poinformowani, że jeżeli odpowiedź na dotychczas stosowaną dawkę zmniejszyła się, albo wcześniej obserwowany czas działania leku skraca się, to powinni niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza. Pacjenci leczeni preparatem mogą otrzymywać również inne krótko działające wziewne leki rozszerzające oskrzela w celu złagodzenia objawów. Zwiększone zużycie leków rozszerzających oskrzela, w szczególności krótko działających β2-agonistów stosowanych wziewnie w celu złagodzenia objawów wskazuje na pogorszenie kontroli astmy. W takiej sytuacji należy ocenić stan pacjenta i rozważyć zwiększenie dawki stosowanych leków przeciwzapalnych (np. zwiększenie dawki kortykosteroidów wziewnych lub okresowe podawanie kortykosteroidów doustnych). Preparat należy ostrożnie stosować u pacjentów, którzy uprzednio otrzymywali duże dawki innych leków sympatykomimetycznych. Stosowanie β2-agonistów, zwłaszcza pozajelitowo lub w inhalacji z nebulizatora może powodować potencjalnie ciężką hipokaliemię. Szczególna ostrożność zalecana jest w przypadkach ostrej, ciężkiej astmy, ponieważ niedotlenienie tkanek i narządów oraz jednoczesne leczenie pochodnymi ksantyny, steroidami i lekami moczopędnymi mogą nasilać hipokaliemię. W takich sytuacjach należy kontrolować stężenie potasu w surowicy krwi. Salbutamol może powodować przemijające zaburzenia metaboliczne, takie jak zwiększenie stężenia glukozy we krwi. Pacjenci z cukrzycą mogą mieć trudności z wyrównaniem zwiększenia stężenia glukozy we krwi, u niektórych odnotowano rozwój kwasicy ketonowej. Równoczesne stosowanie kortykosteroidów może nasilać to działanie. Opisywano przypadki wystąpienia ostrej jaskry z zamkniętym kątem u pacjentów, którzy w inhalacji z nebulizatora otrzymywali salbutamol i bromek ipratropium. Takie leczenie skojarzone należy stosować ostrożnie, a pacjent powinien być poinformowany o konieczności ochrony oczu przed kontaktem z lekiem. U pacjentów z tyreotoksykozą salbutamol należy stosować z ostrożnością. Istnieją doniesienia o rzadkich przypadkach występowania niedokrwienia mięśnia sercowego związanego ze stosowaniem salbutamolu. Pacjenci ze współistniejącą ciężką chorobą serca w wywiadzie (np. choroba niedokrwienna serca, zaburzenia rytmu serca, ciężka niewydolność serca), którzy otrzymują salbutamol, powinni być ostrzeżeni, żeby zgłaszali się do lekarza w przypadku wystąpienia bólu w klatce piersiowej lub innych objawów sugerujących zaostrzenie choroby serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy, takie jak duszność i ból w klatce piersiowej, które mogą wynikać z zaburzeń dotyczących serca lub układu oddechowego. Odnotowano bardzo rzadkie przypadki występowania kwasicy mleczanowej, związanej ze stosowaniem krótko działających β-agonistów w dużych dawkach terapeutycznych dożylnie lub w nebulizacji, szczególnie u pacjentów z ciężkim zaostrzeniem astmy. Zwiększenie stężenia mleczanów może prowadzić do wystąpienia duszności i hiperwentylacji wyrównawczej, które mogą być błędnie zinterpretowane jako objaw nieskutecznego leczenia astmy i mogą prowadzić do niewłaściwego zwiększenia dawki krótko działających β-agonistów. Zaleca się kontrolowanie, czy u pacjentów nie występuje zwiększone stężenie mleczanów w surowicy i czy w konsekwencji tego nie rozwijają się objawy kwasicy metabolicznej. W przypadku wystąpienia paradoksalnego skurczu oskrzeli należy niezwłocznie przerwać podawanie leku i podać inny szybko działający lek rozszerzający oskrzela. Należy ocenić stan pacjenta i, jeśli to konieczne, zastosować inne leczenie.

  • Ciąża i laktacja

    Lek może być stosowany w okresie ciąży jedynie w przypadkach, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa możliwe ryzyko dla płodu. Salbutamol prawdopodobnie wydziela się z mlekiem matki - stosowanie u kobiet karmiących piersią wymaga szczególnej rozwagi; stosowanie powinno być ograniczone do przypadków, gdy spodziewana korzyść dla matki jest większa niż możliwe ryzyko dla dziecka.

  • Efekty uboczne

    Często: drżenie mięśni szkieletowych, bóle głowy, tachykardia. Niezbyt często: kołatanie serca, podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej i gardła, kurcze mięśni. Rzadko: rozszerzenie obwodowych naczyń krwionośnych, zmniejszenie stężenia potasu we krwi. Bardzo rzadko: zaburzenia rytmu serca (w tym migotanie przedsionków, częstoskurcz nadkomorowy i skurcze dodatkowe), nadmierna pobudliwość, paradoksalny skurcz oskrzeli, kwasica mleczanowa, reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, skurcz oskrzeli, zmniejszenie ciśnienia krwi i zapaść. Częstość nieznana: niedokrwienie mięśnia sercowego.

  • Działanie z innymi lekami

    Nie stosować preparatu z lekami nieselektywnie blokującymi receptory β-adrenergiczne (np. propranolol).

  • Dawkowanie

    Wziewnie, przy użyciu odpowiedniego nebulizatora. Dorośli (w tym osoby w podeszłym wieku): 2,5 mg do 5 mg do 4 razy na dobę. Dawki do 40 mg na dobę mogą być stosowane w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem lekarza. Dzieci w wieku 12 lat i powyżej: dawkowanie jak u dorosłych. Dzieci w wieku 4 do 11 lat: 2,5 mg do 5 mg do 4 razy na dobę. U dzieci w wieku poniżej 4 lat właściwsze może być zastosowanie innych postaci farmaceutycznych leku. Niemowlęta i dzieci w wieku poniżej 18 miesięcy: skuteczność salbutamolu do nebulizacji u niemowląt i dzieci w wieku poniżej 18 miesięcy nie została jak dotąd w pełni potwierdzona. Ze względu na możliwość wystąpienia przemijającego niedotlenienia należy rozważyć zastosowanie tlenoterapii. Preparat przeznaczony jest do użycia bez rozcieńczania. Jednak, jeśli wymagany czas podania leku jest przedłużony (dłuższy niż 10 min), roztwór może być rozcieńczony jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu.

  • Uwagi

    W zależności od budowy nebulizatora - aerozol może wydobywać się z urządzenia na zewnątrz. Z tego powodu nie należy wykonywać inhalacji z nebulizatora w pomieszczeniach zamkniętych, bez możliwości ich przewietrzenia. Dotyczy to szczególnie sal chorych w szpitalu, gdzie niejednokrotnie kilku pacjentów używa nebulizatorów jednocześnie.

  • Danych o lekach dostarcza: