Relanium

  • Skład

    1 tabl. zawiera 2 mg lub 5 mg diazepamu. Preparat zawiera laktozę. Tabl. 2 mg zawierają czerwień koszenilową. Tabl. 5 mg zawierają żółcień chinolinową.

  • Działanie

    Diazepam działa przeciwlękowo, uspokajająco, nasennie, przeciwdrgawkowo i powoduje relaksację mięśni szkieletowych prawdopodobnie poprzez hamowanie neuroprzekaźnika - kwasu γ-aminomasłowego (GABA). Może powodować nieznaczne uspokojenie aż do wywołania snu, a nawet śpiączki, gdyż w o.u.n. działa na układy: limbiczny, podwzgórze i wzgórze. Przypuszcza się, że mechanizm ośrodkowego działania leku polega na allosferycznej interakcji receptorów błonowych z receptorami GABA, co powoduje otwarcie kanałów chlorkowych i zwiększone przenikanie jonów chlorkowych do wnętrza neuronu. Efektem tego działania jest hiperpolaryzacja błon i zahamowanie czynności neuronów. Przeciwlękowe działanie diazepamu i być może paradoksalne działanie stymulujące o.u.n. prawdopodobnie są wynikiem odhamowania odpowiedzi tłumiącej. Relaksacyjne działanie diazepamu na mięśnie szkieletowe polega na hamowaniu dośrodkowych dróg polisynaptycznych. Diazepam może hamować odbicia mono- i polisynaptyczne, działając jak inhibitor przewodzenia nerwowego lub blokując synaptyczne przewodzenie sygnału. Drugim prawdopodobnym mechanizmem działania jest hamowanie czynności nerwów motorycznych i czynności mięśniowych. Diazepam zapobiega napadom drgawek przez zwiększenie hamowania presynaptycznego i zmniejsza rozprzestrzenianie aktywności drgawkowej, ale nie działa na wyładowania normalne. W zwykle stosowanych dawkach wywiera nieznaczny wpływ na autonomiczny układ nerwowy, oddechowy i sercowo-naczyniowy. Po podaniu doustnym diazepam jest szybko i prawie całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi po 30-90 min od podania. Stężenia we krwi diazepamu i jego metabolitów, które wykazują również farmakologiczną aktywność, są proporcjonalne do dawki i wykazują znaczne różnice osobnicze. Diazepam wiąże się z białkami osocza w 98-99%. Lek i jego metabolity przenikają do płynu mózgowo-rdzeniowego, przez barierę łożyska i do mleka matki; we krwi płodu osiągają stężenie podobne lub nawet większe niż we krwi matki. Diazepam jest metabolizowany w wątrobie i powstają 3 aktywne metabolity: oksazepam, temazepam, demetylodiazepam. Eliminacja diazepamu jest dwufazowa. Początkowo występuje szybka faza dystrybucji, a następnie przedłużona faza eliminacji o T0,5 wahającym się od 20 do 50 h. Diazepam w nieznacznym stopniu jest wydalany z moczem w postaci niezmienionej w połączeniu z kwasem glukuronowym, ale głównie w postaci metabolitów. T0,5 diazepamu i jego metabolitów u zdrowych ochotników wynosi: diazepam - 20-50 h, demetylodiazepam - 30-200 h, 3-hydroksydiazepam - 5-20 h, oksazepam - 6-20 h. U pacjentów w podeszłym wieku i u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i nerek stwierdza się przedłużenie T0,5 diazepamu; również u wcześniaków i noworodków T0,5 diazepamu jest dłuższe niż u dorosłych i starszych dzieci.

  • Wskazania

    Krótkotrwałe leczenie stanów lękowych (przez 2-4 tyg.), które mogą być także związane z bezsennością. Leczenie objawów nagłego odstawienia alkoholu. Jako lek uspokajający i środek do premedykacji. Leczenie stanów zwiększonego napięcia mięśniowego. Pomocniczo jako lek przeciwdrgawkowy w leczeniu niektórych typów padaczki, np. drgawki kloniczne mięśni.

  • Przeciwwskazania

    Nadwrażliwość na benzodiazepiny lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Myasthenia gravis. Ostra niewydolność oddechowa. Zespół bezdechu sennego. Ciężka niewydolność wątroby. Stany z fobią lub natręctwami. Przewlekła psychoza.

  • Środki ostrożności

    Należy unikać jednoczesnego stosowania diazepamu z alkoholem i (lub) lekami hamującymi o.u.n. Diazepam należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z uzależnieniem od alkoholu lub leków w wywiadzie. Należy unikać podawania diazepamu pacjentom uzależnionym od leków hamujących o.u.n. oraz alkoholu. Wyjątek od powyższej sytuacji stanowi leczenie ostrych objawów odstawiennych. Po wielokrotnym stosowaniu przez kilka tyg. może dojść do pewnej utraty skuteczności uspokajającego działania benzodiazepin. Stosowanie benzodiazepin może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego. Ryzyko uzależnienia wzrasta z dawką i z czasem trwania leczenia, jest większe u pacjentów z uzależnieniem od alkoholu i leków w wywiadzie lub u pacjentów z zaburzeniami osobowości. Bardzo ważne jest regularne monitorowanie takich pacjentów, unikanie rutynowego powtórnego przepisywania leków, oraz stopniowe zmniejszanie dawki. Podczas odstawiania leczenia przejściowo może pojawić się zjawisko „z odbicia” - nasilenie objawów, które były przyczyną zastosowania benzodiazepin; mogą temu towarzyszyć inne objawy, takie jak: zmiany nastroju, niepokój, zaburzenia snu i bezsenność. W przypadku benzodiazepin o krótkim czasie działania, efekt odstawienny może się pojawić w przerwie między dawkami, zwłaszcza gdy dawka jest wysoka. Benzodiazepiny mogą powodować niepamięć następczą (ryzyko jest większe przy wyższych dawkach). Objawom niepamięci może towarzyszyć zachowanie nieadekwatne do sytuacji. Niepamięć następcza występuje najczęściej po kilku h od przyjęcia leku i dlatego, aby zmniejszyć ryzyko związane z jej wystąpieniem, pacjent powinien mieć zapewniony 7-8 h nieprzerywany sen. W przypadku wystąpienia objawów rekacji psychicznych i paradoksalnych (takich jak: niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresja, urojenia, złość, wściekłość, koszmary senne, halucynacje, psychozy, zaburzenia zachowania i inne działania niepożądane dotyczące zachowania) należy przerwać leczenie. Prawdopodobieństwo pojawienia się takich objawów jest większe u dzieci i pacjentów w podeszłym wieku. Benzodiazepin nie należy stosować u dzieci bez starannej oceny konieczności zastosowania; czas trwania leczenia należy ograniczyć do minimum. Ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci w wieku poniżej 6 mies., w tej grupie diazepam należy stosować ze szczególną ostrożnością i tylko wtedy, gdy niemożliwe jest zastosowanie alternatywnych metod leczenia. U pacjentów w podeszłym wieku istnieje ryzyko upadków oraz złamania stawu biodrowego. Ze względu na możliwość wystąpienia depresji oddechowej u pacjentów z przewlekłą niewydolnością oddechową wskazane jest obniżenie dawki. U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek należy podjąć typowe środki ostrożności. Benzodiazepiny nie są wskazane w leczeniu zaburzeń psychotycznych. Nie powinny być stosowane w monoterapii depresji lub stanów lękowych związanych z depresją (zwiększone ryzyko samobójstwa). W przypadku utraty bliskich lub żałoby benzodiazepiny mogą hamować dostosowanie psychologiczne. Preparat zawiera laktozę - nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lappa lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Z uwagi na zawartość czernieni koszenilowej (tabl. 2 mg) i żółcieni chinolinowej (tabl. 5 mg) preparat może powodować reakcje alergiczne.

  • Ciąża i laktacja

    Stosowanie w ciąży, zwłaszcza w I i III trymestrze, należy ograniczyć do sytuacji wynikających z istotnej potrzeby. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ benzodiazepin na płód. W niektórych badaniach odnotowano późne zaburzenia w zachowaniu noworodków narażonych na diazepam in utero. Jeśli preparat został przepisany kobiecie w okresie rozrodczym, należy ją poinformować o konieczności wizyty u lekarza w celu zaprzestania leczenia preparatem jeśli ma zamiar zajść w ciążę lub podejrzewa, że jest w ciąży. Jeśli z powodu istotnej potrzeby kobieta stosuje preparat w późnym okresie ciąży lub w trakcie porodu, u noworodka można spodziewać się objawów działania farmakologicznego diazepamu (obniżenie temperatury ciała, ciśnienia, niemiarowa czynność serca, brak odruchu ssania, umiarkowana depresja oddechowa). Należy pamiętać, że u noworodków zespół enzymów odpowiadających za metabolizm leku nie jest jeszcze w pełni rozwinięty (zwłaszcza u wcześniaków). U dzieci matek, które przyjmowały długotrwale diazepam w późnym okresie ciąży, rozwija się uzależnienie fizyczne oraz istnieje ryzyko pojawienia się objawów zespołu odstawiennego po urodzeniu. Benzodiazepiny przenikają do mleka - nie zaleca się stosowania preparatu podczas karmienia piersią.

  • Efekty uboczne

    Najczęściej występują: zmęczenie, senność, osłabienie siły mięśniowej. Częstość nieznana: reakcje paradoksalne (niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresja, urojenia, złość, koszmary senne, halucynacje, psychozy, zachowania nieadekwatne do sytuacji, splątanie, spłycenie emocjonalne, zmniejszenie czujności, depresja, zmniejszenie lub zwiększenie libido), niezborność ruchów, upośledzenie wymowy, niewyraźna mowa, bóle głowy, drżenia, zawroty głowy, podwójne widzenie, oczopląs, nieostre widzenie, zawroty głowy, niewydolność serca (w tym zatrzymanie akcji serca), nieregularny rytm serca, niedociśnienie, depresja krążeniowa, depresja oddechowa (w tym niewydolność oddechowa), nudności, suchość błon śluzowych jamy ustnej, nadmierne wydzielanie śliny, zaparcia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, żółtaczka, zwiększenie aktywności transaminaz i fosfatazy zasadowej we krwi, reakcje skórne, nietrzymanie moczu, zatrzymanie moczu, zwiększone ryzyko upadków i złamań kości (zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku). Niepamięć następcza może występować po dawkach terapeutycznych, a ryzyko jej pojawienia się jest większe przy wyższych dawkach; objawom niepamięci mogą towarzyszyć zaburzenia zachowania. Długotrwałe stosowanie (nawet dawek leczniczych) może prowadzić do uzależnienia psychicznego; nagłe odstawienie leku może powodować wystąpienie efektu odstawiennego lub zjawiska "z odbicia". W przypadku rozwinięcia się uzależnienia, nagłe odstawienie leku powoduje pojawienie się objawów odstawiennych, takich jak: bóle głowy, bóle mięśniowe, zwiększony niepokój, napięcie, podniecenie, splątanie, drażliwość; w cięższych przypadkach mogą pojawić się następujące objawy: utrata poczucia rzeczywistości, zaburzenia osobowości, nadwrażliwość na dźwięk, drętwienie i mrowienie kończyn, nadwrażliwość na światło, hałas i dotyk, omamy, drgawki padaczkowe.

  • Działanie z innymi lekami

    Metabolizm utleniania diazepamu zachodzi przy udziale CYP3A oraz CYP2C19, dlatego leki wpływające na aktywność tych cytochromów mogą modyfikować działanie diazepamu. Cymetydyna, ketokonazol, fluwoksamina, fluoksetyna, omeprazol, które są inhibitorami CYP3A i CYP2C19 mogą prowadzić do zwiększonego i przedłużonego działania uspokajającego. Badania wykazały, że diazepam wpływa na metaboliczną eliminację fenytoiny. Cyzapryd może prowadzić do czasowego wzrostu działania uspokajającego doustnych benzodiazepin ze względu na zwiększenie ich wchłaniania. Nasilenie działania uspokajającego, wpływu na układ oddechowy oraz parametry hemodynamiczne obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepin z lekami działającymi depresyjnie na o.u.n., takimi jak: leki przeciwpsychotyczne, leki przeciwlękowe/uspokajające, przeciwdepresyjne, nasenne, przeciwpadaczkowe, narkotyczne leki przeciwbólowe, znieczulające, przeciwhistaminowe, a także z alkoholem. Pacjenci przyjmujący diazepam nie powinni pić alkoholu.

  • Dawkowanie

    Doustnie. Dorośli. Stany lękowe: 2-10 mg 2-4 razy na dobę. Bezsenność związana ze stanami lękowymi - 5-15 mg na dobę przed zaśnięciem. Leczenie objawów nagłego odstawienia alkoholu: 10 mg 3-4 razy w pierwszych 24 h, następnie dawkę można zmniejszyć do 5 mg 3-4 razy na dobę. Jako środek do premedykacji: 5-15 mg przed zabiegiem. Stany zwiększonego napięcia mięśniowego: 2-15 mg na dobę w dawkach podzielonych. Jako lek przeciwdrgawkowy: 2-10 mg 2-4 razy na dobę. Dzieci powyżej 3 lat: w stanach lękowych, stanach zwiększonego napięcia mięśniowego lub jako lek przeciwdrgawkowy: 1-2,5 mg 3-4 razy na dobę lub 0,12-0,8 mg/kg mc. lub 3,5-24 mg/m2 pc. na dobę w 3-4 dawkach podzielonych, następnie dawkę można stopniowo zwiększyć w zależności od skuteczności i nasilenia działań niepożądanych. Pacjenci powyżej 65 lat oraz pacjenci osłabieni: początkowo 2-2,5 mg 1-2 razy na dobę, następnie dawki można zwiększyć w zależności od reakcji pacjenta i tolerancji. Leczenie diazepamem powinno trwać możliwie jak najkrócej i nie powinno być dłuższe niż 4 tyg. w przypadku bezsenności lub 8-12 tyg. w przypadku stanów lękowych, wliczając w to czas stopniowego odstawiania leku. Nie należy wydłużać tych okresów bez ponownej oceny stanu pacjenta.

  • Uwagi

    Należy unikać nagłego odstawienia leku; zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Diazepam może powodować zaburzenie sprawności psychofizycznej (nadmierne uspokojenie, zaburzenia pamięci, koncentracji i koordynacji ruchów). Prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń aktywności zwiększa się, jeśli pacjent nie ma zapewnionego wystarczająco długiego snu. Należy unikać alkoholu podczas leczenia.

  • Danych o lekach dostarcza: