Depakine

  • Skład

    1 fiolka z proszkiem zawiera 400 mg walproinianu sodu.

  • Działanie

    Lek przeciwdrgawkowy. Zwiększa stężenie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w mózgu. T0,5 wynosi 15-17 h. Minimalne stężenia leku w surowicy, niezbędne do uzyskania skuteczności terapeutycznej, wynosi 40-50 mg/l, w szerokim zakresie między 40 a 100 mg/l. W przypadku utrzymywania się stężenia powyżej 200 mg/l należy zredukować dawkę leku. Stężenia w stanie stacjonarnym są osiągane w ciągu 2-4 dni. Walproinian wiąże się z białkami osocza w bardzo dużym stopniu. Jest metabolizowany na drodze beta-ulteniania i sprzęgany z kwasem glukuronowym. Wydalany jest głównie z moczem.

  • Wskazania

    Stany padaczkowe, w których benzodiazepiny podawane dożylnie są nieskuteczne. Napady gromadne. Leczenie napadów drgawkowych, kiedy doustne leczenie jest okresowo niemożliwe, ze względu na stan świadomości lub niemożność połykania, zwłaszcza jeżeli chory był uprzednio skutecznie leczony doustnie walproinianem sodu (dotyczy napadów uogólnionych i częściowych). Profilaktycznie w związku z zabiegami neurochirurgicznymi głowy, gdy istnieje możliwość wystąpienia napadów padaczkowych.

  • Przeciwwskazania

    Nadwrażliwość na walproinian sodu lub pozostałe składniki leku. Ostre i przewlekłe zapalenie wątroby. Ciężkie zapalenie wątroby (zwłaszcza polekowe) w wywiadzie lub w wywiadzie rodzinnym. Porfiria. Jednoczesne leczenie meflochiną. U pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi wywołanymi mutacjami genu jądrowego kodującego enzym mitochondrialny - polimerazę γ (POLG), np. u osób z zespołem Alpersa-Huttenlochera, oraz u dzieci w wieku poniżej dwóch lat z podejrzeniem zaburzeń związanych z POLG. U pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego.

  • Środki ostrożności

    Ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich zaburzeń czynności wątroby, które mogą zakończyć się zgonem, należy dokładnie rozważyć konieczność zastosowania preparatu u niemowląt i dzieci w wieku poniżej 3 lat, zwłaszcza z padaczką o ciężkim przebiegu i w połączeniu z uszkodzeniem mózgu, opóźnionym rozwojem psychomotorycznym i (lub) metaboliczną lub genetyczną chorobą zwyrodnieniową. U dzieci w wieku poniżej 3 lat preparat należy podawać w monoterapii i jedynie w przypadku, gdy korzyść przewyższa ryzyko uszkodzenia wątroby i zapalenia trzustki; u dzieci w tym wieku należy unikać jednoczesnego stosowania salicylanów ze względu na ryzyko toksycznego działania na wątrobę. U dzieci w wieku powyżej 3 lat ryzyko uszkodzenia wątroby zmniejsza się wraz z wiekiem. Preparat może powodować ciężkie zapalenie trzustki, czasami kończące się zgonem, zwłaszcza u małych dzieci; ryzyko zmniejsza się wraz z wiekiem. Czynnikami ryzyka są napady padaczkowe o ciężkim przebiegu, zaburzenia neurologiczne oraz stosowanie kilku leków przeciwpadaczkowych jednocześnie. Niewydolność wątroby w połączeniu z zapaleniem trzustki zwiększa niebezpieczeństwo zejścia śmiertelnego. Nie zaleca się stosowania walproinianu u pacjentów z niedoborem enzymów cyklu mocznikowego. Szczególnie ostrożnie stosować u pacjentów zaburzeniami czynności nerek (może być konieczne zmniejszenie dawki leku) oraz z toczniem rumieniowatym układowym. Należy rozważyć natychmiastowe przerwanie leczenia w przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby i (lub) trzustki i (lub) stwierdzenia nieprawidłowego czasu protrombinowego, zwłaszcza któremu towarzyszą inne nieprawidłowości w wynikach badań. U pacjentów stosujących leki przeciwpadaczkowe odnotowano przypadki występowania myśli i zachowań samobójczych - pacjenci przyjmujący preparat powinni znajdować się pod stałą kontrolą lekarską. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania walproinianu i karbapenemów.

  • Ciąża i laktacja

    Ze względu na możliwość powstawania wad wrodzonych i rozwojowych u niemowląt, które były narażone na działanie walproinianu w łonie matki, w leczeniu padaczki i choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentek, które mogą zajść w ciążę, leki zawierające walproinian należy przepisywać jedynie w przypadku, kiedy inne formy leczenia nie są skuteczne lub nie są dobrze tolerowane. Pacjentki powinny stosować skuteczną metodą antykoncepcji, a leczenie powinno odbywać się pod nadzorem lekarza mającego doświadczenie w leczeniu tych chorób. W przypadku pacjentek, które zajdą w ciążę lub planują zajście w ciążę w trakcie leczenia walproinianem, należy rozpatrzyć alternatywne metody leczenia. Należy regularnie analizować konieczność badania i przeprowadzać nową analizę stosunku korzyści do ryzyka dla kobiet i dziewcząt w okresie dojrzewania przyjmujących walproinian. Należy informować pacjentki o ryzyku stosowania walproinianu w okresie ciąży (informacje dotyczące ciąży zgodnie z zaleceniami EMA z 21.11.2014 r.). Walproinian przenika w niewielkim stopniu do mleka. Nie zaobserwowano działań niepożądanych u karmionych dzieci. Decyzja o karmieniu piersią powinna być podjęta po ocenie wszystkich faktów.

  • Efekty uboczne

    Często: nudności, ból żołądka, biegunka (na początku leczenia, przemijające zwykle po kilku dniach), trombocytopenia, izolowane i umiarkowane zwiększenie stężenia amoniaku we krwi (bez zmian w testach czynnościowych wątroby, bez konieczności przerwania leczenia), przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów. Niezbyt często: ataksja. Rzadko: uszkodzenie wątroby, niedokrwistość, leukopenia, pancytopenia, osłabienie słuchu. Bardzo rzadko: zapalenie trzustki (niekiedy zakończone zgonem), hiponatremia, przemijające otępienie (związane z przemijającą atrofią mózgu), martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, mimowolne oddawanie moczu, obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu. W pojedynczych przypadkach: osłupienie lub letarg (czasami powodujące przejściową śpiączkę; częstsze u pacjentów przyjmujących kilka leków przeciwpadaczkowych jednocześnie, zwłaszcza fenobarbital lub topiramat lub po nagłym zwiększeniu dawki walproinianu), przemijający zespół Fanconiego. Ponadto: zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH), uspokojenie, zaburzenia pozapiramidowe (w tym przemijające objawy parkinsonizmu), przemijające i (lub) zależne od dawki posturalne drżenia mięśniowe i senność, zwiększone stężenie amoniaku we krwi z objawami neurologicznymi, niewydolność szpiku kostnego (w tym aplazja czerwonokrwinkowa), agranulocytoza, izolowane zmniejszenie stężenia fibrynogenu i wydłużenie czasu krwawienia, reakcje skórne (np. wysypka), brak miesiączki, nieregularne cykle miesiączkowe, niepłodność męska, zapalenie naczyń, obrzęk naczynioruchowy, zespół ciężkiej nadwrażliwości z wysypką polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS), reakcje alergiczne, zwiększenie masy ciała, splątanie. Mogą wystąpić nudności po podaniu dożylnym, które samoistnie ustępują po kilku minutach.

  • Działanie z innymi lekami

    Walproinian może nasilać działanie neuroleptyków, inhibitorów MAO, leków przeciwdepresyjnych oraz benzodiazepin - dawki tych leków powinny być modyfikowane w zależności od stanu klinicznego. Nie wpływa na stężenie litu we krwi. Zwiększa stężenie fenobarbitalu i prymidonu we krwi - konieczne jest monitorowanie pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia skojarzonego i w razie konieczności modyfikacja dawkowania tych leków. Zmniejsza całkowite stężenie fenytoiny we krwi, zwiększa stężenie wolnej fenytoiny, co może powodować wystąpienie objawów przedawkowana - zalecana jest obserwacja kliniczna; ponadto w przypadku oznaczania stężenie fenytoiny we krwi należy również ocenić stężenie frakcji wolnej. Nasila toksyczność karbamazepiny - konieczne jest monitorowanie pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia skojarzonego i w razie konieczności modyfikacja dawkowania. Zmniejsza metabolizm lamotryginy, wydłużając jej T0,5, co prowadzi do zwiększenia toksyczności lamotryginy i ryzyka wystąpienia ciężkiej wysypki; podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się obserwację kliniczną pacjenta oraz zmniejszenie dawki lamotryginy. Zwiększa stężenie i nasila toksyczność zydowudyny. Może zmniejszać średni czas eliminacji felbamatu do 16%. Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy wątrobowe (w tym: fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) zmniejszają stężenie walproinianu we krwi - w przypadku terapii skojarzonej należy dostosować dawki do stężenia leku we krwi. Leki hamujące enzymy wątrobowe (np. cymetydyna, erytromycyna) mogą zwiększać stężenie walproinianu. Felbamat zwiększa stężenia walproinianu we krwi - zaleca się monitorowanie dawki walproinianu. Meflochina przyspiesza metabolizm kwasu walproinowego i obniża próg drgawkowy (mogą wystąpić napady padaczkowe) - jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. W przypadku jednoczesnego stosowania walproinianu i leków silnie wiążących się z białkami osocza (np. kwas acetylosalicylowy) może dochodzić do zwiększenia stężenia wolnego walproinianu we krwi. Należy dokładnie monitorować czas protrombinowy w przypadku jednoczesnego stosowania walproinianu i leków przeciwzakrzepowych zależnych od witaminy K. Antybiotyki karbapenemowe (np. panipenem, meropenem, imipenem) oraz ryfampicyna mogą zmniejszać stężenie walproinianu we krwi, czasami z napadami drgawkowymi - w przypadku konieczności zastosowania tych antybiotyków należy ściśle kontrolować stężenie walproiananu we krwi i dostosować jego dawkę. Jednoczesne stosowanie walproinianu i topiramatu może powodować hiperamonemię i encefalopatię - pacjentów należy obserwować. Walproinian nie wpływa na skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych. Leki hepatotoksyczne oraz alkohol mogą nasilać toksyczne działanie walproinianu na wątrobę.

  • Dawkowanie

    Dożylnie. Dawka dobowa powinna być ustalana w zależności od wieku i masy ciała. Podstawą ustalenia optymalnej dawki preparatu powinna być zawsze skuteczność kliniczna. Oznaczanie stężenia leku we krwi ma znaczenie pomocnicze i powinno być wykonywane w przypadku niedostatecznej kontroli napadów drgawkowych lub podejrzenia wystąpienia działań niepożądanych. Za stężenie skuteczne walproinianu w surowicy krwi uznaje się zwykle 50-120 mg/l (375-840 µmol/l). U pacjentów, którzy dotychczas byli leczeni z powodzeniem doustną postacią preparatu, można stosować aktualną dawkę w ciągłym wlewie dożylnym lub wielokrotnym wstrzyknięciu. Pozostałym pacjentom lek można podać początkowo w powolnym wstrzyknięciu dożylnym (ponad 3 min), zwykle 15 mg/kg mc., a następnie kontynuować jako wlew dożylny z szybkością zazwyczaj 1-2 mg/kg mc./h, dostosowując ją do odpowiedzi klinicznej. Badania wykazują, że wyniki nie są zależne od płci, czasu trwania iniekcji, stosowania uprzednio innego leku przeciwpadaczkowego czy poprzednio stosowanej dawki kwasu walproinowego w granicach 5,3-28 mg/kg mc./dobę. W momencie, gdy staje się to możliwe, leczenie powinno być kontynuowane preparatem doustnym w ogólnie zalecanych dawkach.Roztwór należy przygotować bezpośrednio przed podaniem i zużyć w ciągu 24 h. Przy jednoczesnym podawaniu innych leków, preparat należy podawać przez oddzielny cewnik.

  • Uwagi

    Przed rozpoczęciem leczenia i okresowo podczas pierwszych 6 mies. terapii należy wykonywać laboratoryjne testy czynności wątroby. Spośród testów podstawowych największe znaczenie mają badania dotyczące syntezy białek, zwłaszcza ocena czasu protrombinowego. Badania laboratoryjne (morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba płytek krwi, czas krwawienia i parametry krzepnięcia) są zalecane przed rozpoczęciem leczenia, w przypadku stwierdzenia zwiększonej aktywności aminotransferaz, również przed zabiegiem operacyjnym i w przypadku występowania samoistnych krwiaków lub krwawień. W przypadku ostrych bólów brzucha, również przed zabiegiem chirurgicznym, zaleca się oznaczenie aktywności enzymów trzustkowych. W przypadku podejrzewania zaburzeń enzymatycznych w cyklu mocznikowym, przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać metaboliczne badania, zwłaszcza stężenie amoniaku we krwi na czczo i po posiłku. Przyrost masy ciała, który może wystąpić podczas terapii powinien być starannie kontrolowany (jako, że jest to czynnik ryzyka dla zespołu policystycznych jajników). Pacjentów leczonych preparatem należy obserwować pod kątem występowania myśli i zachowań samobójczych. Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem. Ze względu na możliwość wystąpienia senności, zwłaszcza w przypadku stosowania kilku leków przeciwdrgawkowych lub innych leków (np. benzodiazepin), należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń mechanicznych.

  • Danych o lekach dostarcza: