Biotrakson

  • Skład

    1 fiolka zawiera 1 g lub 2 g ceftriaksonu w postaci soli sodowej. 1 g preparatu zawiera 83 mg sodu (3,6 mmol).

  • Działanie

    Antybiotyk β-laktamowy, cefalosporyna III generacji. Gatunki zwykle wrażliwe na ceftriakson - bakterie tlenowe Gram-dodatnie: Staphylococcus aureus (wrażliwe na metycylinę), gronkowce koagulazo-ujemne (wrażliwe na metycylinę), Streptococcus pyogenes (grupa A), Streptococcus agalactiae (grupa B), Streptococcus pneumoniae, paciorkowce zieleniące; bakterie tlenowe Gram-ujemne: Borrelia burgdorferi, Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae, Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoea, Neisseria meningitidis, Proteus mirabilis, Providencia spp., Treponema pallidum. Gatunki, w przypadku których może wystąpić problem oporności nabytej: Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus haemolyticus, Staphylococcus hominis, Citrobacter freundii, Enterobacter aerogenes, Enterobacter cloacae, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Klebsiella oxytoca, Morganella morganii, Proteus vulgaris, Serratia marcescens, Bacteroides spp., Fusobacterium spp., Peptostreptococcus spp., Clostridium perfringens. Drobnoustroje o oporności wrodzonej: Enterococcus spp., Listeria monocytogenes, Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa, Stenotrophomonas maltophilia, Clostridium difficile, Chlamydia spp., Chlamydophila spp., Mycoplasma spp., Legionella spp., Ureaplasma urealyticum. Po wstrzyknięciu domięśniowym średnie maksymalne stężenie ceftriaksonu we krwi jest w przybliżeniu o połowę mniejsze od stężenia obserwowanego po dożylnym podaniu równoważnej dawki. Cmax po jednorazowym domięśniowym podaniu jest osiągane po 2-3 h. AUC po podaniu domięśniowym jest takie samo, jak obserwowane po dożylnym podaniu równoważnej dawki. Po wielokrotnym podaniu obserwuje się zwiększenie Cmax o 8-15%; w większości przypadków stan stacjonarny osiągany jest w czasie 48-72 h, w zależności od drogi podania. Stężenia ceftriaksonu większe niż MIC dla większości odpowiednich patogenów wykrywalne są w tkankach, w tym w płucach, sercu, drogach żółciowych lub wątrobie, migdałkach, uchu środkowym i błonie śluzowej nosa, kościach oraz w płynie mózgowo-rdzeniowym, opłucnowym, maziówkowym i w wydzielinie gruczołu krokowego. Ceftriakson przenika przez opony mózgowo-rdzeniowe; stopień przenikania jest największy, gdy opony objęte są stanem zapalnym. Maksymalne stężenie ceftriaksonu w płynie mózgowo-rdzeniowym osiągane jest w czasie 4-6 h po wstrzyknięciu dożylnym i wynosi ok. 25% stężenia osoczowego (u pacjentów z bakteryjnym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych). Ceftriakson przenika przez barierę łożyskową i jest wydzielany do mleka matki w małym stężeniu. Ceftriakson wiąże z białkami osocza w ok. 95%; wiązanie się ulega nasyceniu i związany odsetek zmniejsza się wraz ze wzrostem stężenia. Nie jest metabolizowany w organizmie, ale ulega przekształceniu w nieaktywne metabolity przez florę jelitową. 50-60% ceftriaksonu wydalane jest w postaci niezmienionej z moczem, głównie na drodze przesączania kłębuszkowego, natomiast 40-50% wydalane jest w postaci niezmienionej z żółcią. T0,5 w fazie eliminacji wynosi ok. 8 h u osób dorosłych. T0,5 ceftriaksonu jest wydłużony u noworodków (w czasie od urodzenia do ukończenia 14. dnia życia stężenie wolnego ceftriaksonu może być dodatkowo zwiększone przez takie czynniki, jak zmniejszone przesączanie kłębuszkowe i zmienione wiązanie się z białkami). W okresie dzieciństwa T0,5 jest krótszy niż u noworodków i dorosłych. U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby farmakokinetyka ceftriaksonu jest tylko nieznacznie zmieniona, z nieznacznym wydłużeniem okresu półtrwania.

  • Wskazania

    Leczenie niżej wymienionych zakażeń u dorosłych i dzieci, w tym noworodków urodzonych o czasie (od urodzenia): bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; pozaszpitalne zapalenie płuc; szpitalne zapalenie płuc; ostre zapalenia ucha środkowego; zakażenia w obrębie jamy brzusznej; powikłane zakażenia dróg moczowych (w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek); zakażenia kości i stawów; powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich; rzeżączka; kiła; bakteryjne zapalenie wsierdzia. Ceftriakson można stosować w: leczeniu zaostrzeń przewlekłej obturacyjnej choroby płuc u dorosłych; leczeniu rozsianej postaci boreliozy - wczesnej (stadium II) i późnej (stadium III) u dorosłych i dzieci, w tym noworodków od 15. dnia życia; przedoperacyjnym zapobieganiu zakażeniom miejsc operowanych; leczeniu pacjentów z neutropenią, u których wystąpiła gorączka prawdopodobnie spowodowana zakażeniem bakteryjnym; leczeniu pacjentów z bakteriemią, która przebiega w powiązaniu z zakażeniami wymienionymi wyżej lub podejrzewa się, że przebiega w powiązaniu z tymi zakażeniami. Ceftriakson należy podawać w skojarzeniu z innymi lekami przeciwbakteryjnymi zawsze, gdy spektrum jego działania nie obejmuje wszystkich bakterii, które mogą wywoływać dane zakażenie. Należy wziąć pod uwagę oficjalne wytyczne dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych

  • Przeciwwskazania

    Nadwrażliwość na ceftriakson, inne cefalosporyny lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Ciężka reakcja nadwrażliwości (np. reakcja anafilaktyczna) na jakikolwiek inny antybiotyk β-laktamowy (penicyliny, monobaktamy lub karbapenemy) w wywiadzie. Wcześniaki w wieku do 41 tygodni licząc od ostatniej miesiączki (wiek ciążowy + wiek chronologiczny); noworodki urodzone o czasie (w wieku do 28 dni) z hiperbilirubinemią, żółtaczką lub z hipoalbuminemią lub kwasicą - ceftriakson może wypierać bilirubinę z jej miejsc wiązania z albuminami, stwarzając w ten sposób ryzyko encefalopatii bilirubinowej u ww. pacjentów. Noworodki urodzone o czasie (w wieku do 28 dni), u których jest konieczne (lub oczekuje się, że będzie konieczne) dożylne leczenie preparatami wapnia lub infuzjami zawierającymi wapń - ryzyko wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu. Przed domięśniowym wstrzyknięciem ceftriaksonu rozpuszczonego w roztworze lidokainy należy upewnić się, że pacjenta nie dotyczą przeciwwskazania do stosowania lidokainy (patrz ChPL lidokainy). Roztworów ceftriaksonu zawierających lidokainę nie wolno podawać dożylnie.

  • Środki ostrożności

    Przed podaniem antybiotyku należy przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący skłonności pacjenta do reakcji nadwrażliwości na cefalosporyny lub inne β-laktamy, w związku z możliwością wystąpienia reakcji anafilaktycznej. Należy zachować ostrożność, jeśli ceftriakson podaje się pacjentowi, u którego wcześniej występowała nieciężka nadwrażliwość na inne antybiotyki β-laktamowe. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej leczenie należy przerwać i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne. Szczególną ostrożność zachować u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek i wątroby (obserwować pacjentów). Opisano przypadki zgonów w wyniku wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu w płucach i nerkach u wcześniaków i urodzonych o czasie noworodków w 1. mż. (nie ma potwierdzonych doniesień o wewnątrznaczyniowych strątach u pacjentów innych niż noworodki). W badaniach in vitro wykazano, że u noworodków występuje zwiększone, w porównaniu do innych grup wiekowych, ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu. U pacjentów, niezależnie od wieku, nie wolno mieszać ani podawać ceftriaksonu jednocześnie z roztworami do podawania dożylnego zawierającymi wapń, nawet jeśli stosuje się różne linie infuzyjne lub podaje się w różne miejsca. U pacjentów w wieku >28 dni ceftriakson i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno jeden po drugim, jeżeli linie infuzyjne są wkłute w różne miejsca lub są wymienione, lub pomiędzy infuzjami zostaną starannie przepłukane fizjologicznym roztworem soli. Jeśli u pacjentów konieczne jest podawanie w ciągłej infuzji zawierających wapń roztworów do całkowitego żywienia pozajelitowego (TPN), należy rozważyć zastosowanie alternatywnych metod leczenia przeciwbakteryjnego, które nie wiążą się z ryzykiem wytrącania się osadu. Jeżeli zastosowanie ceftriaksonu u pacjentów, u których konieczne jest ciągłe żywienie pozajelitowe, zostanie uznane za niezbędne, ceftriakson i roztwory do TPN można podawać jednocześnie, ale przez różne linie infuzyjne wkłute w różne miejsca. Inna możliwość to przerwanie podawania TPN na czas infuzji ceftriaksonu i przepłukanie linii infuzyjnej pomiędzy podaniem roztworów. Ze względu na ryzyko wystąpienia autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, u każdego pacjenta, u którego wystąpi niedokrwistość podczas leczenia ceftriaksonem, należy wziąć pod uwagę możliwość niedokrwistości związanej z cefalosporyną i przerwać leczenie ceftriaksonem do czasu określenia etiologii niedokrwistości. W trakcie długotrwałego leczenia ceftriaksonem należy regularnie oznaczać morfologię krwi. W razie zaobserwowania cieni w badaniu USG pęcherzyka żółciowego, należy wziąć pod uwagę możliwość wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu; szczególną ostrożność zachować u dzieci i młodzieży. Takie strąty zanikają po zakończeniu leczenia ceftriaksonem; rzadko strąty soli wapniowej ceftriaksonu powodują objawy - jeśli wystąpią objawy, zaleca się leczenie zachowawcze, niechirurgiczne; należy rozważyć przerwanie leczenia ceftriaksonem na podstawie oceny stosunku korzyści do ryzyka u konkretnego pacjenta. Nie można wykluczyć, że ceftriakson jest czynnikiem wyzwalającym lub sprzyjającym powstawaniu osadów żółciowych; dotyczy to zwłaszcza pacjentów, u których występują czynniki ryzyka zastoju żółci i powstawania szlamu żółciowego, np. przebyte poważne leczenie, ciężka choroba i całkowite żywienie pozajelitowe; istnieje ryzyko zapalenia trzustki, związanego z niedrożnością dróg żółciowych. Ze względu na ryzyko kamicy nerkowej, stosowanie ceftriaksonu u pacjentów z kamicą nerkową w wywiadzie lub z hiperkalciurią powinno być rozważone na podstawie oceny stosunku korzyści do ryzyka. U pacjentów, u których występują objawy kamicy nerkowej, należy przeprowadzić badanie USG. U każdego pacjenta, u którego wystąpiła biegunka związana ze zastosowaniem antybiotyku, należy rozważyć możliwość wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego; po ustaleniu rozpoznania tej choroby należy odstawić antybiotyk i wdrożyć odpowiednie leczenie. 1 g leku zawiera 83 mg sodu (3,6 mmol) - należy wziąć to pod uwagę u pacjentów ze zmniejszoną czynnością nerek i u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.

  • Ciąża i laktacja

    Ceftriakson przenika przez barierę łożyska. Dane o stosowaniu ceftriaksonu u kobiet ciężarnych są ograniczone. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka lub płodu, poród czy rozwój noworodka. Lek może być podawany w ciąży (zwłaszcza w I trymestrze) tylko wtedy, gdy korzyści przeważają nad ryzykiem. Ceftriakson przenika w niewielkich ilościach do mleka kobiecego. Podczas stosowania dawek leczniczych u matki, nie przewiduje się żadnego wpływu ceftriaksonu na karmionego piersią dziecko, ale nie można wykluczyć ryzyka biegunki i zakażenia grzybiczego błon śluzowych. Należy wziąć pod uwagę możliwość uczulenia. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu stosowania ceftriaksonu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.

  • Efekty uboczne

    Często: eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, biegunka, luźne stolce, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, wysypka. Niezbyt często: grzybicze zakażenie narządów płciowych, granulocytopenia, niedokrwistość, zaburzenia krzepnięcia, ból głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, świąd, zapalenie żył, ból w miejscu wstrzyknięcia, gorączka, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi. Rzadko: rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, pokrzywka, krwiomocz, cukromocz, obrzęk, dreszcze. Częstość nieznana: nadkażenie, niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza, wstrząs anafilaktyczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, drgawki, uczucie wirowania, zapalenie trzustki, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, powstawanie strątów w pęcherzyku żółciowym, żółtaczka jąder podkorowych mózgu (kernicterus), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, rumień wielopostaciowy, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), skąpomocz, powstawanie strątów w nerkach (odwracalne), fałszywie dodatni wynik testu Coombsa, fałszywie dodatni wynik testu na galaktozemię, fałszywie dodatni wynik oznaczania glukozy za pomocą nieenzymatycznych testów. U wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie (w wieku 3 lat, które otrzymywały duże dawki dobowe (np. ≥80 mg/kg mc./dobę) lub duże dawki całkowite (>10 g) i występowały u nich dodatkowe czynniki ryzyka (np. ograniczenie podaży płynów lub unieruchomienie w łóżku); ryzyko powstawania strątów jest zwiększone u pacjentów unieruchomionych lub odwodnionych; zdarzenie takie może być objawowe lub bezobjawowe, może prowadzić do niewydolności nerek i bezmoczu i przemija po odstawieniu ceftriaksonu. Obserwowano wytrącanie się soli wapniowej ceftriaksonu w pęcherzyku żółciowym, głównie u pacjentów leczonych dawkami większymi od zalecanej standardowej dawki (częstość występowania wydaje się być mniejsza podczas powolnej infuzji - trwającej 20-30 min); efekt ten jest zwykle bezobjawowy, jednakże rzadko strątom towarzyszyły objawy kliniczne, takie jak ból, nudności i wymioty; wytrącanie się jest zwykle odwracalne po przerwaniu leczenia ceftriaksonem.

  • Działanie z innymi lekami

    Ze względu na ryzyko wytrącenia się osadu nie wolno używać rozcieńczalników zawierających wapń, takich jak roztwór Ringera lub roztwór Hartmanna do rekonstytucji preparatu ani do dalszego rozcieńczania przygotowanego roztworu do podania dożylnego. Wytrącanie się soli wapniowej ceftriaksonu może wystąpić także w razie zmieszania ceftriaksonu z roztworem zawierającym wapń w tym samym zestawie do podawania dożylnego. Ceftriaksonu nie wolno podawać jednocześnie przez trójnik z zawierającymi wapń roztworami dożylnymi, w tym zawierającymi wapń infuzjami dożylnymi, np. do żywienia pozajelitowego. Noworodki są narażone na zwiększone ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu. U pacjentów innych niż noworodki, ceftriakson i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno jeden po drugim, jeżeli linie infuzyjne zostaną starannie przepłukane pomiędzy infuzjami odpowiednim, zgodnym farmaceutycznie roztworem. Nie ma żadnych doniesień na temat interakcji pomiędzy ceftriaksonem a doustnymi lekami zawierającymi wapń ani pomiędzy ceftriaksonem podawanym domięśniowo a lekami zawierającymi wapń (dożylnymi lub doustnymi). Stosowanie ceftriaksonu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może zwiększać ryzyko krwawienia - należy monitorować współczynnik INR oraz odpowiednio dostosować dawkę antagonisty witaminy K do jego wartości, zarówno podczas leczenia ceftriaksonem, jak i po jego zakończeniu. Cefalosporyny, w tym ceftriakson mogą nasilać nefrotoksyczność amoniglikozydów - jeżeli takie skojarzenie jest stosowane należy monitorować stężenie aminoglikozydu (i czynność nerek). Nie obserwowano zaburzenia czynności nerek po jednoczesnym podawaniu dużych dawek ceftriaksonu i silnych leków moczopędnych (np. furosemidu). Jednoczesne podawanie probenecydu nie spowalnia eliminacji ceftriaksonu. Obserwowano antagonistyczne działanie podczas stosowania skojarzenia chloramfenikolu z ceftriaksonem.

  • Dawkowanie

    Domięśniowo lub dożylnie. Dorośli i dzieci w wieku >12 lat (mc. ≥50 kg). Pozaszpitalne zapalenie płuc; zaostrzenia POChP; zakażenia w obrębie jamy brzusznej; powikłane zakażenia dróg moczowych (w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek): 1-2 g raz na dobę. Szpitalne zapalenie płuc; powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich; zakażenia kości i stawów: 2 g raz na dobę. Gorączka neutropeniczna prawdopodobnie spowodowana zakażeniem bakteryjnym; bakteryjne zapalenie wsierdzia; bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2-4 g raz na dobę. Ostre zapalenia ucha środkowego: 1-2 g w pojedynczej dawce domięśniowej; w przypadku, gdy pacjent jest ciężko chory lub początkowe leczenie nie przynosi poprawy, lek może być skuteczny podczas podawania domięśniowego w dawce 1-2 g na dobę przez 3 dni. Przedoperacyjne zapobieganie zakażeniom miejsc operowanych: 2 g w pojedynczej dawce, 30-90 min przed zabiegiem chirurgicznym. Rzeżączka: 500 mg w pojedynczej dawce domięśniowej. Kiła: 500 mg do 1 g raz na dobę, w kile układu nerwowego do 2 g raz na dobę przez 10-14 dni (należy wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne). Rozsiana postać boreliozy - wczesna (stadium II) i późna (stadium III): 2 g raz na dobę przez 14-21 dni (należy wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne). W potwierdzonej bakteriemii lub szczególnie ciężkich przypadkach należy rozważyć zastosowanie dawek z górnej granicy zalecanego zakresu. Podawanie 2 razy na dobę (co 12 h) można rozważyć, jeśli stosuje się dawki dobowe >2 g. Noworodki, niemowlęta i dzieci w wieku od 15. dnia życia do 12 lat (mc. 2 g. Noworodki w wieku 0-14 dni. Zakażenia w obrębie jamy brzusznej; powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich; powikłane zakażenia dróg moczowych (w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek); pozaszpitalne zapalenie płuc; szpitalne zapalenie płuc; zakażenia kości i stawów; gorączka neutropeniczna prawdopodobnie spowodowana zakażeniem bakteryjnym: 20-50 mg/kg mc. raz na dobę. Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; bakteryjne zapalenie wsierdzia: 50 mg/kg mc. raz na dobę. Ostre zapalenia ucha środkowego: 50 mg/kg mc. w pojedynczej dawce domięśniowej. Przedoperacyjne zapobieganie zakażeniom miejsc operowanych: 20-50 mg/kg mc. w pojedynczej dawce, 30-90 min przed zabiegiem chirurgicznym. Kiła: 50 mg/kg mc. raz na dobę przez 10-14 dni (należy wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne). W potwierdzonej bakteriemii należy rozważyć zastosowanie dawki z górnej granicy zalecanego zakresu. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki wynoszącej 50 mg/kg mc./dobę. Nie stosować u wcześniaków w wieku do 41 tygodni licząc od daty ostatniej miesiączki (wiek ciążowy + wiek chronologiczny). Szczególne grupy pacjentów. U osób w podeszłym wieku nie jest konieczna modyfikacja zalecanej dawki, pod warunkiem zadowalającej czynności wątroby i nerek. Dostępne dane nie wskazują na konieczność dostosowania dawki w lekkich lub umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby pod warunkiem, że czynność nerek nie jest zaburzona; brak danych dotyczących pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby. U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek nie ma konieczności zmniejszania dawki pod warunkiem, że czynność wątroby nie jest zaburzona. W schyłkowej niewydolności nerek (CCr 2 g należy podawać dożylnie. U niemowląt i dzieci w wieku

  • Uwagi

    Stosowanie ceftriaksonu może powodować fałszywie dodatni wynik testu Coombsa; fałszywie dodatni wynik testu na galaktozemię; fałszywie dodatni wynik oznaczania glukozy w moczu metodą nieenzymatyczną (zawartość glukozy w moczu należy oznaczać metodami enzymatycznymi). Z uwagi na możliwość wystąpienia zawrotów głowy, należy zachować ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

  • Danych o lekach dostarcza: