Amitriptylinum VP

  • Skład

    1 tabl. powl. zawiera 10 mg lub 25 mg chlorowodorku amitryptyliny.

  • Działanie

    Trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny. Dokładny mechanizm działania leku jest nieznany. Związany jest on prawdopodobnie z nasileniem transmisji synaptycznej w obrębie neuronów adrenergicznych i serotoninergicznych mózgu w wyniku zahamowania wchłaniania zwrotnego oraz inaktywacji noradrenaliny i serotoniny w zakończeniach tych neuronów, co prowadzi do zwiększenia stężenia tych neuroprzekaźników w przestrzeni międzysynaptycznej. Działanie uspokajające amitryptyliny wynika prawdopodobnie z jej właściwości przeciwhistaminowych. Po podaniu doustnym amitryptylina wchłania się dobrze z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi ok. 2-12 h po podaniu (obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie). Biodostępność wynosi 30-60% i związana jest ze znacznym efektem pierwszego przejścia przez wątrobę. W ok. 92-95% lek wiąże się z białkami osocza (głównie z allfa1-glikoproteinami). Metabolizowany jest w wątrobie, głównym, aktywnym metabolitem jest nortryptylina, której maksymalne stężenie we krwi występuje w czasie 8-24 h po podaniu leku. U ok. 7-10% populacji występuje defekt genetyczny, polegający na osłabieniu aktywności CYP2D6 - u pacjentów tych obserwuje się niejednokrotnie znaczący (nawet 8-krotny) wzrost wartości AUC. Lek jest wydalany głównie z moczem. T0,5 amitryptyliny we krwi wynosi 10-50 h (średnio ok. 19 h), a jej aktywnego metabolitu - nortryptyliny - 20-100 h. Lek przenika przez barierę krew-mózg, łożysko i do mleka matki.

  • Wskazania

    Leczenie objawów depresji, a zwłaszcza stanów, w których pacjent wymaga uspokojenia.

  • Przeciwwskazania

    Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą lub na benzodiazepiny. Świeży zawał serca, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa. Stan pobudzenia maniakalnego. Ciężka niewydolność wątroby. Porfiria. Stosowanie w trakcie leczenia i w ciągu 2 tyg. po zakończeniu przyjmowania inhibitorów MAO. Okres karmienia piersią. Dzieci i młodzież poniżej 16 lat.

  • Środki ostrożności

    Depresja związana jest ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia myśli samobójczych, samookaleczenia oraz samobójstwa. Ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania pełnej remisji. Pacjentów należy poddać ścisłej obserwacji do czasu wystąpienia poprawy oraz we wczesnym etapie powrotu do zdrowia (zwiększone ryzyko samobójstwa). Pacjenci z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie lub pacjenci przejawiający przed rozpoczęciem leczenia znacznego stopnia skłonności samobójcze, należą do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia myśli lub prób samobójczych i należy ich poddać ścisłej obserwacji w trakcie leczenia, szczególnie pacjentów w wieku poniżej 25 lat. W trakcie leczenia, zwłaszcza na początku i w przypadku zmiany dawki, należy ściśle obserwować pacjentów, szczególnie z grupy podwyższonego ryzyka. U pacjentów z zespołem afektywnym dwubiegunowym pod wpływem leczenia amitryptyliną może wystąpić nasilenie fazy maniakalnej. U pacjentów ze schizofrenią mogą nasilić się objawy tej choroby; możliwe jest także nasilenie się objawów paranoidalnych. Ze względu na działanie cholinolityczne, amitryptylinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego (możliwość nasilenia trudności w oddawaniu moczu), u pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania (możliwość wzrostu ciśnienia śródgałkowego) oraz u pacjentów ze zwolnionym pasażem żołądkowo-jelitowym. U pacjentów z padaczką podczas stosowania leku może dojść do nasilenia objawów padaczki; stosowanie amitryptyliny w tej grupie pacjentów może wymagać zwiększenia ilości przyjmowanych leków przeciwpadaczkowych. W przypadku stosowania dużych dawek leku mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, tachykardia oraz znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi; u pacjentów ze chorobami serca podobne zaburzenia mogą wystąpić po stosowaniu zwykłych dawek. Preparat należy stosować ostrożnie u pacjentów z niewydolnością wątroby. Działanie amitryptyliny jest silniej wyrażone u pacjentów z nadczynnością tarczycy oraz u pacjentów leczonych hormonami tarczycy - preparat stosować ostrożnie u tych pacjentów dostosowując indywidualnie dawki. U pacjentów, u których ma być wykonany zabieg chirurgiczny, należy odstawić amitryptylinę na kilka dni przed zabiegiem. Jeśli zabieg musi być przeprowadzony nagle, należy poinformować lekarza anestezjologa o przyjmowaniu amitryptyliny. Podczas leczenia amitryptyliną nie zaleca się przeprowadzania terapii elektrowstrząsami. Należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć korzyści względem ryzyka w przypadku stosowania amitryptyliny u pacjentów: z alkoholizmem (możliwość nasilenia hamowania czynności o.u.n.); z zaburzeniami krwi (możliwość nasilenia tych zaburzeń); z astmą (możliwość nasilenia astmy); z zatrzymaniem moczu.

  • Ciąża i laktacja

    Nie zaleca się stosowania amitryptyliny u kobiet w ciąży, zwłaszcza w I i III trymestrze, ze względu na brak dostatecznych danych klinicznych, dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tym okresie. Preparat może być stosowany w czasie ciąży jedynie w przypadkach, gdy korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Stosowanie leku w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.

  • Efekty uboczne

    Częstość nieznana: zmniejszone wydzielanie śliny i związane z tym uczucie suchości w jamie ustnej oraz zwiększona skłonność do zmian próchniczych zębów, zaparcia, niedrożność porażenna jelit, nudności, wymioty, bóle w nadbrzuszu, zapalenie jamy ustnej, ciemne zabarwienie języka, uczucie nieprzyjemnego (metalicznego lub kwaśnego) smaku w ustach, luźne stolce, obrzęk ślinianek, nadmierne pocenie się, łysienie, wykwity skórne, pokrzywka, fotodermatoza, zaburzenia akomodacji, rozszerzenie źrenic, zwiększone ciśnienie śródgałkowe, zaburzenia widzenia, trudności w oddawaniu moczu (zwłaszcza u mężczyzn), częste parcie na mocz, zwiększenie lub zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi, zwiększenie lub zmniejszenie stężenia glukozy w surowicy, zmniejszenie lub zwiększenie masy ciała, zmiany w EEG, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia, uczucie kołatania serca, zawał mięśnia sercowego, arytmia, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenia koncentracji, senność, pobudzenie psychoruchowe, uczucie drętwienia, mrowienia oraz parestezje w obrębie kończyn, neuropatia obwodowa, ataksja, drżenie mięśniowe, uogólnione drgawki, śpiączka, ruchy mimowolne i dyskinezy późne, zaburzenia mowy, ból i zawroty głowy, splątanie, dezorientacja, omamy, łagodny stan maniakalny, bezsenność, niepokój, stany lękowe, koszmary nocne, szumy uszne, uczucie zmęczenia, osłabienie, obrzęk twarzy i języka, niewydolność szpiku kostnego (objawiająca się agranulocytozą, leukopenią, eozynofilią, małopłytkowością i plamicą krwotoczną), zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, obrzmienie jąder, ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania, obrzmienie piersi i mlekotok u kobiet, osłabienie bądź nasilenie popędu płciowego, impotencja, zaburzenia wydzielania hormonu antydiuretycznego (zespół Schwartza-Barttera), niedostateczne lub nadmierne łaknienie.Badania epidemiologiczne, przeprowadzone głównie z udziałem pacjentów w wieku 50 lat i starszych, wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów leczonych selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi; mechanizm, który prowadzi do zwiększenia tego ryzyka jest nieznany. U pacjentów w podeszłym wieku ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z właściwościami cholinolitycznymi jest zwiększone. Zgłaszano przypadki myśli i zachowań samobójczych podczas leczenia amitryptyliną, a także w krótkim czasie po jej odstawieniu.Nagłe przerwanie leczenia, zwłaszcza po dłuższym okresie stosowania, może wywołać objawy odstawienne: bezsenność, drażliwość, nudności, bóle głowy oraz nadmierne pocenie się; w pojedynczych przypadkach obserwowano pojawienie się objawów hipomanii lub manii w 1. tyg. po zaprzestaniu leczenia.

  • Działanie z innymi lekami

    W przypadkach jednoczesnego zastosowania amitryptyliny oraz inhibitorów MAO mogą wystąpić ciężkie powikłania w postaci nadciśnienia, hipertermii oraz drgawek - zaleca się zachowanie co najmniej 2 tyg. odstępu czasu między stosowaniem inhibitorów MAO oraz amitryptyliny. Nie należy stosować amitryptyliny jednocześnie z lekami sympatykomimetycznymi, takimi jak adrenalina, noradrenalina, izoprenalina, efedryna, fenylefryna i fenylpropanolamina. Ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych, należy zachować ostrożność stosując amitryptylinę jednocześnie z lekami cholinolitycznymi jak również z hormonami tarczycy. Amitryptylina może osłabiać hipotensyjne działanie leków sympatykolitycznych, takich jak klonidyna czy guanetydyna. Sedatywne właściwości amitryptyliny mogą się nasilić w przypadku jednoczesnego stosowania leków o hamującym działaniu na o.u.n., takich jak: barbiturany, benzodiazepiny, pochodne fenotiazyny, opioidowe leki przeciwbólowe, nieopioidowe leki przeciwbólowe, leki przeciwhistaminowe oraz alkohol. Opisywano przypadki wystąpienia stanu majaczeniowego w wyniku jednoczesnego stosowania amitryptyliny i disulfiramu. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne są metabolizowane w wątrobie przy udziale CYP2D6. Leki hamujące aktywność tego układu enzymatycznego (takie jak chinidyna, cymetydyna) oraz leki metabolizowane z jego udziałem (liczne leki przeciwdepresyjne, leki pochodne fenotiazyny, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny oraz leki przeciwarytmiczne klasy 1C, między innymi propafenon i flekainid) mogą zwiększać stężenia trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych w surowicy. Ze względu na szczególnie długi T0,5 fluoksetyny oraz jej metabolitów, możliwe jest wystąpienie tego typu interakcji nawet do 5 tyg. po zaprzestaniu przyjmowania leku. Środki anestetyczne, stosowane do znieczulenia ogólnego, mogą zwiększyć ryzyko działań niepożądanych związanych ze stosowaniem trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (dotyczy to szczególnie zaburzeń rytmu serca oraz obniżenia ciśnienia tętniczego krwi). W przypadku planowanego zabiegu operacyjnego wskazane jest odstawienie amitryptyliny na co najmniej 4 dni przed zabiegiem. Donoszono o występowaniu bardzo wysokiej gorączki w przypadku podawania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych z lekami antycholinergicznymi lub z neuroleptykami. Rytonawir może zwiększać stężenie amitryptyliny w surowicy, dlatego należy zachować ostrożność podczas stosowania obu leków jednocześnie.

  • Dawkowanie

    Doustnie. Dorośli i młodzież powyżej 16 lat: leczenie należy rozpocząć od dawki 50-100 mg/dobę, podawanej na noc jako pojedyncza dawka lub w dawkach podzielonych. Następnie dawki należy zwiększać stopniowo do uzyskania skuteczności; maksymalna dawka stosowana w leczeniu ambulatoryjnym wynosi 200 mg/dobę. Po uzyskaniu poprawy klinicznej należy stopniowo zmniejszyć dawkę leku do najmniejszej skutecznej dawki podtrzymującej (zwykle 50-100 mg/dobę). Preparat stosuje się w dawkach podzielonych (2-4 razy na dobę) lub w pojedynczej dawce, podawanej ze względu na działanie uspokajająco-nasenne zwykle w porze wieczornej (50-100 mg na noc). Szczególne grupy pacjentów. U pacjentów powyżej 65 lat leczenie należy rozpocząć od dawki 25-75 mg/dobę. Dawki należy zwiększać ostrożnie, pod ścisłą kontrolą lekarską. Efekt leczniczy można uzyskać w tej grupie pacjentów po zastosowaniu dawek o połowę mniejszych od dawek stosowanych w młodszych grupach wiekowych. Lek nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat ze względu na brak dostatecznych danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania. Sposób podawania. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków. Jeśli dawka, którą należy zastosować u pacjenta, powoduje konieczność dzielenia tabletek powlekanych, należy rozważyć zastosowanie tabletek 10 mg. W celu zmniejszenia prawdopodobieństwa nawrotów choroby zalecany okres leczenia wynosi od 3 do 6 mies.

  • Uwagi

    Zaleca się stopniowe odstawianie leku. W czasie leczenia nie należy prowadzić pojazdów i obsługiwać urządzeń mechanicznych w ruchu.

  • Danych o lekach dostarcza: