5-Fluorouracil-Ebewe

  • Skład

    1 ml roztworu zawiera 50 mg fluorouracylu.

  • Działanie

    Cytostatyk z grupy antymetabolitów, fluorowana pochodna pirydyny. Zaburza biosyntezę kwasów nukleinowych i hamuje podział komórek. Po podaniu dożylnym ulega szybkiej dystrybucji w całym organizmie, a szczególnie w szybko proliferujących tkankach takich jak szpik kostny, błona śluzowa jelit i tkanka nowotworowa. Przenika przez barierę krew-mózg, a także przez barierę łożyska. Stopień wiązania z białkami osocza wynosi około 10%. Lek jest metabolizowany głównie w wątrobie do czynnego metabolitu - dihydro-5-fluorouracylu i nieczynnych metabolitów (dwutlenek węgla i mocznik). Średni okres półtrwania wynosi 10-20 min i zależy od dawki leku. Lek jest przede wszystkim (60-80%) wydychany przez płuca w postaci dwutlenku węgla. Poza tym wydalany jest z moczem w postaci niezmienionej (7-20%). W niewydolności nerek wydalanie leku jest wydłużone.

  • Wskazania

    Monoterapia lub terapia skojarzona w leczeniu nowotworów złośliwych, szczególnie raka piersi, okrężnicy i odbytnicy, żołądka i trzustki.

  • Przeciwwskazania

    Nadwrażliwość na 5-fluorouracyl. Zahamowanie czynności szpiku kostnego, szczególnie po radioterapii lub leczeniu innymi środkami przeciwnowotworowymi. Znaczące zmiany w składzie krwi. Krwotoki. Zapalenie i owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego. Ciężkie biegunki. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek. Choroby zakaźne o ciężkim przebiegu. Ciężkie wyniszczenie. Stężenie bilirubiny w osoczu powyżej 85 µmol/l. Należy unikać stosowania szczepionek zawierających żywe drobnoustroje.

  • Środki ostrożności

    W trakcie terapii należy codziennie kontrolować obraz morfologiczny krwi, a leczenie należy przerwać w przypadku zmniejszenia się liczby płytek krwi poniżej 100 000/mm3 lub liczby leukocytów poniżej 3000/mm3. Leczenie należy także przerwać w przypadku wystąpienia pierwszych objawów zapalenia lub owrzodzenia jamy ustnej, ciężkiej biegunki, owrzodzenia przewodu pokarmowego, krwawienia z przewodu pokarmowego lub jakiegokolwiek krwotoku. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek, wątroby lub z żółtaczką i u chorych, u których występują bóle w klatce piersiowej w czasie lub przed leczeniem oraz z chorobą serca w wywiadzie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po napromienianiu dużymi dawkami okolic miednicy i po leczeniu środkami alkilującymi oraz u pacjentów po usunięciu nadnerczy lub przysadki. Brak danych dotyczących stosowania leku u dzieci.

  • Ciąża i laktacja

    Leku nie należy stosować w okresie ciąży, szczególnie w I trymestrze. W każdym indywidualnym przypadku należy rozważyć oczekiwane korzyści w odniesieniu do potencjalnego zagrożenia dla płodu. Matki karmiące powinny zrezygnować z karmienia piersią w czasie leczenia preparatem. Przez okres do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia, zarówno kobiety jak i mężczyźni leczeni 5-fluorouracylem powinni stosować skuteczną antykoncepcję.

  • Efekty uboczne

    Bardzo często: leukopenia, małopłytkowość; zapalenie błon śluzowych przewodu pokarmowego (zapalenie jamy ustnej, przełyku, gardła lub odbytnicy). Często: agranulocytoza, niedokrwistość, zahamowanie czynności szpiku kostnego; przemijający i odwracalny zespół móżdżkowy obejmujący bezład, przemijający stan splątania, oraz zaburzenia ruchowe pochodzenia pozapiramidowego i zaburzenia pochodzenia korowego; biegunka, nudności i wymioty, jadłowstręt; odwracalne łysienie. Niezbyt często: gorączka; reakcje nadwrażliwości; senność; przypadki bólu w klatce piersiowej, niedokrwienie, zaburzenia zapisu EKG, zaburzenia czynności lewej komory; krwawienie z nosa, niedociśnienie, zakrzepowe zapalenie żył; owrzodzenie przewodu pokarmowego, krwawienia przewodu pokarmowego; zmiany skórne (np. suchość skóry, pęknięcia, nadżerki, rumień, wysypka, świąd, nadwrażliwość na światło, skórne odczyny alergiczne, przebarwienia, pasmowe przebarwienia lub odbarwienia w okolicach żył, zmiany w obrębie paznokci, zespół erytrodysestezji dłoniowo-podeszwowej po dużych dawkach leku; martwica kości nosa; niewydolność nerek; zaburzenia spermatogenezy i owulacji; zmęczenie. Rzadko: zapalenie spojówek, nadmierne łzawienie, zwężenie kanalików łzowych, zaburzenia widzenia, światłowstręt, zapalenie nerwu wzrokowego; zawał mięśnia sercowego. Bardzo rzadko: niedokrwienny udar mózgu w związku ze stosowaniem terapii skojarzonej (np. 5-fluorouracyl + mitomycyna C lub cisplatyna); wstrząs kardiogenny; uszkodzenie komórek wątroby, martwica wątroby kończąca się zgonem.

  • Działanie z innymi lekami

    Nie podawać łącznie z aminofenazonem, fenylbutazonem i sulfonamidami. Nasilenie działań niepożądanych fluorouracylu występuje przy równoczesnym stosowaniu folinianu wapnia (biegunki), antracyklin (kardiotoksyczność), mitomycyny (zespół hemolityczno-mocznicowy). Skojarzenie z innymi cytostatykami (cyklofosfamidem, winkrystyną, metotreksatem, cisplatyną, doksorubicyną), kwasem foliowym i interferonem alfa zwiększa skuteczność, ale i toksyczność leku. Allopurinol zmniejsza toksyczność, ale i skuteczność leku, natomiast chlordiazepoksyd, disulfiram, gryzeofulwina i izoniazyd zwiększają jego skuteczność. Cymetydyna może powodować zwiększenie stężenia 5-fluorouracylu w osoczu. Podobne działanie wykazuje metronidazol, który może zwiększać toksyczność 5-fluorouracylu. Lewamizol może powodować zwiększenie toksycznego działania 5-fluorouracylu na wątrobę. Tiazydy mogą powodować zwiększenie toksycznego działania leków przeciwnowotworowych na szpik kostny. Winorelbina stosowana równocześnie z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym może powodować ciężkie zapalenie błon śluzowych. Stosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje może prowadzić do nasilonego namnażania wirusa zawartego w szczepionce.

  • Dawkowanie

    Lek przeznaczony jest wyłącznie do podawania dożylnego i dotętniczego. Wybór odpowiedniego dawkowania oraz schemat leczenia zależy od stanu pacjenta, rodzaju leczonego nowotworu oraz tego, czy 5-fluorouracyl będzie podawany w monoterapii, czy w leczeniu skojarzonym z innym rodzajem terapii. Leczenie należy rozpocząć w szpitalu. Całkowita dawka dobowa 5-fluorouracylu nie powinna przekraczać 1 g. Zaleca się codzienne kontrolowanie liczby płytek krwi i białych krwinek, a leczenie należy przerwać, jeśli liczba płytek zmniejszy się poniżej 100 000/mm3 lub liczba białych krwinek zmniejszy się poniżej 3000/mm3. Zazwyczaj dawkowanie ustala się na podstawie rzeczywistej masy ciała pacjenta, jeśli nie jest on otyły, nie ma obrzęków lub innych postaci zatrzymania płynów, jak wodobrzusze. W tych przypadkach do obliczeń należy zastosować należną masę ciała. Lek należy podawać we wstrzyknięciu dożylnym albo w infuzji dożylnej lub dotętniczej. Niżej przedstawiono przykładowe dawkowanie. Rak okrężnicy i odbytnicy. Dawkę początkową można podać w postaci infuzji lub wstrzyknięcia dożylnego, przy czym infuzja jest korzystniejsza ze względu na mniejszą toksyczność. Infuzja dożylna. Dawkę dobową wynoszącą 15 mg/kg mc. (600 mg/m2 pc.), lecz nie więcej niż 1 g na infuzję, należy rozcieńczyć w 300 do 500 ml 5% roztworu glukozy lub w 300 do 500 ml 0,9% roztworu NaCl i podawać w infuzji trwającej 4 h. Jeśli nie występują objawy niepożądane, infuzję należy podawać przez kolejne dni, aż do osiągnięcia całkowitej dawki wynoszącej 12 do 15 g. Niektórzy pacjenci otrzymywali dawkę całkowitą do 30 g, przy maksymalnej dawce dobowej wynoszącej 1 g. Leczenie należy przerwać, jeśli wystąpią działania niepożądane ze strony układu krwiotwórczego i pokarmowego. Lek można też podawać w ciągłej infuzji przez 24 h. Wstrzyknięcie dożylne. Dawkę 12 mg/kg mc. (480 mg/m2 pc.) na dobę można podawać we wstrzyknięciu dożylnym przez 3 dni. Jeśli nie wystąpią objawy niepożądane, w 5., 7. i 9. dniu należy podać lek w dawce 6 mg/kg mc. (240 mg/m2 pc.). W leczeniu podtrzymującym podaje się raz w tygodniu dawkę 5 do 10 mg/kg mc. (200 do 400 mg/m2 pc.) we wstrzyknięciu dożylnym. We wszystkich przypadkach leczenie podtrzymujące można podjąć dopiero po ustąpieniu objawów działań niepożądanych. Rak piersi. W leczeniu raka piersi 5-fluorouracyl można stosować jednocześnie np. z metotreksatem i cyklofosfamidem lub z doksorubicyną i cyklofosfamidem. W tym schemacie dawkę 10 do 15 mg/kg mc. (400 do 600 mg/m2 pc.) podaje się dożylnie w 1. i 8. dniu 28-dniowego kursu leczenia. Lek można także podawać w postaci 24-godzinnej ciągłej infuzji dożylnej w dawce wynoszącej zwykle 8,25 mg/kg mc. (350 mg/m2 pc.). Inne metody podawania. Infuzja dotętnicza: dawkę dobową 5 do 7,5 mg/kg mc. (200 do 300 mg/m2 pc.) można podawać w ciągłej 24-godzinnej infuzji dotętniczej. Infuzję dotętniczą można też stosować miejscowo, zarówno w leczeniu nowotworów pierwotnych, jak i przerzutów. Szczególne grupy pacjentów. Zaleca się zmniejszenie dawki u pacjentów: wyniszczonych; po ciężkim zabiegu chirurgicznym przebytym w ciągu ostatnich 30 dni; z zahamowaniem czynności szpiku kostnego; z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek. Brak danych dotyczących stosowania leku u dzieci - nie ma zaleceń dotyczących dawkowania 5-fluorouracylu u dzieci. U osób w podeszłym wieku 5-fluorouracyl stosuje się w podobnych dawkach, jak u pacjentów dorosłych.

  • Uwagi

    W trakcie leczenia należy codzienne oznaczać morfologię krwi, a także monitorować wskaźniki czynności wątroby i nerek. Lek może zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń mechanicznych.

  • Danych o lekach dostarcza: