Cukrzyca ciężarnych, na szczęście, nie jest częsta, dotyczy zaledwie kilku procent przyszłych mam. Charakterystyczne dla niej jest to, że w większości przypadków znika po urodzeniu dziecka. Najprościej ujmując jest to nietolerancja węglowodanów, która pojawia się podczas ciąży u kobiet, które wcześniej nie miały cukrzycy. Wywołują ją zaburzenia gospodarki hormonalnej.

Na cukrzycę najbardziej  narażone są  kobiety, które przed zajściem w ciążę miały nadwagę, lub w ich najbliższej rodzinie znajduje się ktoś chory na cukrzycę typu II. Ryzyko wzrasta też z wiekiem i przy kolejnej ciąży. Nierozpoznana w porę cukrzyca może napytać biedy zarówno matce jak i dziecku – powoduje przedwczesny poród, niedojrzałość metaboliczną wielu narządów płodu (np. układu oddechowego), przerost mięśnia sercowego. U ciężarnych z cukrzycą, częściej dochodzi do zgonu wewnątrzmacicznego. Powikłaniem wynikającym z ciążowej cukrzycy jest też makrosomia, czyli nadmierna waga noworodka (największe takie dziecko urodziło się w Indonezji i ważyło aż 8,7 kg!). Tak duża waga powoduje komplikacje przy porodzie, często konieczne jest cesarskie cięcie.

Do trzech razy sztuka

Pierwszy objaw cukrzycy ciążowej – wzmożone pragnienie i częste bieganie do toalety często są niezauważane. Wszak to normalne, w ciąży nasz pęcherz jest wydajniejszy. U większości kobiet cukrzyca ciążowa nie daje żadnych objawów, rozwija się w ukryciu, przez co powoduje wiele złego. Dlatego właśnie tak ważne jest kilkukrotne badanie poziomu cukru we krwi. Pierwszy raz, takie badanie sondażowe wykonywane jest między 5 a 8 tygodniem ciąży. Jest bardzo proste – to zwykłe pobranie krwi na czczo.

Pomiędzy 24 a 28 tygodniem ciąży przeprowadza się test obciążenia glukozą. Test polega na wypiciu wody z glukozą, po czym pobiera się krew i oznacza poziom stężenia glukozy. Tym razem nie trzeba być na czczo. Jeżeli stężenie glukozy w surowicy krwi jest mniejsze niż 140 mg% to można się czuć bezpiecznie. Wynik powyżej 180 mg% oznacza cukrzycę, wtedy ciężarna zostaje skierowana do poradni diabetologicznej. Jeśli jednak jest wyższy, ale nie przekracza 180 mg% czeka Cię jeszcze test diagnostyczny – obciążenia 75 g glukozy (polega na wypiciu, na czczo, 75g glukozy, krew pobiera się dwie godziny później).

Najważniejsza jest dieta

Po pierwsze dietę ustala lekarz. Tu nie ma miejsca na własną inwencję, liczy się zdrowie dziecka. Ważne jest, by jeść często, nawet osiem razy dziennie, ale w małych porcjach. Drugą zasadą, której należy się podporządkować jest ograniczenie węglowodanów prostych (czyli np. słodyczy i soków owocowych) oraz tłuszczów. Dzienna racja pokarmowa powinna zawierać około 40% węglowodanów ( głównie złożonych zawartych w warzywach, ciemnym pieczywie, kaszach), 30% białka i tylko 20-30% tłuszczów, w sumie między 2300 a 2500 kcal.

Często lekarze polecają dietę bogatoresztkową, która ogranicza pożywienie wysoce oczyszczone i skoncentrowane na rzecz produktów bogatych w błonnik, a więc warzyw, owoców, w znacznej części spożywanych na surowo, produktów zbożowych z pełnego ziarna lub słabo oczyszczonych. Lekarz ustalając dietę musi wziąć pod uwagę okres ciąży a także wagę ciała kobiety. Ważna jest też samokontrola cukrzycy za pomocą glukometrów – małego urządzenia służącego do pomiaru cukru we krwi. Jeżeli po tygodniowej diecie poziom cukru nadal jest wysoki, trzeba wprowadzić insulinę w zastrzykach. Ciężarna powinna prowadzić specjalny dzienniczek, w którym systematycznie musi zapisywać poziom cukru i wielkość przyjmowanych dawek insuliny.  Dodatkowo powinna również notować wszystkie posiłki i przekąski oraz liczyć wymienniki węglowodanowe. Jeśli nie ma jakiś przeciwwskazań lekarskich, kobieta w ciąży powinna dużo się ruszać, wysiłek fizyczny poprawia spalanie glukozy, zmniejsza insulinooporność tkanek oraz zwiększa ich wrażliwość na insulinę.

Poród pod nadzorem

Nie tylko ciąża kobiety mającej cukrzycę wymaga szczególnej opieki, także poród. Ze względu na dużą wagę dziecka (makrosomię), często datę porodu ustala lekarz a rozwiązanie wymaga cesarskiego cięcia. Jeśli jednak ginekolog oceni, że stan dziecka jest dobry a cukier we krwi daje się kontrolować można rodzić naturalnie, w terminie wyznaczonym przez naturę. Zawsze jednak, jest to poród szczególnego ryzyka, dlatego więc powinien być obecny neonatolog