Cukrzyca to podstępna choroba metaboliczna. Niestety, liczba nowo wykrytych chorych z dnia na dzień rośnie, dlatego też przez specjalistów określana jest ona jako poważna choroba cywilizacyjna. Postępuje również rozwój przewlekłych powikłań cukrzycy, w szczególności chorób oczu, nerek, chorób układu sercowo-naczyniowego czy zespół stopy cukrzycowej. Z uwagi na to, iż liczba nowych zachorowań cały czas rośnie, należy zwrócić szczególną uwagę na kompleksowe szkolenie chorych, edukację i wdrażanie prozdrowotnego stylu życia.

Kto potrzebuje insuliny?

Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje cukrzycy:

Cukrzyca typu 1 (dawniej zwana insulinozależną) rozwija się u dzieci, młodzieży, a jej objawy pojawiają się bardzo wcześnie. Jest ona wynikiem uszkodzenia komórek beta wysp trzustki, niestety mechanizm uszkodzenia komórek trzustkowych nie jest do końca znany, podejrzewa się uszkodzenia wywołane przez zakażenia wirusowe, destrukcyjny wpływ substancji toksycznych. Uszkodzone komórki nie produkują wystarczającej ilości insuliny.

Cukrzyca typu 2 na ogół ujawnia się po 45 roku życia. Wynika ona z dysfunkcji komórek beta trzustki, zmniejszonej ilości insuliny lub wytworzonej tzw. „insulinooporności” – braku wrażliwości komórek i tkanek na działanie insuliny. Cukrzyca typu 2 może rozwijać się przez wiele lat, nie wywołując żadnych widocznych objawów. W okresie utajenia choroby bardzo często rozwijają się niewyleczalne powikłania. Początkowa terapia tego typu cukrzycy polega na przyjmowaniu tabletek obniżających poziom cukru we krwi, niestety po 3-8 latach farmakoterapia może być niewystarczalna i do utrzymania prawidłowego poziomu cukru dołącza się insulinę.

Podział preparatów insulinowych

Preparaty insulinowe można podzielić ze względu na pochodzenie i czas działania hormonu. Pierwszy podział obejmuje preparaty zwierzęce (dotyczy insuliny wołowej i wieprzowej) i humanizowane (otrzymywane na drodze inżynierii genetycznej). Biorąc pod uwagę czas działania, możemy wyróżnić insuliny krótko działające, o średnim czasie działania oraz wykazujące bardzo długi czas działania.

Insuliny charakteryzujące się krótkim czasem działania, porównywane z insuliną klasyczną, mają szybki początek działania, a szczyt terapeutyczny występuje po upływie 1-3 godzin, natomiast koniec po upływie 3-5 godzin. W przypadku insulin o przedłużonym działaniu początek działania obserwuje się już po upływie 10-20 minut od momentu wstrzyknięcia, szczyt działania przypada po upływie 1-4 godzin. Analogi długo działające charakteryzują się bardzo stabilnym profilem działania. Początek ma miejsce po 1-2 godzin od wstrzyknięcia, natomiast całkowity czas działania określa się nawet do 36 godzin. Każdy pacjent posiada indywidualny system dawkowania insuliny, optymalna farmakoterapia polega na unikaniu dużych wahań stężenia glukozy we krwi, które mogłyby doprowadzić chorego do śpiączki hipoglikemicznej i groźnych powikłań.

Zalecane jest podawanie insuliny podskórnie w okolice brzucha, ramienia, pośladków i ud, przy czym insulinę krótko działającą podaje się w okolicach brzucha, ponieważ z tego miejsca jest wchłaniana najszybciej, natomiast insuliny o przedłużonym czasie działania podaje się w okolicach ud lub pośladka, skąd wchłaniają się wolno, lecz równomiernie.