Zielony zawrót głowy

Niewielu z nas może na co dzień cieszyć się smakiem i aromatem warzyw i owoców świeżo zebranych w ogrodzie. Jednak każdy posiadacz nawet niewielkiego balkonu lub słonecznego parapetu może stworzyć sobie miniplantację zdrowych, pełnych witamin ziół.

Trudno wyobrazić sobie większość dań bez dodatku ziołowych przypraw. Już ich odrobina potrafi uszlachetnić smak nawet najprostszej potrawy. Zioła mają poza tym dobroczynny wpływ na nasze zdrowie, warto więc zapewnić sobie stały dostęp do bogatych w witaminy i minerały, świeżych zielonych listków i pędów. Zwłaszcza, że to bardzo proste!


Co uprawiać?

Do domowej uprawy nadaje się większość powszechnie znanych i cenionych ziół.


Bazylia

-jest niezastąpionym składnikiem większości potraw kuchni włoskiej, podkreśla smak dań z pomidorów, pasuje do zapiekanek, makaronów i sałatek. Poprawia trawienie, działa przeciwskurczowo, lekko wiatropędnie, pobudza wydzielanie soku żołądkowego. Dzięki zawartości tryptofanu, niezbędnego do produkcji serotoniny, pozytywnie wpływa na nastrój, uspokaja, a nawet łagodzi bóle głowy. Można ją wyhodować z nasion wysianych do doniczek pod koniec zimy. Przy odpowiedniej pielęgnacji sprawdzi się również roślina kupiona w supermarkecie. Bazylia bardzo lubi słońce, należy ją systematycznie obracać, tak by promienie docierały równomiernie do wszystkich części rośliny.

Majeranek

- to doskonały dodatek do ciężkostrawnych potraw z grochu, fasoli, kapusty czy tłustych mięs. Reguluje trawienie, dzięki dużej zawartości garbników pomaga w leczeniu biegunki. Herbatka z ziela ma właściwości uspokajające. Ta aromatyczna przyprawa wspaniale sprawdza się też jako składnik diety bezsolnej. Podobnie jak bazylię majeranek należy uprawiać w miejscu nasłonecznionym, uważając na przeciągi.

Cząber

- ma mocny korzenny zapach i pieprzny posmak, co czyni go dobrym dodatkiem do tłustych mięs i sosów, potraw z fasoli, białej i czerwonej kapusty. Przeciwdziała niestrawności i biegunkom. Wzmacnia układ nerwowy, jest dobrym środkiem przeciwzapalnym i przeciwkaszlowym. Można go wysiewać od kwietnia do początku maja w spulchnionej ziemi na stanowisku słonecznym. Listki należy zbierać, zanim zakwitnie.

Rzeżucha

- to zioło, które wyhodujemy najszybciej. Nasiona można wysiać o każdej porze roku do płaskiego naczynia z ziemią, chociaż roślinie tej wystarczy nawet podłoże z kawałka gazy lub ligniny. Trzeba jedynie pamiętać o zachowaniu jego stałej wilgotności. Już po kilku dniach możemy ścinać rzeżuchę bogatą w witaminę A, C, PR witaminy z grupy B i sole mineralne - potas, żelazo, magnez, chrom i jod. Ostry smak zioła poprawia apetyt. Regularne spożywanie rzeżuchy wskazane jest przy zaburzeniach krążenia, anemii, dolegliwościach reumatycznych.

Pietruszka

- zielone liście pietruszki to bogate źródło witaminy C, E, kwasu foliowego, wapnia, fosforu, magnezu i żelaza. Surową, posiekaną natką możemy posypać każdą sałatkę, ziemniaki, udekorować jaja i wędliny. Ma działanie moczopędne i oczyszczające, warto zatem włączyć ją do diety odchudzającej. Żucie świeżych liści pietruszki odświeża oddech. Natka wyrośnie z korzenia wsadzonego w ziemię już po kilku dniach. Nie jest specjalnie wymagająca, można zatem korzystać z jej dobroczynnego działania przez cały rok.

Szczypiorek

- najłatwiej wyhodować go z cebuli wetkniętej w ziemię. Trzymany w temperaturze pokojowej kiełkuje już po kilku dniach. Nie wymaga wiele troski, wystarczy mu równomiernie wilgotna ziemia. W zamian wzbogaci naszą dietę w witaminę C, E i żelazo.

Czosnek

- jest wyśmienitym dodatkiem do duszonych i pieczonych mięs, sosów sałatkowych, różnego rodzaju pikantnych farszów i zup. Zawiera duże ilości witaminy C, pomaga obniżyć ciśnienie krwi, zapobiega infekcjom, przeziębieniom, korzystnie wpływa też na przemianę materii. Można go wyhodować z nasion lub z ząbków. Włożone do wilgotnej ziemi czosnkowe ząbki po kilku dniach wypuszczą podobne do szczypiorku listki, które można dodawać do kanapek i sałatek.

Mięta

- dobrze komponuje się zarówno z warzywnymi sałatkami, jak i ze słodkimi deserami. Liście mięty zwiększają wydzielanie soku żołądkowego, usprawniają pracę jelit, działają również przeciwbakteryjnie. Herbatka z suszonych liści mięty ma działanie uspokajające. Wyhodowaną z nasion lub kupioną w sklepie roślinę dobrze jest przesadzić w większą doniczkę i dbać, aby ziemia była wilgotna. Mięta lubi miejsca zacienione.

Melisa

- delikatny cytrynowy aromat czyni ją doskonałą przyprawą do różnego rodzaju sałatek, zup owocowych, koktajli i deserów. Napar z liści melisy działa uspokajająco, wspomaga układ pokarmowy, pomaga również przy migrenowych bólach głowy. Nasiona melisy wysiewamy od marca do kwietnia do płytkich pojemników z przepuszczalną ziemią. Ustawiamy w słonecznym miejscu i często podlewamy.

Szałwia

- dodaje się ją do ciężkostrawnych potraw, marynat, dań rybnych, zup i sosów. Zawiera duże ilości witamin Blt C i PR Pobudza wydzielanie soków trawiennych, przeciwdziała wzdęciom, łagodzi bóle brzucha oraz kolkę jelitową. Napar z szałwii stosowany jest do płukania jamy ustnej przy zapaleniach dziąseł, gardła i krtani. Szałwia lubi słońce, ziemia jednak musi być stale wilgotna.

Tymianek

- doskonała przyprawa do mięs i wędlin, tłustych morskich ryb, octu ziołowego, potraw z pomidorów. Ma właściwości dezynfekujące oraz wykrztusne. Zasrany wiosną w ziemi, ustawiony w ciepłym miejscu i regularnie podlewany, będzie z powodzeniem rósł przez wiele lat.

Rozmaryn

- dodany do smażonych ryb, grzybów, ziemniaków nada im piękny aromat. Ułatwia trawienie tłustych mięs, kotletów i farszów. Działa moczopędnie, rozkurczowo i bakteriobójczo. Jest niezwykle łatwy w uprawie. Ze względu na brak odporności na mrozy jest rośliną wyjątkowo dobrze czującą się w doniczce. Można wyhodować go z nasion lub rozmnożyć przez sadzonki. Lubi słońce i nie potrzebuje dużo wody.

Liść laurowy

- to niezastąpiona przyprawa w każdej kuchni. Dodany na początku gotowania do flaków, gulaszu, zupy fasolowej czy grochowej znacznie podnosi walory smakowe potraw, a przy tym pobudza apetyt i ułatwia trawienie. Jest to przyprawa, która pełnię swoich zalet odkrywa w postaci ususzonej, jednak jeśli chcielibyśmy mieć ją w swoim ogródku, możemy spróbować ukorzenić gałązkę wawrzynu (kupioną w kwiaciarni). Postawiona w ciepłym, słonecznym miejscu i regularnie podlewana powinna przyjąć się i ładnie rosnąć przez wiele lat.

Oregano

- służy do przyprawiania warzyw, serów, wędlin, sosów do ryb, omletów. Działa przeciw-skurczowo, moczopędnie, ma również właściwości przeciwzapalne i antyseptyczne. Można wysiewać go w kwietniu, wiosną lub jesienią rozmnaża się go przez podział, w lecie przez sadzonki pędowe lub korzeniowe. Potrzebuje lekkiej, próchniczej zie¬mi, słońca i umiarkowanego podlewania.

Estragon

- to zioło, które ze względu na swój wyrafinowany smak i ostry zapach doskonale sprawdza się jako zamiennik soli w diecie osób z nadciśnieniem tętniczym. Zawiera dużo witaminy A i C oraz sole mineralne. Żucie świeżych liści pomaga w profilaktyce miażdżycy. Wysiewa się go w marcu, wiosną i latem rozmnaża się dobrze przez podział kłączy i sadzonki pędowe. Lubi stanowiska słoneczne, należy jednak chronić go przed nadmiarem słońca w czasie upałów. Dobrze rośnie w żyznej, pulchnej ziemi, regularnie nawadnianej.

Niezapomniany zapach

Niektóre zioła znajdą szerokie zastosowanie również poza kuchnią. Kwitnąca w doniczkach lawenda napełni nasz dom przyjemnym zapachem, a jej drobne, fioletowe kwiaty to efektowna dekoracja każdego wnętrza. Ususzoną roślinę można związać w bukieciki lub umieścić w lnianych woreczkach i położyć w szafie, by odstraszała mole. Liść laurowy również poprawi zapach w szafie, nie pozwoli zagnieździć się w niej karaluchom, a włożony do pojemnika z mąką lub ryżem odstraszy wołki zbożowe.

Autor: Agnieszka Sieńkowska

Komentarze