Zapach waleriany - kozłek lekarski

Kozłek lekarski - lub jak kto woli  waleriana - w średniowieczu uznawany był za lek „na wszystko”. Nie mogło być inaczej, skoro jego łacińska nazwa pochodzi od słowa „valere” – być zdrowym.

Kozłek lekarski jest jedną z najstarszych i najbardziej znanych (występuje niemal w całej Europie, Azji i Ameryce) roślin leczniczych. O jego popularności świadczy chociażby to, że w XVIII w. zarówno kozłek, jak i jego preparaty znalazły się w farmakopei wszystkich krajów Europy. W starożytności poznali się na nim Dioskorides i Hipokrates, a - jak głosi legenda - był on również składnikiem słynnej odtrutki Mitrydatesa VI Eupatora, króla Pontu. Narosło wokół niego również wiele przesądów.

Do jednych z zabobonów należało przekonanie, że kozłek - zebrany przed wschodem słońca i zjedzony na surowo - skutecznie chroni przez czarami. Medycyna ludowa również wykorzystywała lecznicze właściwości kozłka do leczenia nerwowości, a także astmy i epilepsji. Według niemieckich źródeł medycznych jest on nieoceniony na związane z nerwicą problemy ze snem. Także dzisiaj jest przede wszystkim składnikiem leków uspokajających. Wykorzystywany jest korzeń kozłka, który – suszony – ma specyficzny, dość nieprzyjemny zapach, a to za sprawą obecnego nim butylu izowalerianowego. Co ciekawe, właśnie ze względu na ten zapach stosowany jest do wytwarzania sztucznych, sfermentowanych produktów jajecznych, mających na celu przyciąganie kojotów, a odstraszanie saren. Jego woń przyciąga również koty i … szczury.

Kozłek lekarski może być przyjmowany pod różną postacią: zarówno w formie tabletek i kapsułek, jak i herbatek, wyciągów i nalewek (krople walerianowe) lub też innych gotowych preparatów i mieszanek ziołowych (głównie z melisą i dziurawcem). Może być także dodawany do kąpieli (w przypadku użycia zewnętrznego). Co ciekawe, nie zauważono w zasadzie żadnych działań niepożądanych związanych z jego użyciem, niemniej jednak zdarzały się rzadkie przypadki problemów żołądkowych oraz bóle głowy.


Skład

Kozłek lekarski zawiera:


• olejki eteryczne,

• waltraty,

• alkaloidy,

• iridoidy,

• kwas walerenowy,

• kwasy organiczne,

• terpeny,

• trójterpeny,

• ester bornylowy kwasu izowalerianowego.


Działanie

• uspokajające,

• ułatwiające zasypianie,

• przeciwskurczowe,

• rozluźniające,

• przeciwepileptycznie,

• poprawiające pamięć i koncentrację.


Kozłek lekarski zalecany jest m.in. w:

- nadpobudliwości psychicznej i czuciowej,

- nerwicach wegetatywnych,

- astmie nerwicowej,

- bezsenności,

- częstoskurczu napadowym,

- przyspieszonym biciu serca na tle nerwowym,

- migrenie i zawrotach głowy,

- napadach padaczkowych częściowych,

- zaburzeniach układu krążenia,

- bolesnych miesiączkach i endometriozie.


Do celów leczniczych wykorzystywane są przede wszystkim uspokajające właściwości kozłka lekarskiego, dlatego zalecany jest w leczeniu niemal wszystkich dolegliwości związanych ze stresem i nadpobudliwością nerwową. Kozłek nie tylko ma właściwości uspokajające, ale także poprawia sprawność umysłową oraz koncentrację.

Redukuje także objawy nerwicy, takie jak: palpitacje serca, ataki paniki, zawroty głowy, pocenie się, drżenie rąk, zalecany jest także w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi spowodowanego przez stres i nerwicę. Kozłek lekarski stosowany jest również w leczeniu bezsenności, tak spowodowanej nerwicą, jak i nadmierną pobudliwością nerwową. Wpływa także rozluźniająco na napięte mięśnie. Stosowany jest również w problemach z układem moczowo-płciowym, takimi jak kolka, zespół jelita nadwrażliwego oraz bóle miesiączkowe.


Zbiór i konserwacja

Trzeba pamiętać, że najlepsze dzia¬łanie wykazują preparaty uzyskane ze świeżego korzenia kozłka. Wykopu dokonujemy jesienią (w pierwszym roku życia ziela) lub wiosną następnego roku. Korzenie suszymy w miejscach ocienionych i przewiewnych (w temperaturze nie przekraczającej 35°C, gdyż związki zawarte w kozłku łatwo ulegają rozkładowi w podwyższonych temperaturach).


Przeciwwskazania

Kozłek lekarski nie powinien być przyjmowany z alkoholem. W zasadzie nie są znane przeciwwskazania do jego stosowanie podczas ciąży lub karmienia, ale przed zażyciem warto skonsultować się jeszcze z lekarzem. Nie należy go stosować dłużej niż przez 2–3 tygodnie bez przerwy, gdyż zbyt długie stosowanie (lub przedawkowanie) może spowodować bóle głowy, a także kołatanie serca.

Zobacz także: Dieta 3D Chili

Autor: Oprac.KB

Komentarze