Wypalenie zawodowe

Brakuje Ci motywacji do działania i entuzjazmu? Praca nie sprawia żadnej satysfakcji, a staje się jedynie przymusem i przykrym obowiązkiem? Powodem może być wypalenie zawodowe.

Wypalenie zawodowe nazywane jest nawet chorobą cywilizacyjną. Objawia się ono apatią, zmęczeniem psychicznym i fizycznym oraz brakiem energii. Towarzyszą temu brak chęci samorozwoju, znudzenie pracą i często również przekonanie o utracie zdolności do wykonywania obowiązków. Osoba wypalona zawodowo negatywnie myśli o osiąganiu zawodowych celów. Nie widzi sensu swojej pracy i złości się na współpracowników.


Kiedy i u kogo?

Problem wypalenia zawodowego nie wybiera wieku, płci ani stanowiska. Jednak większym ryzykiem obarczone są osoby, których praca związana jest z dużym stresem i częstymi kontaktami z ludźmi, np. pedagodzy, lekarze, handlowcy. Zagrożone są również zawody, w których człowiek angażuje się w problemy innych ludzi, np. psycholog. Organizm reaguje wtedy zniechęceniem na długotrwały stres, odpowiedzialne zadania, wyczerpanie i przeciążenie obowiązkami. Innym powodem może być nuda lub monotonia w pracy.


Przyczyny indywidualne

Wypalenie zawodowe mogą wywołać zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Te wewnętrzne, to nic innego jak cechy, które dana osoba posiada. Wysokie oczekiwania wobec pracy, predyspozycje zawodowe do osiągania ambitnych celów, perfekcjonizm – często wydaje się, że mogą mieć tylko pozytywne skutki. Tymczasem osoby, które dążą do perfekcji szybko mogą się rozczarować, że życie zawodowe nigdy idealne nie jest. Innym z często występujących czynników wewnętrznych jest emocjonalne zaangażowanie w pracę i brak umiejętności zachowania dystansu. Często przyczyna tkwi również w niskiej samoocenie pracownika. Brakuje mu wiary w siebie, a więc również w to, że może wykonać stawiane przed nim zadania.


Przyczyny zewnętrzne

Poza indywidualnymi skłonnościami do wypalenia zawodowego, jego źródłem mogą być również czynniki zewnętrzne na dwóch płaszczyznach – interpersonalnej i organizacyjnej. Ta pierwsza określa relacje pracownika z klientem. Klient oczekuje od pracownika pomocy i określonej współpracy, a pracownik ma poczucie, że musi się z niej wywiązać tak, żeby klient był zadowolony. Dla niektórych to duże obciążenie psychiczne. Sfera interpersonalna to również emocjonalne zaangażowanie w sprawy innych oraz wszystko, co dotyczy kontaktów z przełożonymi i współpracownikami. Płaszczyzna organizacyjna natomiast określa fizyczne środowisko pracy i rolę zawodową. Tutaj czynnikami wywołującymi wypalenie mogą być: brak rozwoju zawodowego, nadmierna ilość pracy czy sposób jej wykonywania.


Na ratunek

Pierwszym krokiem do tego, by zapobiec wypaleniu zawodowemu jest podjęcie pracy zgodnej z umiejętnościami, kwalifikacjami i zainteresowaniami. Pomaga również umiejętność radzenia sobie ze stresem i asertywność – nad nimi też można pracować! Nie do przecenienia są dobre relacje z bliskimi, na których można liczyć w trudnych sytuacjach.

Należy nauczyć się efektywnie wypoczywać. W zawodach, które wymagają częstych kontaktów z ludźmi, po godzinach pracy (lub, jeśli to możliwe, w przerwach) zapewnić sobie chwile w samotności i ciszy. Warto też zastanowić się, czy cele, które stawiane są przez pracodawcę lub samego siebie są realne do osiągnięcia. Osoby bardzo zaangażowane emocjonalnie w pracę powinny nauczyć się jak nadmiernie nie identyfikować się z życiem zawodowym. Ważne, by starać się uczyć wciąż czegoś nowego i nie poddawać się rutynie. Przede wszystkim trzeba też uczyć się oddzielać życie zawodowe od prywatnego.

Objawy wypalenia zawodowego mają duży wpływ na życie zawodowe, ale nie tylko. Zaczynają wpływać również na relacje ze znajomymi i rodziną. Dlatego, gdy pojawiają się pierwsze symptomy wypalenia, ważne, by zastanowić się nad ich przyczynami i zacząć nad sobą pracować. Warto również skorzystać z pomocy psychologa lub doradcy zawodowego, który może pomóc odnaleźć właściwą drogę kariery. Czasami niezbędna jest rozmowa z przełożonym lub zmiana pracy, a nawet zawodu.

Autor: Oprac.AŁ

Komentarze